Opinie

    • Arjen Fortuin

Gernandt schot in de roos als verslaggever

Zap

Een GHB-feestje in Tygo in de GHB.

Zelf ben ik wel provinciaal (want Amsterdammer), maar ik kom niet uit de provincie. Vandaar dat mijn aandacht werd getrokken toen ineens twee programma’s maandagavond een reis naar de provincie beloofden. Dennis Schouten nam voor PowNed onder anderen Filemon Wesselink en politica Lisa Westerveld mee naar hun plaatsen van herkomst (Zutphen en Aalten). Het leverde helaas slechts vederlichte babbeltjes over stadse drukte en plattelandsrust op.

Het programma daarvoor, Tygo in de GHB (EO), werd ook aan de man gebracht met een verwijzing naar het plattelandsdecor, maar was duizend maal interessanter. Tygo Gernandt – de inmiddels 44-jarige acteur die je om zijn verweerde kop zo zou casten voor drugsgerelateerde rollen – verkent daarin de wereld van de drug-in-opkomst GHB. Gamma-hydroxyboterzuur is eenvoudig zelf te maken en geldt als ‘partydrug’, maar is even verslavend als heroïne. „Ruiken is gebruiken” – en dat gebeurt vooral in de provincie

In de eerste scène bezoekt Gernandt drie studenten die menen (nog) niet verslaafd te zijn aan GHB en een huisfeestje houden waar de cameraploeg bij mag zijn. Omdat ze niet herkend willen worden dragen ze onesies en feestmaskers. De bespottelijke outfits geven het geheel een onbedoeld komisch effect, wat wordt versterkt door de vervormde stemmen: het is alsof Dipsy, Laa-Laa en Tinky Winky van de Teletubbies een dopefeestje houden.

De ernst neemt snel toe. Antonio, de man van het trio, legt de werking van GHB uit: „Ik word super ontspannen, ik ga nog beter lullen dan normaal – en supergeil.” Dat blijkt vervolgens uit de beelden, waarin hij helemaal losgaat in zijn onesie. Op een gegeven moment lijkt hij even het bewustzijn te verliezen, maar daarna neemt hij doodleuk nog een shotje. Gernandt, die zich aanvankelijk beperkte tot observeren, mengt zich in de situatie en begint een gesprek.

Later zien we hem in het kleine Brabantse dorp Sint-Willebrord, waar GHB een kolossaal probleem is. De cafés zijn er gesloten, er is voor jongeren weinig te beleven en dus wenden ze zich tot huiskamerdrugs. „Het is hier net Volendam”, zegt een moeder bezorgd. „Dat spul kost geen drol.” Zij is een van de weinigen op straat die over drugs wil praten.

Er zijn veel gesloten rolluiken. Gernandt trekt op met wijkagent Fred, die hem meeneemt naar het huis van de verslaafde Junita. Zij neemt om de paar uur ‘een potje’ GHB, vaak met wat ze ‘een degelijk lijntje speed’ noemt, zodat ze niet out gaat. Gernandt: „Als ik zo’n lijntje neem, slaap ik vijf dagen niet.” Junita krijgt regelmatig bezoek van de agent, die haar eraan herinnert dat ze niet moet vergeten de huur te betalen. Ze vindt „een autoritair iets, dat een beetje zicht op mij houdt” eigenlijk wel nuttig.

Gernandt is een schot in de roos als verslaafden-verslaggever: hij is bedachtzaam, betrokken en blijft net een stapje verder uit beeld dan veel collega’s zouden doen. Na een tweede bezoek aan Junita zegt hij, terug bij zijn auto, dat hij haar de volgende keer misschien meer durft te vragen. De afkickende Kevin (die zichzelf bang maakt met selfies uit zijn verslavingstijd) lijkt hij het liefst in huis te willen nemen.

De presentator let goed op. Eerder op maandagavond vertelde hij bij DWDD (met ook Junita in de studio) over wat hem zo trof aan de GHB-verslaafden die hij bezocht. Dat was, zei hij, „de berusting in hun pijn”. Dat is een buitengewoon treffende formulering van de treurigheid die Tygo in de GHB in beeld brengt – en die ‘de provincie’ ruimschoots overstijgt.

    • Arjen Fortuin