Recensie

Stijlvol en verfijnd eerbetoon aan Indische componist Sibinga

Klassiek In de Rode Hoed klonk dit weekend een hoogstaande hommage aan componist Theo Smit Sibinga. Al was Indië niet onmiddellijk aanwezig in de composities.

Een foto van Theo Smit Sibinga uit 1936, componerende aan de piano op Java.

De recensenten waren het in 1933 niet met elkaar eens: klonk het Strijkkwartet no. 1 in C-groot van componist Theo Smit Sibinga (1899-1958) nu wel of niet Indisch? Sibinga, geboren in Bandoeng in het voormalige Nederlands-Indië, was actief betrokken bij het Indische muziekleven. Hij was geschoold als cellist, maar bekwaamde zich ook in componeren en schreef recensies voor de Preangerbode en het Soerabaiasch Handelsblad.

Zijn liefde voor Indië was groot. Hij roemde de ‘wijdgewelfde tropennacht’, zoals presentator Mirjam van Hengel zaterdag citeerde in de Rode Hoed. Luisteraars konden zelf beoordelen hoe Indisch Sibinga’s strijkkwartet klinkt. Het werd stijlvol en verfijnd uitgevoerd door een gelegenheidskwartet, waarvan celliste Dieuwke Smit Sibinga achternicht van de componist is.

Indië was in Sibinga’s composities niet onmiddellijk aanwezig, ondanks dat de avond Indische Nocturne heette. Invloeden van gamelan bijvoorbeeld ontbraken, de Franse stijl van componisten als Ravel en Debussy daarentegen viel meteen op. De Trois images voor fluit en harp waren daarvan een goed voorbeeld. Het lied Grootmoeders rust (1950), op tekst van de Javaanse dichter Noto Soeroto, klonk fijn fel en intens, en Indisch!

Dankzij een keur aan uitvoerenden, onder wie mezzosopraan Elsbeth Gerritsen en pianist Henry Kelder, kreeg deze hommage aan Smit Sibinga een hoogstaand niveau die de componist alle eer deed. Sibinga schreef zijn Drie Indische Nocturnes (1932-1942) voor symfonieorkest, destijds uitgevoerd door dirigent Arturo Toscanini voor New York Philharmonic. Dirigent Stef Collignon, een schoonzoon van Smit Sibinga, stuurde de partituur ervan aan dirigent Jaap van Zweden, nu dirigent van datzelfde New Yorkse orkest , met de intentie dat Van Zweden ze gaat uitvoeren.

Maar ook het Haagse Residentieorkest zou een uitstekend podium zijn voor Sibinga’s composities. Ze verdienen het.

    • Kester Freriks