Opinie

Russische blokkade bij Krim vraagt om sancties

Krim-brug Poetins agressie tegen Oekraïense schepen is geen incident en verdient een krachtig Europees antwoord, betoogt .

Illustratie Hajo

Het was de eerste openlijke daad van Russisch geweld tegen Oekraïne: zondag enterden Russische oorlogsschepen in de Straat van Kertsj op klaarlichte dag drie Oekraïense schepen – twee patrouilleboten en een sleepboot – na deze geramd en beschoten te hebben, en brachten de schepen en hun bemanningen op naar de haven van Kertsj, op de Krim.

Daarmee wijkt Rusland af van zijn eerdere modus operandi. Bij zijn annexatie van de Krim in 2014 ontkende de Russische president Vladimir Poetin de betrokkenheid van Russische speciale eenheden, die geen insignes op hun uniformen droegen. Later, bij de sluimeroorlog in Oost-Oekraïne, ontkende Poetin ook glashard betrokkenheid. Al zouden er Russische soldaten geweest zijn, dan waren ze daar „op vakantie” en buiten medeweten van de legerleiding om, zei hij toen.

Lees ook: 5 vragen over Russisch-Oekraïens incident

Zo bezien is de actie op zondag het brutaalste optreden in tijden en een gevaarlijke escalatie. Daarom moeten we ervoor waken dit te zien als een klein incident. Het is onderdeel van een wijdere strategie: de geopolitieke wurggreep van Poetin op Oekraïne. De annexatie van de Krim was al een grote slag voor Oekraïne, waarbij het bovendien het grootste deel van zijn vloot kwijtraakte aan Rusland.

Donetsk en Loehansk

De voortdurende sluimeroorlog in Oost-Oekraïne, die zeer actief gevoed wordt door Russisch materieel en militairen, kost nog steeds elke drie dagen één Oekraïense soldaat het leven. Ondertussen wonnen door Moskou gesteunde kandidaten recent de „verkiezingen” in Donetsk en Loehansk, die zo steeds verder tegen Rusland aan schurken. Die situatie legt Oekraïne gedeeltelijk lam, kost veel mensenlevens en brengt de economie grote schade toe. Keer op keer is er Russische provocatie, maar de internationale gemeenschap blijft te stil.

Lees ook: De navelstreng van Rusland naar de Krim is kwetsbaar

Voeg daaraan toe de Russische plannen om een gaspijpleiding rechtstreeks van Rusland door de Oostzee naar Duitsland aan te leggen, Nord Stream 2. Via die leiding kan Rusland aardgas naar Europa vervoeren buiten Oekraïne om. Ook Polen en de Baltische staten zijn hiervan de dupe. Deze landen verzwakken als de Europese Unie die aanleg niet snel aan banden legt. Tegelijkertijd groeit de Europese afhankelijkheid van het Russische gas, wat ons allemaal kwetsbaar maakt. Niet voor niets zijn alleen de twee EU-lidstaten die het meest belang bij de pijpleiding hebben, de enige voorstanders van deze pro-Russische exercitie: Duitsland en Oostenrijk. Het is daarom te betreuren dat minister Blok (Buitenlandse Zaken, VVD) zich verschuilt achter het standpunt dat Nord Stream 2 slechts een „commercieel” project is. Het wordt aangelegd onder leiding van het Russische staatsbedrijf Gazprom. Het Russische energiebeleid is geopolitiek. Wie dat niet erkent, komt van een koude kermis thuis.

Vertraagde doortocht

De Russische aanval bij de Krim past in een bredere strategie om de Oekraïense krijgsmacht en economie te verzwakken. De afgelopen maanden hield Rusland al geregeld Oekraïense schepen tegen of vertraagde hun doortocht. De bedrijvigheid in de belangrijke Oekraïense haven van Marioepol, in de Zee van Azov, waartoe de Straat van Kertsj de enige toegang biedt, nam met maar liefst eenderde af.

Lees ook: De brug die er koste wat kost komt

Maar vooral vormt dit conflict, op de rand van de Europese Unie, een rechtstreekse bedreiging voor onze vrede en veiligheid. Als Poetin wegkomt met deze acties, tast dat voor Europa belangrijke normen aan op het gebied van internationaal recht en mensenrechten. Daarom moeten wij ons niet om de tuin laten leiden door deze aanpak van Poetin. Telkens weer zet hij een stap, wacht hij af of de internationale verontwaardiging meevalt, doet hij even een pas op de plaats en dan komt hij met een volgende provocatie.

Dat is waarom de sancties tegen Rusland naar aanleiding van annexatie van de Krim zo belangrijk zijn en gehandhaafd moeten worden. Dat is waarom het Nord Stream 2-project aan banden moet worden gelegd. En dat is waarom deze laatste Russische actie niet onbeantwoord kan blijven. Laat minister Blok in Europees verband pleiten voor aanvullende, uitgebreide persoonsgerichte sancties tegen Rusland.

Sancties als deze bestaan uit het bevriezen van banktegoeden die in Europa zijn gestald en het weigeren van visa. Juist de invloedrijke kring rond Poetin komt zodoende de EU niet meer in en kan niet meer bij zijn Europese geld. Zo laten we zien dat geen enkele agressieve stap van Rusland straffeloos blijft.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.