Recensie

Diep respect voor verpleegkundigen dankzij ‘De chaque instant’

Documentaire De Franse documentairemaker Nicolas Philibert (‘Être et avoir’) filmde jonge verpleegkundigen in opleiding voor een liefdevol portret.

Leren injecteren in ‘De chaque instant’.

De Franse documentairemaker Nicolas Philibert filmde op een dovenschool voor zijn film Le Pays de Sourds (1992). Hij maakte een portret van een dorpsschool in de Auvergne voor zijn wereldwijde hit Être et avoir (2002). Voor zijn nieuwe documentaire De chaque instant (‘Op elk moment’) bivakkeerde Philibert maandenlang op een opleiding tot verpleegkundige in de buurt van Parijs.

De film is een knappe oefening in de kunst van het weglaten. Naar de aard van het onderwerp kan Philibert niet aanwezig zijn om te filmen op beslissende momenten. De studenten worden immers opgeleid voor een beroepspraktijk waarbij ze mensen moeten bijstaan op hun meest kwetsbare momenten. Philibert filmt de studenten daarom voornamelijk tijdens lessen in voorbereiding op hun stage in uiteenlopende gebieden van de zorg; van psychiatrische opvang tot oncologie en verloskunde. Daarna geeft hij slechts enkele korte impressies van de stages zelf. En vervolgens laat hij uitgebreid zien hoe de studenten met hun docenten hun ervaringen op de werkvloer evalueren: de machtspelletjes op afdelingen waar ze tegen aanlopen, agressieve en angstige patiënten die ze tegenkomen; confrontaties met steekwonden en sterfgevallen.

Juist door niet te proberen om overal met zijn camera tussen te komen maakt Philibert met De chaque instant indruk en weet hij de kijker aan het denken te zetten. Door deze jonge twintigers alleen te laten vertellen over de soms heftige gebeurtenissen die ze meemaken ‘ziet’ de kijker ze misschien wel extra goed; een probaat tegengif tegen de overdaad aan heftige beelden die ons vaak overspoelt.

Sommige studenten komen tevreden en verkwikt terug van hun stageperiode, ook al zijn ze misschien gestuit op terminale patiënten, omdat ze echte hulp en bijstand hebben kunnen verlenen. Anderen zijn gedesillusioneerd door de confrontatie met de ingewikkelde praktijk. Juist degenen onder hen die heel nadrukkelijk ‘goed’ willen doen, en daarom voor verpleegkunde hebben gekozen, kunnen teleurgesteld raken door de onromantische werkelijkheid van het ziekenhuis. De kijker kan ondertussen niet anders dan respect hebben voor de studenten en docenten. Met De chaque instant laat Philibert zien dat verpleegkundigen een beroepsgroep vormen die veel te gemakkelijk over het hoofd wordt gezien.

    • Peter de Bruijn