Kabinet wil binnen vijf jaar eind aan onbewaakte overgang

Spoorwegovergang

Staatssecretaris Van Veldhoven wil voorkomen dat er doden vallen door botsingen met treinen op onbewaakte spoorwegovergangen.

Onbewaakte overgang in Almen. Foto Rien Zilvold

Staatssecretaris Stientje van Veldhoven (Infrastructuur, D66) wil dat er over vijf jaar geen onbeveiligde spoorwegovergangen meer zijn in Nederland. Dat schrijft ze dinsdag aan de Tweede Kamer. De staatssecretaris kan de overwegen niet zomaar verbieden, maar gaat wel zo snel mogelijk bindende afspraken maken met gemeenten, provincies en spoorbeheerder ProRail.

Nederland telt nu nog zo’n 135 onbeveiligde spoorwegovergangen. Van Veldhoven wil dat er in de toekomst geen dodelijke slachtoffers meer vallen door botsingen met treinen op onbewaakte overwegen. „Overwegen die niet zijn beveiligd door spoorbomen en bellen zijn gewoon niet meer van deze tijd”, aldus de staatssecretaris. „We gaan er daarom voor zorgen dat we binnen vijf jaar, maar het liefst nog sneller, van al deze overwegen af zijn.”

Om dat te bereiken gaat Van Veldhoven met lokale en provinciale overheden, ProRail en belangenverenigingen afspraken vastleggen in een convenant. Wat daar precies in komt te staan, is volgens een woordvoerder van het ministerie nog niet bekend. „Maar als partijen het convenant ondertekenen, zijn ze genoodzaakt zich eraan te houden.” Het convenant moet „zo snel mogelijk” klaar zijn, aldus de woordvoerder.

Sluiting van overwegen is nu meestal een moeizame, langdurige aangelegenheid. Als een overweg dichtgaat, wordt de weg waarop die ligt afgesneden. Omwonenden en landeigenaren kunnen via bezwaren en inspraakprocedures de sluiting maanden- of zelfs jarenlang tegenhouden. Van Veldhoven wil daarom een nieuwe arbitragecommissie oprichten die de impasse doorbreekt als het overleg is vastgelopen. Daarnaast onderzoekt de staatssecretaris of het mogelijk is in het uiterste geval persoonlijk de sluiting van een onbewaakte overweg te verordonneren.

Afgelopen zomer stelde van Van Veldhoven 25 miljoen euro extra beschikbaar om van de onbeveiligde overwegen af te komen. Het totale budget staat nu op 64 miljoen euro. Zowel het opheffen als het beveiligen van overwegen is duur. In het eerste geval moet er een tunnel of een brug worden aangelegd, in het laatste geval moeten er sensoren, slagbomen en waarschuwingslichten komen die samen al snel een miljoen euro kosten.

ProRail is blij met de steun van het kabinet. Vorige maand besloot de spoorbeheerder zelf dertig onbewaakte overgangen te gaan afsluiten met betonblokken. „Het overleg gaat soms eindeloos door. Als er weer een ongeluk gebeurt, willen wij niet het verwijt krijgen dat we niks doen”, zei directeur Pier Eringa. (NRC)

    • Vincent Sondermeijer