Nieuwe trend: collega’s die elkaar ontslaan met ‘post-its’

Japke-d. vraagt door hoorde over een bedrijf waarin collega’s elkaar hadden ontslagen met post-its. Ze was verbijsterd. Was dit écht zo gebeurd?

Illustratie Tomas Schats

Als het over ‘organisatieverandering’ gaat en de nieuwste managementhypes ben ik wel wat gewend, als kantoorjungle-expert. Maar o jongens, wat ik afgelopen week nou weer hoorde: een bedrijf waarin collega’s elkaar ontslaan. Ik zag het in het AD. Het betrof het marketingbedrijf Keytoe uit Maassluis. Daar hadden collega’s volgens de krant tijdens een stemronde met post-its besloten wie er moest worden ontslagen. Een beetje zoals in het televisieprogramma Expeditie Robinson deelnemers worden ‘weggestemd’.

Ik was verbijsterd dat een bedrijf de regels van het ontslagrecht zó aan zijn laars had gelapt, maar ik had het vast verkeerd begrepen. Gelukkig mocht ik ‘organisatiepsycholoog’ Lennard Toma (30) en ‘grote aap op de apenrots’ Cedric Muchall (36), zoals ze zich noemen, van Keytoe bellen en hen alles vragen.

Collega’s die elkaar met post-its ontslaan. Is dit een grap?

„Nee, natuurlijk niet. Over zoiets serieus zouden we nooit grappen maken. Het ging alleen wel een stuk genuanceerder dan jij misschien denkt. Het was bijvoorbeeld niet ‘zomaar’ even, met post-its, maar na een hele ingrijpende vergadering, met briefjes. We vonden het allemaal ook heel naar, maar het móést.”

Het klinkt respectloos, met die briefjes.

„Ja, dat zeiden meer mensen. Er is in de media heel panisch en hysterisch op gereageerd.”

Maar het ís toch ook volkomen bezopen om mensen op deze manier te ontslaan?

„Het lijkt misschien alsof er hier een laffe directeur zit die geen mensen durfde ontslaan en het toen maar aan zijn mensen ging vragen, maar zo was het niet. Het waren juist de collega’s die dit zélf zo wilden doen.”

Muchall en Toma leggen het graag uit. Daarbij is vooral belangrijk om te weten dat bij Keytoe álles revolutionair anders gebeurt dan in andere bedrijven.

Zo hebben alle rond de veertig personeelsleden, van directeur tot stagiair, evenveel te zeggen, beoordelen collega’s elkaars functioneren, bepalen ze samen elkaars salaris en mogen ze zelf weten hoe lang en vaak ze verlof nemen.

Ze hebben ook geen contracten met opdrachtgevers. „Daar geloven we niet in”, zegt Muchall. „We werken liever met vertrouwen. Daardoor hebben we met heel veel van onze klanten een hele nauwe samenwerking. We denken dat we mede daardoor de laatste zeven jaar van twee naar zo’n veertig man zijn gegroeid. Maar er zit inderdaad een risico aan.”

Dat ‘risico’ werd afgelopen zomer duidelijk, toen een paar opdrachtgevers ineens hun rekening niet meer konden betalen. Er moesten mensen uit, anders zou het bedrijf failliet gaan, zegt Muchall. „En op een dag zeiden mijn collega’s: ‘Ga jij de kamer uit, je mag je er niet mee bemoeien. Wij lossen dit zelf op.’” Er moesten vijf collega’s vertrekken.

Dit mag toch helemaal niet volgens het ontslagrecht?

„Als we het volgens de regels hadden gedaan, had het veel langer geduurd. Dan hadden we onder meer naar het last in first out-principe moeten kijken en waren we wellicht nog meer collega’s verloren, die we niet wilden missen.”

Als de ontslagenen een rechtszaak tegen jullie aanspannen, winnen ze die met gemak.

„Dat zou kunnen, maar we hopen dat ze dat niet zullen doen. We hebben ze zoveel mogelijk geholpen met nieuw werk vinden, we hebben aanbevelingsbrieven geschreven. Het was meer een ‘beëindiging van het contract met wederzijds goedvinden’, dan een ontslag.”

Het kan als een dolk in de rug voelen, als je door je eigen collega’s wordt ontslagen, zeggen Toma en Muchall. „Maar dat was hier niet zo. Wij geloven er ook in dat de groep een betere beslissing neemt dan twee man aan de top.”

Ik vind het vriendjespolitiek. De zwakkeren verliezen, de sterken bepalen. Net als op het schoolplein.

„Bij ons is dat dus niet zo. Collega’s beschermen elkaar, ook de zwakkeren, ze zien naar elkaar om. En ze weten ook dat het team tegengas nodig heeft, mits het natuurlijk niet irritant wordt.”

Jullie laten alles gebeuren, de groep beslist.

„Wij beslissen sámen. En ja, natuurlijk werkt niet alles wat we hier verzinnen, daar zijn we ook open over. Maar we geloven wel dat we hier een fijnere sfeer hebben dan in menig bedrijf. Het voelt voor collega’s als hun eigen bedrijf.”

Mochten ze jullie twee ook wegstemmen?

„Haha, nou, om eerlijk te zijn: wij waren zelf nummer 6 en nummer 7 op de lijst.”

Jullie eruit! Dat was grappig geweest!

„Nou en of. De groep was kritisch over de bijdrage van onze eigen tak ‘organisatieadvies’, die we met ons tweeën ontwikkelen. Daarom hebben we nu met z’n allen besloten om deze versneld in een aparte bv te zetten, en dat onze salarissen niet meer op de kosten drukken. Eigenlijk zijn wij dus ook geslachtofferd.”

Jeuktweets van de week

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.