Trump ziet in crisis kansen voor zijn muur

Verenigde Staten Botsingen met migranten aan de grens kunnen Trump helpen om in begrotingsonderhandelingen alsnog geld los te krijgen voor zijn beloofde muur.

Foto David Guzmán/EPA

“We zullen die grens permanent sluiten als het nodig is. Congres, financier de MUUR!” Zo besloot president Trump maandagochtend een lange tweet over de migranten aan de zuidgrens van de VS. Zondag escaleerde de situatie daar toen Amerikaanse grenswachten traangas afvuurden op betogende migranten die het hek beklommen hadden. De zeer drukke grensovergang moest zeker vijf uur dicht.

De crisis komt Trump om binnenlandse redenen niet ongelegen. In januari gaat het Huis van Afgevaardigden over in Democratische handen. Als Trump zijn belangrijkste en concreetste campagnebelofte – de bouw van een grensmuur – nog gestand wil doen, heeft hij niet veel tijd meer.

Op 7 december moet het Congres een tijdelijke begrotingswet aannemen, anders komt er een gedeeltelijke overheidssluiting. Trump laat blijken dat hij zo’n shutdown geen slecht idee vindt als hij zijn zin niet krijgt, en er in de begroting onvoldoende geld wordt uitgetrokken voor zijn muur.

Zo’n sluiting is niet populair bij de kiezer, maar nu de Congresverkiezingen net voorbij zijn, is er geen directe electorale schade. Met zijn tweets zet Trump druk op de Republikeinen in het Congres om, nu ze nog de meerderheid hebben, de Democraten te dwingen aan zijn eisen tegemoet te komen. „Dit zou een prima tijdstip zijn voor een overheidssluiting”, zei hij op 17 november.

Lees ook: Mexico wil meer hulp voor regio

Geld voor grensbeveiliging

Al sinds zijn aantreden eist Trump dat in begrotingswetten geld wordt opgenomen voor de grensmuur – al hield hij aanvankelijk vol dat Mexico ervoor zou betalen. Tot nu toe kreeg hij maar mondjesmaat zijn zin. In de begrotingswet van 7 december willen Democraten evenwel 1,6 miljard dollar uittrekken voor meer grensbeveiliging. Het Witte Huis heeft de eis al teruggeschroefd van 23 miljard naar 5 miljard voor komend jaar. De budgetcommissie van de Senaat mikt op een compromis.

Dat binnenlandse redenen een grote rol spelen bij de verhitting van Trumps retoriek bleek al in de voorbije weken. In aanloop naar de Congresverkiezingen van 6 november twitterde Trump voortdurend over de migrantenstoet, die toen nog ver van de Amerikaanse zuidgrens verwijderd was. Trump beweerde zonder enige grond dat migranten uit het Midden-Oosten en criminelen zich onder hen gemengd hadden. Hij stuurde troepen naar de grens.

De midterms waren nog niet voorbij, of de migratiekwestie leek Trumps belangstelling verloren te hebben. Tien dagen twitterde hij er niets dreigends over. Op 9 november beperkte hij de mogelijkheden voor asiel aan de zuidgrens. Hij retweette het decreet hiertoe zonder commentaar. Toen na half november de eerste migranten aankwamen in Tijuana begon Trump er weer over.

Tegen verslaggevers liet Trump afgelopen dagen blijken dat de karavaan hem helpt om druk op het Congres te zetten. Maar de leider van de Republikeinen in de Senaat, Mitch McConnell, wil geen shutdown en werkt toe naar een compromis: „We hebben niet gesproken over het sluiten van de overheid. We hebben gesproken over financiering van de muur voor een jaar”, zei hij.

Democraten spelen hun verontwaardiging over de situatie aan de grens nu hoog op. Uiteindelijk hopen zij, in ruil voor hun steun voor grensbewaking, bij de Republikeinen concessies af te dwingen op het gebied van migratiehervorming en -opvang.

    • Maartje Somers