Organisatie Soros trekt zich terug uit Turkije na beschuldigingen Erdogan

Niet alleen in Hongarije en in de VS ligt de filantroop George Soros onder vuur. Ook Erdogan valt hem nu aan. Daarom trekt Soros’ organisatie zich uit Turkije terug.

George Soros bij een persconferentie in Duitsland. Foto Ferdinand Ostrop/AP

De Open Society Foundations (OSF) van de Amerikaans-Hongaarse miljardair en filantroop George Soros staakt al haar activiteiten in Turkije. De stichting zegt dat „ongefundeerde beschuldigingen en speculaties” in de Turkse media het werk onmogelijk maken. Het besluit komt daags nadat president Erdogan Soros ervan beschuldigde naties te „verdelen en vernietigen”.

Het besluit houdt verband met een strafrechtelijk onderzoek naar de OSF. Turkse aanklagers proberen de stichting in verband te brengen met de massale straatprotesten tegen de Turkse regering in 2013. De prominente zakenman en filantroop Osman Kavala, een bestuurslid van de OSF in Turkije, zit al een jaar in de gevangenis vanwege vermeende pogingen om de regering omver te werpen tijdens de Gezi-protesten. Erdogan noemt hem de ‘Soros van Turkije’.

Schrik zat er goed in

Anderhalve week geleden werden dertien academici aangehouden in verband met het onderzoek naar de OSF. Onder hen waren prominente personen zoals Hakan Altinay, een van de oprichters van de stichting in Turkije; Turgut Tarhanli, de decaan van de rechtenfaculteit van de Bilgi Universiteit die bevriend was met Kavala; en Betul Tanbay van de Bogazici Universiteit, dit jaar verkozen tot de vicepresident van het Europese Genootschap voor Wiskunde. De anderen gedetineerden waren medewerkers van Kavala’s stichting Anadolu Kültür, die zich inzet voor cultuur en mensenrechten.

Lees ook over George Soros: Soros is de ideale vijand: Joods, rijk, pro-migratie

De meesten zijn inmiddels weer vrijgelaten, maar de schrik zat er goed in. In een toespraak bracht Erdogan de aanhoudingen in verband met Soros. „De persoon (Kavala) die terroristen financierde tijdens de Gezi-incidenten, zit al in de gevangenis”, zei Erdogan vorige week tijdens een bijeenkomst met lokale bestuurders. „En wie staat achter hem? De beroemde Hongaarse jood Soros. Dit is een man die mensen aanstelt om naties te verdelen en vernietigen.”

‘Rode miljonair’

Tot enkele jaren geleden stond Kavala bekend als de ‘rode miljonair’. Als telg uit een rijke familie stak hij zijn progressieve ideeën en zijn kritiek op de repressieve kanten van Turkije nooit onder stoelen of banken. Zijn banden met de OSF waren echter lange tijd geen probleem voor de Turkse regering. Dit veranderde toen Kavala zijn steun uitspraak voor de Geziprotesten in 2013. Sindsdien is hij als de ‘Soros van Turkije’ geregeld doelwit van de regeringsgezinde pers.

Kavala heeft goede contacten in Washington en Brussel. Mensenrechtenorganisaties en Europarlementariërs hebben Turkije herhaaldelijk opgeroepen om hem vrij te laten. Na ruim een jaar detentie is er nog altijd geen aanklacht tegen hem ingediend. „De voortdurende detentie van kritische stemmen en de wijdverbreide druk op het maatschappelijk middenveld staan haaks op de Turkse inzet voor mensenrechten”, zei de EU-buitenlandcoördinator naar aanleiding van de recente aanhoudingen.

    • Toon Beemsterboer