Brexitblog

Labour schroeft druk op May op en dreigt met motie van wantrouwen

Nieuw Brexitblog

We sluiten dit blog af, lees hier laatste ontwikkelingen omtrent de Brexit.

Labour schroeft druk op May op en dreigt met motie van wantrouwen

Oppositiepartij Labour voert de druk op de Britse premier Theresa May zondag verder op. Als zij 11 december haar Brexitakoord niet door het Britse Lagerhuis weet te loodsen, dient Labour zeer waarschijnlijk een motie van wantrouwen in. Dat heeft Keir Starmer, namens Labour schaduwminister van Brexitzaken, tegen SkyNews gezegd. Volgens hem is een motie in zo'n geval "onvermijdelijk".

De partij stuurt al tijden aan op nieuwe verkiezingen omdat ze denkt de Conservatieven nu te kunnen verslaan. Daarin is May niet de enige die druk ondervindt van de oppositie, Labour richt nu ook haar pijlen op haar ministersploeg. Zo dreigde Starmer zondag ook om het vertrouwen in het kabinet op te zeggen als het akkoord volgende week wordt weggestemd - een scenario dat steeds dichterbij lijkt te komen. Een motie van wantrouwen over het functioneren van de regering als geheel, zou uiteindelijk kunnen uitdraaien op algemene verkiezingen.

Eventueel tweede referendum

Tot nu toe was Labours strategie er vooral op gericht om Mays positie te ontwrichten. Maar nu de stemming in het parlement steeds dichterbij komt, moet de oppositie ook gaan nadenken over vervolgstappen. Mocht het niet lukken om May en haar kabinet weg te krijgen als het akkoord in het Lagerhuis sneuvelt, dan zal Labour op een tweede referendum aansturen, zei Starmer.

Ondertussen probeert May onder de Britten nog steeds steun te winnen voor haar akkoord. Daarmee hoopt ze ook het tij in het Lagerhuis te keren:

The Prime Minister’s Brexit Deal is the only deal that delivers on the result of the referendum, whilst protecting jobs and security. #BackTheBrexitDeal pic.twitter.com/l7fRa1oMSm

— UK Prime Minister (@10DowningStreet) December 2, 2018

Zevende minister stapt op vanwege Brexit

De conservatieve Britse minister van Wetenschappen Sam Gyimah stapt op vanwege het Brexit-akkoord dat premier Theresa May heeft gesloten met de Europese Unie. Dat maakte hij zaterdag bekend in de Daily Telegraph.

Gyimah noemt het Brexit-plan “naïef” en “EU first”. Volgens hem is het plan niet in het belang van het Verenigd Koninkrijk en zou goedkeuring ervan leiden tot een mislukking. “Het is een democratisch tekort en een verlies van soevereiniteit dat het publiek terecht nooit zal accepteren”, zegt hij.

De doorslag van zijn beslissing is Mays aankondiging vrijdag om het Verenigd Koninkrijk terug te trekken uit het Europese satellietproject Galileo, waarvoor Gyimah als minister verantwoordelijk was. Daarin heeft het land ongeveer 1,4 miljard euro geïnvesteerd; geld dat de Britse overheid niet meer terug kan vragen, aldus een regeringswoordvoerder.

De minister voerde eerder campagne om in de Europese Unie te blijven. Hij kondigt nu aan tegen het plan van May te stemmen en geen tweede Brexit-referendum te willen.

Luister ook deze tweedelige serie van NRC-podcast Haagse Zaken over Brexit

Met het opstappen van Gyimah hebben al zeven ministers hun ontslag ingediend sinds May het akkoord presenteerde. Eerder stapten onder ander David Davis en diens opvolger Dominic Raab (beiden minister van Brexit-zaken) en Boris Johnson (minister van Buitenlandse Zaken) op.

Lees ook: Deze kabinetsleden van May stapten op om Brexit

Bank of England: Brexit zonder deal rampzalig voor economie

Het Verenigd Koninkrijk staat voor de grootste economische ineenstorting sinds de Tweede Wereldoorlog als het niet lukt om met de EU tot een akkoord te komen over de Brexit. Daarvoor waarschuwt Mark Carney, de president van de Bank of England, na een op woensdag gepubliceerd rapport van de bank over de financiële gevolgen van het uittreden van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie.

Kort na de slechte prognoses van de Britse overheid schetste ook de centrale bank een duister scenario, waarbij de economische groei van het Verenigd Koninkrijk tot acht procent lager kan uitvallen. Dat zou er toe leiden dat het Britse pond een kwart van zijn waarde verliest en ongeveer evenveel waard wordt als de dollar. Ook zakken in het slechtste scenario de huizenprijzen tot dertig procent en stijgt het werkloosheidcijfer van vier procent naar 7,5 procent.

De bank benadrukt dat het geen voorspellingen doet, maar verschillende scenario’s weergeeft. “Het is niet onze taak om het beste te hopen, maar om ons voor te bereiden op het ergste”, zei Carney in een reactie op het rapport. De Britse banken zouden wel in staat zijn om zo’n economische klap op te vangen.

Een voormalige top-beleidsmaker van de bank, Andrew Sentance, reageerde kritisch op het rapport. Op Twitter noemde hij het rapport “zeer speculatief en extreem”, waaruit volgens hem blijkt dat de bank “onnodig” betrokken is bij de politiek.

'Het VK gaat er door Brexit hoe dan ook economisch op achteruit'

Onder ieder Brexitscenario gaat het Verenigd Koninkrijk er economisch op achteruit. Zo luidt de harde conclusie uit woensdag gepubliceerde overheidsdocumenten. De documenten bevatten ramingen die zijn uitgevoerd door verschillende Britse overheidsinstellingen, waaronder het ministerie van Financiën.

Het bruto binnenlands product zou in het slechtste scenario 10,7 procent lager kunnen uitvallen dan wanneer de Britten hadden besloten lid te blijven van de EU, schrijft The Guardian. Bovendien zijn de negatieve gevolgen voor de Britse economie groter wanneer er geen akkoord wordt gesloten (No Deal). De berekeningen gaan over de periode tot vijftien jaar na Brexit.

In de woensdag gepubliceerde documenten zijn door de overheid meerdere Brexitscenario's doorberekend. Naar schatting worden het noordoosten van Engeland (het gebied rondom Newcastle) en Noord-Ierland bij een 'No Deal' het hardst getroffen. In Londen zullen de gevolgen van de Brexit daarentegen het minst te voelen zijn, denken analisten.

'Prijskaartje aan uittreden'

Dat het VK met Brexit economisch hoe dan ook slechter af is dan zonder, werd woensdagochtend ook al door minister Philip Hammond van Financiën al gesteld: "Als je het puur economisch bekijkt, hangt er een prijskaartje aan uittreding omdat we met handelsbelemmeringen te maken krijgen." Wel stelde Hammond dat met Mays akkoord, de schade min of meer beperkt blijft tot 3,9 procent. Volgens een woordvoerder van premier May blijft de economie onder alle Brexit-scenario's juist groeien.

Brexiteers zijn woedend en beschuldigen de regering ervan met de ramingen de Britse burgers angst in te boezemen. David Davis, oud-Brexit-minister, zei dat economische voorspellingen van het ministerie "er wel vaker enorm naast zitten".

Speculatie over No Deal

De voorspellingen voor een No Deal voeren de druk op het Lagerhuis weer op. Een tijdlang leek die optie min of meer van de baan. Maar nu May in het Lagerhuis veel weerstand tegen haar akkoord ondervindt, wordt toch weer over een No Deal gespeculeerd. Dat zou betekenen dat het VK eind maart volgend jaar uit de EU treedt, zonder duidelijke afspraken.

Critici zeggen dat zo'n scenario onverantwoordelijk is omdat de gevolgen zich maar moeilijk laten overzien. Maar of zo'n 'vrije val' genoeg is om bijvoorbeeld een deel van Labour ervan te overtuigen toch voor Mays akkoord te stemmen, blijft de vraag. Dinsdag werd bekend dat het Britse Lagerhuis 11 december aanstaande stemt over Mays akkoord. Labourleider Jeremy Corbyn is fel gekant tegen de deal zoals deze er nu ligt, en de partij wordt geacht met hem mee te stemmen.

Lees ook: Corbyn in lastig parket voor Brexit-debat

Later vandaag brengt de Bank of England, de centrale bank van het Verenigd Koninkrijk, ook nog een eigen analyse van de Brexitscenario's naar buiten.

Trump: handel tussen Washington en Londen moeilijker onder Brexitakkoord

De Amerikaanse president Donald Trump heeft maandag zijn twijfels geuit over het Brexitakkoord dat het Verenigde Koninkrijk en de Europese Unie zondag sloten. Tegen verslaggevers van persbureau Reuters zei Trump dat de handel tussen Washington en Londen mogelijk wordt bemoeilijkt met het akkoord.

"Als je nu kijkt naar de deal mag het Verenigd Koninkrijk geen handel drijven met ons, en dat zou niet goed zijn. Ik denk niet dat het de bedoeling was."

Hij adviseerde premier May nog eens goed naar het akkoord te kijken, zonder te specificeren over welke onderdelen van het akkoord hij het had.

Premier Theresa May reageerde onmiddellijk op de opmerkingen van Trump. "In het akkoord staat duidelijk dat het Verenigd Koninkrijk een onafhankelijk handelsbeleid mag opstellen en dat betekent dat we handelsovereenkomsten kunnen sluiten met landen wereldwijd - ook met de Verenigde Staten."

Lagerhuis stemt over twee weken over Brexitakkoord

Het Britse Lagerhuis stemt op dinsdag 11 december over het Brexitakkoord. Dat heeft de woordvoerder van premier Theresa May maandag bevestigd aan persbureau Reuters. Voorafgaand aan de stemming zal er vijf dagen worden gedebatteerd over het akkoord. "Er is geen beter akkoord denkbaar", herhaalde May maandag in het Lagerhuis.

"We kunnen voor dit akkoord stemmen, de uitslag van het referendum waarmaken en verder gaan met het bouwen van een betere toekomst... of het Lagerhuis wijst het akkoord af en we zijn terug bij af."

Het is nog zeer de vraag of het Brexitakkoord genoeg stemmen krijgt in het Lagerhuis. The Guardian bracht maandag de steun in kaart en verwacht nu dat 408 leden tegen het akkoord gaan stemmen en 231 leden voor. In dat geval zou een ruime meerderheid tegen het akkoord stemmen. De steun is zelfs vanuit een groot deel van Mays eigen Conservatieve partij schaars. Ook de Noord-Ierse gedoogpartner DUP is tegen, evenals Labour.

'Jeremy Corbyn ziet live Brexit-debat wel zitten'

In de Britse pers wordt geschreven over Mays pogingen om parlementsleden aan haar kant te krijgen. Ze heeft al de steun van haar whips ingeroepen, haar Conservatieve partijgenoten die moeten zorgen voor discipline in de fractie in het House of Commons.

Een belangrijke tegenstander van het huidige Brexitakkoord is Jeremy Corbyn. Op zondag liet hij al weten dat zijn Labour-partij tegen deze "bad deal" zal stemmen. The Daily Telegraph vermeldde verder dat premier May ook een televisiedebat zou willen aanvragen met Corbyn, als onderdeel van haar poging om stemmen te werven. Dat ziet de oppositieleider wel zitten, volgens een woordvoerder van Labour tegenover Sky News: "Hij lust haar rauw".

De live tv-debatten tussen polici zijn overigens een belangrijk punt voor Sky, dat momenteel campagne voert om voor de komende verkiezingen dergelijke debatten te organiseren. In 2015 en 2017 weigerden de leiders van politieke partijen dat te doen.

Nadat de EU-leiders zondag hun handtekening hebben gezet onder het Brexitakkoord, moeten de leden van het Europese en het Britse parlement ook nog hun goedkeuring geven. Vooralsnog lijkt het erop dat een meerderheid van het Lagerhuis tegen het akkoord zal stemmen.

Welkom in het nieuwe Brexitblog

Welkom in het nieuwe Brexitblog. Zondag werd in Brussel door 27 EU-lidstaten ingestemd met het uittreedakkoord, dat werd uitonderhandeld tussen het Verenigd Koninkrijk en de EU. De Britse premier Theresa May sloot later op die dag aan. Zowel zij als Jean-Claude Juncker, de president van de Europese Commissie noemen het Brexitakkoord "het best mogelijke akkoord".

Veel regeringsleiders van de lidstaten vonden zondag een droevige dag, of één waar zij met verdeeld gemoed keken: het was voor het eerst dat een EU-lidstaat de unie verliet. Na maanden onderhandelingen was er echter ook opluchting dat een akkoord bereikt is - waarover nog wel in het Europese en vooral het Britse parlement moet worden gestemd.

Lees hier de ontwikkelingen van de speciale Brexittop terug
De stemming was zondag somber. Het gaat toch om een scheiding, schrijven NRC-corrspondenten Tijn Sadée en René Moerland