‘Ik ben nog niet eerder zo bang geweest’

Reportage Migranten zijn geschrokken van de traangasaanval in Tijuana, vertelt Gislaine Cruz, die in de karavaan zit.

Dit weekend liep het uit de hand in grensstad Tijuana toen een paar honderd migranten, onder wie Cruz, demonstreerden bij de grens. Foto Pedro Pardo/AFP

‘Straks worden we allemaal weggestuurd!” Gislaine Cruz klinkt paniekerig via een krakerige internetverbinding vanuit de grensstad Tijuana in Mexico. „Ze zijn zo agressief tegenover ons”, zegt ze. „Zelfs kinderen zijn gewond geraakt door de traangasaanval van de Amerikanen. Ik ben nooit eerder zo bang geweest tijdens onze vlucht als nu.”

Dit weekend liep het daar uit de hand toen een paar honderd migranten, onder wie Cruz, demonstreerden bij de grens. „Op een bepaald moment was de groep in kleinere groepjes opgesplitst. Een deel demonstreerde nog – ik ook. Een andere groep rende naar de grens, probeerde erover te komen.”

En toen ging het mis. Ze werden door Amerikaanse militairen tegengehouden en vervolgens met traangas aangevallen. „Mensen gilden, er brak paniek uit, een meisje van vijf is flauwgevallen van het traangas”, zegt Cruz.

Samen met haar drie kinderen vluchtte ze half oktober Honduras uit voor het bendegeweld van de gewelddadige groepering Mara Salvatrucha. Ze sloot zich aan bij de migrantenkaravaan. NRC volgde haar een deel van de vlucht door de Mexicaanse deelstaat Oaxaca naar Mexico-Stad, waar ze met haar kroost op adem kwam.

Sinds een week is Cruz in de grensstad Tijuana, waar de situatie steeds verder uit de hand loopt. „We zitten hier op elkaar gepakt met meer dan meer dan vijfduizend mensen in een opvangcentrum met alleen wat kussens en dekens. De frustratie is groot, mensen willen de grens over en weten niet hoe lang het nog gaat duren. Er breken ook ziektes uit. Mijn drie kinderen hebben last van zware diarree sinds we hier zijn aangekomen”, zegt Cruz.

Ook Unicef, dat het aantal kinderen in de karavaan eerder op 2.300 schatte, maakt zich grote zorgen. „Voor kinderen is dit zeer traumatisch”, zegt Rocío Ortega van Unicef Mexico. „Het reizen, de onrust in de karavaan en de gespannen sfeer nu bij de grens. Onze medewerkers in Tijuana proberen het voor de kinderen draaglijk te maken, door ervoor te zorgen dat ze sanitaire voorzieningen krijgen. En door ze toegang te geven tot artsen en psychologen en ze af te leiden met speelactiviteiten”, zegt Ortega.

Gislaine Cruz is onzeker over de toekomst. „Stel dat Mexico ons het land uit zet en dat we terug moeten? Hoe erg de situatie hier nu ook is, terug naar Honduras ga ik niet. We wachten net zo lang tot we Amerika in mogen, hoe erg spanningen en ziektes ook oplopen.”

    • Nina Jurna