Geologische robot landt succesvol op Mars

Ruimtevaart Maandagavond daalde de NASA-lander InSight af naar het Marsoppervlak. Met bijna 20.000 km per uur.

Tekening van het begin van de landing van de NASA-sonde InSight naar het Marsoppervlak. Tekening NASA

Maandagavond is er een einde gekomen aan de ruim zes maanden lange reis van de Amerikaanse ruimtesonde InSight. Rond 20.47 uur Nederlandse tijd begon hij aan zijn afdaling naar het oppervlak van Mars, acht minuten later kwam het verlossende woord en sprong het NASA-personeel in Californië juichend uit hun stoel: InSight was “vlekkeloos” geland. Vijf minuten na de landing stuurde de sonde een eerste foto door van het oppervlakte van de planeet. De uitkomst maakte het verschil tussen een ‘zeperd’ van bijna een miljard dollar en een onderzoeksmissie die meer inzicht moet geven in het inwendige van de planeet.

InSight begon de afdaling veilig ingepakt in een vliegendeschotelvormig harnas dat van een geavanceerd hitteschild was voorzien. Dat moest hem beschermen tegen de grote krachten en temperaturen die optraden wanneer hij zich met een snelheid van bijna 20.000 km/u een weg baande door de Marsatmosfeer.

Kijk hier de NASA-uitzending over de landing terug:

De Mars-atmosfeer is weliswaar heel ijl, maar moest de sonde zodanig afremmen dat diens snelheid vier minuten later, op 12 kilometer boven het planeetoppervlak, nog maar 1500 km/u zou bedragen. Dat was langzaam genoeg om een 13 meter grote parachute te kunnen ontvouwen, die InSight vervolgens verder afremde. Kort daarna werd het hitteschild afgestoten en vouwden de landingspoten zich uit.

Losmaken

Op ruim een kilometer hoogte moest InSight zich vervolgens losmaken van zijn harnas en parachute om te beginnen aan de laatste landingsfase. Twaalf remraketjes brachten de snelheid van de Marslander uiteindelijk terug tot 8 kilometer per uur. Zoals gepland maakte hij om 20.54 uur Nederlandse tijd een zachte landing.

Het hele proces verliep automatisch. Ingrepen vanaf de aarde zijn domweg niet mogelijk, omdat Mars een slordige 150 miljoen kilometer van ons is verwijderd. Daardoor zit er een vertraging van acht minuten op de radioverbinding met de ruimtesonde.

Samen met InSight zijn op 5 mei daarom ook twee mini-sondes richting Mars gestuurd. Deze konden de actuele gegevens van de landingsprocedure doorsturen naar de aarde. Ook dat lukte maandag. Anders had de landingsinformatie enkele uren later alsnog kunnen worden overgeseind door de al sinds 2006 om Mars cirkelende Mars Reconnaissance Orbiter.

Geen karretje

InSight is geen ‘karretje’ dat over het planeetoppervlak gaat rondrijden. Na zijn landing zal de sonde gewoon blijven staan op de plek waar hij is terechtgekomen: de veilige, maar vrij saaie vlakte Elysium Planitia – ‘de grootste parkeerplaats op Mars’, aldus NASA.

Lees ook: Geologische robot gaat op weg naar Mars

De Marslander heeft een heel pakket aan wetenschappelijke instrumenten bij zich. Deze apparatuur moet hij na de landing met zijn robotarm uitzetten op het oppervlak. Dat is een omslachtig proces dat twee tot drie maanden gaat duren.

Om de kans op ongelukjes te verkleinen beschikt NASA over een replica van InSight, in het Jet Propulsion Lab in Pasadena. De replica zal daar precies zo worden gepositioneerd als zijn verre tweelingbroer na diens landing. Op die manier kan worden uitgedokterd hoe de instrumenten het best kunnen worden opgesteld.

    • Eddy Echternach