Amercentrale begint met stroom opwekken uit houtsnippers

Bijstook Voor het eerst wordt in Nederland biomassa gestookt. Dat geldt als duurzaam, maar de praktijk is ook omstreden.

De koeltoren van de Amercentrale. RWE zou in november 2017 al beginnen met het bijstoken van ‘biomassa’ in de centrale, maar stelde dat meermalen uit. Foto Robin Utrecht/ANP

De Amercentrale is na een jaar vertraging begonnen met het bijstoken van houtsnippers. Dat heeft energiebedrijf RWE, eigenaar van de kolencentrale, maandag bekendgemaakt. Vier van de vijf Nederlandse kolencentrales willen het komende jaar hout gaan bijstoken. De Amercentrale in Geertruidenberg is de eerste.

RWE zou in november 2017 al beginnen met het bijstoken van ‘biomassa’ in de Amercentrale, maar stelde dat meermalen uit. Het kampte met technische problemen met de aanvoerbuizen voor de houtsnippers. Die zijn nu verholpen. 40 procent van de steenkool in de centrale is nu vervangen door hout dat afkomstig is uit bossen in de Baltische Staten. RWE wil in ruim een jaar tijd doorgroeien naar 80 procent hout. Met het hout wordt stroom opgewekt, en restwarmte geleverd aan Breda en Tilburg.

Hout verstoken om elektriciteit op te wekken geldt als duurzame energie, maar de praktijk is ook omstreden.

Aan al het hout dat de kolencentrales in gaat, betaalt de staat mee. Het vorige kabinet kende 3,6 miljard euro subsidie toe aan RWE, Engie en Uniper, de eigenaren van vier kolencentrales. Bijna de helft van dat subsidiebedrag is bedoeld voor de Amercentrale. De subsidies worden verspreid over de komende acht jaar uitgekeerd.

Lees ook: Energie uit zaagsel, hoe duurzaam is dat?

CO2-boekhouding

Voor de Nederlandse staat is de bijstook noodzakelijk om te voldoen aan de Europese doelen voor ‘hernieuwbare energie’. De EU stelt de harde eis dat in 2020 14 procent van de Nederlandse energie uit duurzame bronnen komt, maar de groei verloopt te traag.

Anderzijds twijfelen wetenschappers en milieu-activisten aan de duurzaamheid van houtstook. Nu de Amercentrale deels op hout draait, komt er niet minder, maar meer CO2 uit de schoorsteen. Volgens de internationale regels voor CO2-boekhouding is de uitstoot echter nul, omdat groeiende bomen ook weer evenveel CO2 opnemen.

Dat gebeurt echter alleen als de bosbeheerder er voortdurend op let dat er minstens evenveel hout bijgroeit als er geoogst wordt. Ook mag de natuur er niet onder lijden. In de praktijk betekent dat dat er vrijwel alleen snoei-, rest- of dunningshout gebruikt kan worden, en dat de te winnen hoeveelheid hout beperkt moet blijven. Omdat naast Nederland ook landen als het Verenigd Koninkrijk op grote schaal ‘houtpellets’ (geperste houtkorrels) invoeren voor centrales, maken bosbeschermers zich zorgen of er wereldwijd voldoende duurzaam hout voorhanden is.

Nederland heeft recentelijk regels opgesteld die de duurzaamheid van gesubsidieerd hout moeten garanderen. Die hebben zich echter nog niet in de praktijk bewezen. „Er worden met landen van herkomst nog gesprekken gevoerd over hoe de criteria worden ingevuld”, zegt Taco Douma, bij RWE directeur van de elektriciteitscentrales. RWE is de eerste die, eind dit jaar, verantwoording moet afleggen over de herkomst van de pellets.

Als de inzet van biomassa in de Amercentrale volgens plan verder groeit, gaat er in 2020 1,5 miljoen ton houtpellets per jaar in: omgerekend is dat één vrachtschip per twee weken. De andere drie kolencentrales (van RWE, Uniper en Engie) beginnen volgend jaar met het bijstoken van houtpellets. Zij hebben subsidie gekregen voor kleinere hoeveelheden bijgestookt hout.

RWE wil de Amercentrale in 2025 graag voor 100 procent op hout stoken. Dan mag de centrale geen steenkool meer verstoken, volgens een wetsvoorstel dat binnenkort in de Tweede Kamer wordt behandeld. Vanwege het klimaatakkoord is opnieuw discussie ontstaan over biomassacentrales. Volgens minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat, VVD) zijn ze rond 2030 waarschijnlijk nodig voor een duurzame Nederlandse stroomvoorziening. Het volledig op hout stoken van kolencentrales is nu zonder subsidie nog niet rendabel.

Er is veel discussie over biomassa. Sommigen vinden het een heel goed idee, anderen noemen het een ramp
    • Hester van Santen