Opinie

    • Peter Vandermeersch

Zwarte Piet is ieder jaar weer onderwerp van gesprek

De week van de hoofdredacteur Elk jaar – meestal rond oktober, maar soms al veel vroeger – is hij ook bij NRC weer onderwerp van gesprek: Zwarte Piet. Wat doen we op onze redactionele pagina’s? Welke voor- en tegenstanders laten we aan het woord? Schrijven we een hoofdredactioneel commentaar en, zo ja, wat is de teneur ervan?

De intocht van Sinterklaas in Zaandam Foto Olivier Middendorp

Even over dat laatste: de afgelopen drie jaar schreven we elk jaar een commentaar over Zwarte Piet. Ook wij worstelden daarbij met het onderwerp. Zwarte Piet behoort nu eenmaal tot de mooie Nederlandse (en Belgische) tradities en mensen zijn toch geen racisten omdat ze die mooie traditie in ere willen houden? Of moeten we die traditie toch aanpassen? In 2012 namen we het nog volop op voor Zwarte Piet: “Schrappen we Zwarte Piet dan verminken we Sint Nicolaas (…) Het sinterklaasfeest wordt bleek.”

In 2016 stelden we daarentegen helder: “nu is anders dan toen (…) de normen zijn verschoven (…) de Nederlandse cultuur is niet in beton gegoten”. De ‘onomkeerbare verandering’ was ingezet.

Een jaar later maakte het commentaar zich zorgen over de vrijheid van demonstratie, ook bij een Sinterklaasintocht. “Burgers die willen demonstreren, moeten erop kunnen vertrouwen dat burgemeesters dat ook mogelijk willen maken.”

Afgelopen week ten slotte volgde een commentaar met harde toon waarin de krant premier Mark Rutte aansprak. “Dit was de eerste sinterklaasintocht die werd ontsierd door onversneden racistische beledigingen. Het is dan niet te veel gevraagd van een premier om zich openlijk te distantiëren van racisme.”

Lezersbrieven

Ook op onze opiniepagina’s besteedden we de voorbije dagen veel aandacht aan het debat. Ik was erg geraakt door het opiniestuk van Kiza Magendane. “Mijn eerste vijf jaar in Nederland maakte ik mezelf wijs dat ik geen moeite had met Zwarte Piet,” schreef hij. Maar nog eens zes jaar later voelt hij zich voldoende betrokken om tegen Zwarte Piet te zijn.

Dat het debat bijzonder veel lezers raakt, bleek ook dit jaar weer uit een kleine stortvloed aan lezersbrieven, over een slappe Rutte, een inktzwart dieptepunt en het echte erfgoed.

Tot slot: ik was erg opgetogen over het stuk dat collega Hendrik Spiering deze week maakte over de vraag of er nu meer racisme is in Nederland. Daarin zegt de historicus James Kennedy onder meer: “Achter de kleur van Zwarte Piet ligt de vraag wie eigenlijk mag bepalen wat Nederlandse cultuur is.”

En omdat die vraag zo fundamenteel is, zal Zwarte Piet ook volgend jaar ook op de redactie weer voor veel discussie zorgen.