Taiwanezen straffen president – ze willen géén afstand tot China

Lokale verkiezingen Taiwan De progressieve partij van president Tsai Ing-wen leed zaterdag een grote nederlaag. De meeste Taiwanezen willen wél toenadering tot China en zijn tegen het door haar gepropageerde homohuwelijk. Ze trad terug als partijleider maar blijft president.

De Tawainese president Tsai Ing-wen kondigde direct na de verkiezingsnederlaag aan afstand te nemen van het voorzitterschap van haar partij. Foto Ann Wang/Reuters

„De democratie heeft ons vandaag een lesje geleerd”, zei president Tsai Ing-wen van Taiwan zaterdagavond toen bekend werd dat haar partij, de Democratische Progressieve Partij (DPP), de grote verliezer was van verkiezingen voor nieuwe lokale bestuurders in Taiwan. Ze trad per direct af als leider van de DPP, maar blijft aan als president.

Het verlies is verrassend, nadat Tsai in 2016 zeer overtuigend aan de macht was gekomen. De nieuwe president pleitte toen voor meer afstand tot China en voor een progressiever beleid, bijvoorbeeld op het gebied van homorechten. Taiwan moest zich volgens haar meer op de rest van de wereld richten als de zelfstandige staat die het de facto al sinds 1949 is.

Homohuwelijk

Tsai kon haar progressieve agenda niet snel genoeg realiseren en de economie raakte in het slop. Veel van de beloofde hervormingen zijn in de praktijk verzand.

Zo bepaalde de hoogste rechterlijke instantie in 2017 dat het huwelijk uiterlijk in 2019 ook opengesteld zou moeten worden voor stellen van gelijk geslacht. Taiwan zou hiermee het eerste gebied in de regio worden waar het homohuwelijk legaal is. In de praktijk maakte haar regering geen haast met deze nieuwe wetgeving.

Conservatieve groeperingen grepen die traagheid aan om bij deze verkiezingen via referenda steun te vragen voor afwijzing van het homohuwelijk. Nu ze die steun hebben gekregen is het zeer de vraag geworden of het homohuwelijk er nu nog wel komt.

Ook op economisch vlak stelde Tsai haar kiezers teleur. De groei vlakte kort na haar aantreden sterk af. Zij wilde dat Taiwan zich minder afhankelijk van China zou maken, maar in de praktijk bleek dat lastig te realiseren.

Lees ook: Taiwanezen stemmen tegen homohuwelijk in referendum

Tegenwerking van Beijing

Daar kwam bij dat Beijing haar de voet dwars zette. Het stuurde minder Chinese toeristen naar Taiwan. En talentvolle Taiwanese jongeren die Taiwan zelf ook hard nodig heeft, werden onder goede voorwaarden en met goede faciliteiten naar China gelokt. Tegelijkertijd maakte Beijing het moeilijker voor Chinese studenten naar Taiwan te verhuizen. Ook nam China’s militaire druk op het eiland toe en snoepte Beijing wereldwijd vijf van Taiwans 22 diplomatieke bondgenoten af.

De winnaar van de lokale verkiezingen is de Kwomintang (KMT). Die partij haalde 15 van de 22 zetels voor burgemeesters- en districtsbestuurders. De KMT vindt grotere afstand tot Beijing economisch en politiek onverstandig en houdt net als Beijing vast aan het idee dat Taiwan en de Volksrepubliek China deel uitmaken van één groot China. Daarom steunt Beijing de KMT, de tegenstander die het in 1949 nog uit de Volksrepubliek verdreef. Beijing verafschuwt Tsai en haar partij, want voor Beijing is een onafhankelijk Taiwan ten diepste onaanvaardbaar.

Dat de Taiwanezen nu massaal voor de KMT kiezen, komt mede doordat ze in de praktijk hebben gemerkt hoe onverstandig het is China tegen te werken.

De DPP beschuldigt Beijing ervan dat het de verkiezingen achter de schermen heeft beïnvloed. Erg hard zijn die beschuldigingen nog niet. Mogelijk zijn er lokale politici die contracten aangeboden hebben gekregen voor de afname van vis of agrarische producten door bedrijven op het vasteland van China. Dat zou gebeuren onder voorwaarde dat deze Taiwanezen Chinese standpunten steunen en uitdragen.

Beijing heeft zondag in een reactie op het verlies van de DPP meteen laten weten dat China graag samenwerking met steden en districten in Taiwan wil uitbreiden.

    • Garrie van Pinxteren