Ritsu Doan, de rijzende Japanse ster van FC Groningen

Reportage Ritsu Doan Het Japanse talent Ritsu Doan is een ster in wording in zijn thuisland. FC Groningen probeert zijn populariteit te exploiteren. En er lonkt een lucratieve transfer.

Aanvallende middenvelder Ritsu Doan verloor zondag met FC Groningen met 1-0 bij Feyenoord. Hij schoot in de eerste helft op de paal. Foto Tom Bode

Als het in Japan middernacht is geweest, staan zondagmiddag in de mixed-zone in De Kuip vier Japanse journalisten en een cameraman te wachten op Ritsu Doan. Allemaal willen ze tekst en uitleg van het 20-jarige toptalent van FC Groningen, over zijn bal op de paal, over de interlands met Japan vorige week, over zijn toekomst.

Het Japans persbureau Kyodo News – zeg maar het Japanse ANP – is met twee medewerkers in Rotterdam, zij voeden de tientallen kranten met quotes van Doan. En de nationale Japanse tv-zender TBS is overgekomen voor een korte documentaire. Er staat ook een Nederlander tussen, Edward Rikkert de Koe. „Ik ben hier maar voor één ding, dat is het stukje met Doan”, zegt hij. „Hij is niet een man van veel woorden. Hij praat in Osaka-dialect, dat is direct en recht voor z’n raap.”

FC Groningen heeft met Doan een speler in handen die commercieel veel mogelijkheden biedt op de Japanse markt (126 miljoen inwoners). „Hij is in Japan razend populair”, zegt algemeen directeur Hans Nijland. Sinds april werkt de club samen met Rikkert de Koe, een Japanoloog die met zijn bedrijf Jimpex werkzaam is in de sportmarketing, op de Europese en de Japanse markt. FC Groningen huurt hem in als consultant, met name voor de exploitatie van de mediarechten rond Doan.

Shinji Ono

„In mijn telefoon staan tweeduizend contacten van Japanse media. Ze kennen mij, ze weten mij te vinden”, vertelt Rikkert de Koe. Hij doet dit ook voor sc Heerenveen, dat met Yuki Kobayashi eveneens een Japanse speler onder contract heeft. Begin deze eeuw was Rikkert de Koe ook betrokken bij Feyenoord, toen voor Shinji Ono.

FC Groningen probeert via Doan op verschillende manieren de Japanse markt te bereiken. Commercieel directeur Robbert Klaver vertelt dat zij een deal hebben gesloten met een Japanse partij die de merchandising verzorgt: zij kopen spullen (zoals shirts, sjaals) in bij de club en zetten dat af op de Japanse markt. Het gaat nog niet om grote aantallen – „honderden”, zegt Klaver. En ze verkopen kaartjes in combinatie met sjaals en meet and greets met Doan rond wedstrijden.

Aan Japanse televisiestations verkoopt de club reportages en interviews met Doan. Die items worden gemaakt door het eigen clubkanaal, FC Groningen TV, en worden „kant en klaar” aangeleverd bij de geïnteresseerde Japanse partijen.

Komende zondag in het thuisduel tegen NAC komen er 170 mensen van de Japanse Kamer van Koophandel naar het stadion. Het is voor een handelsmissie op het gebied van groene waterstof maar ook vanwege Doan, vertelt Klaver. Wat de commerciële activiteiten rond Doan de club oplevert, wil Groningen niet zeggen.

Ritsu Doan in duel met Jordy Clasie van Feyenoord.

Foto ANP Pro Shots

Rikkert de Koe doet de interviews in het Japans met Doan, omdat de speler het Engels nog niet machtig is. Deze zondag duurt het gesprekje twee minuten, het wordt geplaatst op het Japanstalige Twitter- en Instagram-account van FC Groningen. Vanuit Japan helpt student Takumi Inoue hierbij – handig vanwege het tijdsverschil. Maandag moet het online staan, voor de Japanse sportjournaals.

Topclubs wilden hem ook

Doan is het tafelzilver van FC Groningen, dat het sportief zo moeilijk heeft. Hij kwam in oktober 2016 voor het eerst in beeld bij een onder-19 toernooi voor landenteams in Bahrein. Zijn goede techniek en handelingssnelheid viel daar op bij Carlos Aalbers, destijds hoofd scouting bij Groningen en nu werkzaam bij AZ. Japan won het toernooi, Doan werd uitgeroepen tot beste speler.

Aalbers raakte overtuigd bij het volgende toernooi waar hij de aanvallende middenvelder zag: het WK onder-20 in Zuid-Korea in mei 2017, bij de tweede wedstrijd tegen Uruguay. „Toen ben ik, zoals Hans Nijland altijd mooi roept, op de tafel gesprongen: die moeten we hebben.” Drie dagen later scoorde Doan twee keer tegen Italië en kwam er ook interesse van topclubs, AS Monaco en CSKA Moskou.

Aalbers had het contact al gelegd met de zaakwaarnemer en Doan zag de stap naar Groningen zitten. „Hij is een intelligente jongen die weet hoe hij zijn carrière moet opbouwen”, zegt Aalbers. „Hij was zich heel bewust dat hij een club moest kiezen van de categorie Groningen waardoor hij wedstrijden kan spelen.”

Presentatie live op Japanse televisie

Bij zijn presentatie die zomer, live uitgezonden op de Japanse televisie, zei Doan, opgegroeid in de metropool Osaka: „Ik ben een Groninger”. Er was sushi en met stokjes werkte hij een bitterbal naar binnen. Hij werd voor een jaar gehuurd van Gamba Osaka, met een optie tot koop. Hij kende een sterk debuutseizoen met negen goals. Dit voorjaar riep de supportersvereniging fans op hun seizoenkaart snel te verlengen zodat Groningen genoeg financiële zekerheid kreeg om Doan te behouden.

Bekijk hier de beelden van de presentatie van Dohan bij FC Groningen, van juni 2017 (tekst loopt door onder de video):

In april ging Groningen over tot koop, voor 2 miljoen euro. Al in augustus deed CSKA Moskou een bod van zo’n 8 miljoen euro, waarop de club niet inging. „Wij hebben hem verschrikkelijk hard nodig”, zegt Nijland. De verwachting is dat Doan volgende zomer onhoudbaar is. Nijland voorziet een lucratieve transfer: „Als Doan de dingen blijft doen zoals hij nu doet, dan gaat hij voor een aanmerkelijk hoger bedrag weg dan die acht miljoen euro.”

Doan is onlangs international geworden en speelt ook in het olympisch elftal, dat toewerkt naar de Olympische Spelen in Tokio in 2020. Het commerciële potentieel van het Japanse achterland maakt hem daarmee extra interessant voor andere clubs, denkt Nijland. Er zijn inmiddels al nieuwe aanbiedingen geweest zegt hij. „Maar daar ga ik verder niet op in.”

Doan is gebaat bij „zichtbaarheid op de thuismarkt”, zegt Rikkert de Koe. „Daarmee stijgt ook zijn waarde in Japan, wat fijn is voor zijn eigen commerciële management.” De rechten van de livewedstrijden van de eredivisie liggen bij een commerciële zender in Japan die achter de decoder zit en slechts 350.000 huishoudens bereikt. Volgens Rikkert de Koe worden daarop alleen de eredivisieduels van Heerenveen en Groningen live uitgezonden, vanwege de Japanse spelers.

Hoge kijkcijfers

Pas als Doan op de nationale zenders komt, worden hoge kijkcijfers bereikt. Afgelopen week vertelde Rikkert de Koe in De Telegraaf dat sommige items met Doan al tot 21 miljoen kijkers trokken in Japan. Een partnerbureau in Tokio houdt alles bij. „Van elke uitzending van Ritsu Doan die in Japan wordt uitgezonden met medewerking van FC Groningen, hebben we kopieën. We weten precies wie het heeft uitgezonden, door welke omroep, of er is voldaan aan de voorwaarden, wat het marktaandeel was, wat het bereik was.”

Bij Groningen leeft het idee om clubs die Aziatische spelers onder contract hebben, te verdisconteren in de zogeheten buitenlandrechten van de eredivisie tv-gelden, die bij managementbureau IMG liggen. Rikkert de Koe: „De waarde van de rechten in Japan is sterk afhankelijk van het al dan niet aanwezig zijn van Japanse spelers in de eredivisie.”

Klaver: „Wij denken dat het interessant is om te kijken of je een Nederlandse club extra kunt belonen die een Japanse of een Chinese speler in dienst neemt. Simpelweg omdat het goed is voor de promotie van de eredivisie in het buitenland.”

Doan heeft zondag nog even tijd voor NRC na de 1-0 nederlaag bij Feyenoord. Rikkert de Koe vertaalt. Doan vertelt dat hij het in het begin moeilijk had in Nederland. „Ik voelde mij hier best wel een beetje eenzaam toen ik hier kwam wonen. Maar ik ben nu tot hier gekomen, er zijn hier veel aardige mensen dus het is voor mij heel plezierig om in Nederland te wonen.”

Hij lijkt Groningen te ontgroeien. Hij wil op termijn naar een „grote club”, zegt hij. „Ik wil graag voor een team spelen dat de Champions League zou kunnen winnen.”

    • Steven Verseput