Studenten lopen protestmars door Den Haag: ‘Diploma halen? Tot je pensioen afbetalen’

Leenstelsel Zo’n 300 studenten protesteerden deze zaterdag in Den Haag tegen de oplopende studiekosten als gevolg van het leenstelsel.

De protestmars van studenten trok door het centrum van Den Haag Foto Ginopress/ANP

Leonie de Ruiter is twintig jaar. Ze studeert Leisure & Events Management aan de Hogeschool Rotterdam en staat in een donkergroene regenjas samen met driehonderd studenten op haar vrije zaterdag op het Lange Voorhout in Den Haag. Op haar rug kleeft een papiertje: er staat een bedrag opgeschreven van 16.000 euro. Bij andere studenten staat er 10.000 euro of het veel aanzienlijkere bedrag van 35.000 euro. Het is de studieschuld die ze hebben opgebouwd dankzij het leenstelsel waarmee zij hun studie moeten bekostigen.

Met een protestmars georganiseerd door onder meer de studentenvakbond LSVb en Rood, de jongerenorganisatie van de SP, willen deze studenten laten zien dat ze het niet langer pikken. Volgens De Ruiter is de spanning waar studenten onder staan „veel te groot.” Elke maand vraagt ze zich af of ze wel rondkomt en of ze toch niet meer zou moeten lenen of werken. „Dat is niet prettig. Want als ik meer werk lijdt mijn studie eronder, en als ik meer leen heb ik straks een nog grotere schuld.”

Brief van studenten Alba van Vliet en Tijn Tas

De studenten lopen door het centrum van Den Haag. Een brassband begeleidt de stoet. Met de leus ‘Hee Hoo kabinet, wij komen in verzet” proberen de studenten boven de trommels uit te komen. Winkelende omstanders op de Kneuterdijk turen verbaasd naar de borden die voorbij komen. ‘Onderwijs is een recht, geen privilege’ En: ‘Diploma halen? Tot je pensioen afbetalen! Een enkele student ziet door de kou inmiddels net zo grauw als het wolkendek boven de stad.

Leenangst

Voor SP-Kamerlid Frank Futselaar is de route bekend terrein. Hij voert vanuit de Tweede Kamer het verzet aan tegen „het schuldenstelsel” zoals zijn partij het leenstelsel typeert. „Minister Van Engelshoven vertelt dat studenten 35 jaar lang mogen afbetalen. Maar dat betekent wel dat ze veel meer rente betalen, want die schuld blijft veel langer staan. Dat is niet sociaal.”

Futselaar vind dat de „emanciperende werking” van het onderwijs teniet wordt gedaan door het lenen. „Er is leenangst, jongeren durven niet meer op kamers te gaan wonen of op te klimmen van mbo, naar hogeschool of zelfs de universiteit. Want hoe langer je studeert, des te meer het kost.”

Lees ook: Studenten gebruiken hun recht op medezeggenschap bijna niet

Vlak bij station Den Haag Centraal houdt de stoet halt. Bij het gebouw van het ministerie van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur. De leuzen worden weer ingezet, maar D66-minister Ingrid van Engelshoven is er niet. Ze reageerde vrijdag al fel op ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers die in De Volkskrant aankondigde van het leenstelsel af te willen.

Van Engelshoven herinnerde haar coalitiepartner aan het regeerakkoord. „Dit leenstelsel blijft, daar heeft ook de heer Segers voor getekend.” En de studenten betalen dankzij dit kabinet, benadrukte ze, wel de helft minder collegegeld in het eerste studiejaar.

Steun van Rekenkamer

Maar daar hebben deze protesterende studenten geen boodschap aan, zeggen ze. Op een provisorisch podium krijgt SP’er Futselaar een petitie aangeboden van Amelia Zuidema (20) en Britte Veltman (20). De twee hbo-studenten verpleegkunde vragen compensatie voor het feit dat de studenten wel betalen voor extra investeringen in het onderwijs, maar daar niks van merken, zoals de Algemene Rekenkamer na eigen onderzoek vaststelde.

In totaal hebben 124.455 studenten de petitie ondertekend. „Het was een spontane actie”, volgens Zuidema. „We willen aandacht vragen voor onze generatie. Wij krijgen niks meer en moeten alles lenen.” Komende dinsdag hebben de studenten nog een kans om aandacht te vragen van de minister, als ze de petitie aanbieden aan leden van de Tweede Kamer.

Correctie (24 november 2018): in een eerdere versie van dit artikel werd de opleiding Leisure & Events Management leisure eventmanagement genoemd. Dat is aangepast.

    • Victor Pak