Opinie

    • Mirjam de Winter

Foto

Het is alweer een week geleden, maar die ene foto van die bebloede activist van Kick Out Zwarte Piet bij de Rotterdamse Erasmusbrug krijg ik maar niet van mijn netvlies. Zijn wanhopige blik, de tranen die over zijn wangen bungelden, de klonten bloed op zijn neus en lippen. Hartverscheurend vond ik al het onrecht dat eruit sprak, alsof ik naar beelden van Amerikaanse rassenrellen uit de jaren vijftig keek. De foto was van een klein, plaatselijk persbureau en kwam alleen op Twitter even voorbij, maar hij had wat mij betreft alle internationale kranten mogen halen.

Intussen kreeg in Rotterdam burgemeester Aboutaleb de schuld van alles. Tegenstanders van Zwarte Piet die vonden dat Aboutaleb ze in de steek had gelaten door ze onvoldoende bescherming te bieden tijdens een onverwachte aanval van hooligans. Voorstanders van Zwarte Piet die vonden dat de burgemeester het demonstratierecht van Kick Out Zwarte Piet nooit voorrang had mogen geven boven de veiligheid van de kinderen. En zijn eigen, lokale partijgenoten van de PvdA die zich afvroegen hoe het kon gebeuren dat rechts-extremisten (met daartussen ook Edwin Wagensveld, de voorman van Pegida) vermomd als Zwarte Pieten ongemerkt in de stoet van Sinterklaas meeliepen?

Terwijl bij de Erasmusbrug de voor- en tegenstanders uit elkaar werden geslagen, stond Aboutaleb een paar honderd meter verderop op het Willemsplein tussen de kinderen bij Sinterklaas, die hij traditiegetrouw persoonlijk had binnengehaald. Direct na afloop zei hij met tevredenheid terug te kijken op een succesvolle, feestelijke intocht voor de kinderen. Dat laatste klopte wel, want geen Rotterdams kind dat ook maar iets gemerkt heeft van de schaamtevolle gebeurtenissen die wij op televisie of social media (vanuit het hele land) voorbij zagen komen, alsof in ons land een groot, smerig gezwel was opengebarsten.

Aboutaleb gaf later deze week toe dat hij zich inderdaad had laten verrassen door de sluwe (en gevaarlijke) actie van de als Zwarte Piet verklede rechts-extremisten. Maar hoe had hij dit kunnen voorkomen? Steeds weer loopt hij, net als andere burgemeesters, tegen dezelfde dilemma’s aan, waarbij het recht om te demonstreren en het handhaven van de openbare orde en veiligheid soms moeilijk samen blijken te gaan. Moet hij voortaan demonstraties tijdens de intocht verbieden? Of moet het feest nog beter beveiligd of zelfs besloten worden, met ME, hekken en toegangspoortjes? Het uiterlijk van Zwarte Piet kan hij in ieder geval niet verbieden, daarover heeft de rechter zich eerder als eens uitgesproken toen zijn Amsterdamse collega een poging waagde.

Gek genoeg is het in Amsterdam uiteindelijk allemaal ‘vanzelf’ gegaan, de intocht verliep er dit jaar zonder enige wanklank dankzij de roetveegpieten. Maar de rest van het land – zo is maar weer gebleken – is kennelijk niet zo tolerant en vooruitstrevend, ook Rotterdam niet.

Daarom had ik stiekem gehoopt dat die ene, bloederige foto uit Rotterdam de wereld over zou gaan, inclusief het beschamende verhaal over Zwarte Piet en het opkomend rechts-extremisme in ons ‘tolerante’ Nederland. En dat door wereldwijde verontwaardiging de druk zou worden opgevoerd op Nederlandse rechters, politici of andere gezagsdragers om eindelijk kleur te bekennen en een keuze te maken. Want als een boerka en een hakenkruis verboden kunnen worden, waarom een racistische figuur als Zwarte Piet dan niet?

Mirjam de Winter (@mirjamdewinter) is freelance journalist en stadsgids in Rotterdam.

    • Mirjam de Winter