Trump zet conflict met rechters op scherp

Migratiebeleid VS

President Trump betrekt militairen aan grens bij zijn conflict met de rechterlijke macht over zijn anti-migratiemaatregelen.

Amerikaanse grenswachten bij de grens met Tijuana. FOTO Marco Ugarte/AP

Een ceremonieel telefoontje met de troepen aan de grens met Mexico is door president Trump omgesmeed tot een nieuw wapen tegen de rechterlijke macht en vóór zijn strenge migratiemaatregelen. Ter gelegenheid van Thanksgiving belde de president donderdag met enkele militairen. Na vragen en bemoedigingen voor zijn soldaten schakelde Trump over naar een monoloog over de noodzaak van strenge grensbewaking. Hij zei dat de regering „in feite niemand meer binnenlaat”, dat hij „zonodig de hele grens” zal sluiten. Ook herhaalde hij dat Amerikaanse soldaten eventueel geweld mogen gebruiken tegen illegale immigranten.

De schuld voor deze noodmaatregelen ligt volgens Trump bij rechters die zijn maatregelen nietig verklaren. Na scherpe kritiek vorig jaar op de rechtbanken die zijn inreisverbod voor migranten uit islamitische landen aanvankelijk onderuit haalden („zogenaamde rechters”), keerde de president zich deze week tegen de rechter die een streep haalde door zijn inperking van het asielrecht.

Dat was een „Obama-rechter”, twitterde Trump. Hij herhaalde zijn kritiek donderdag door de telefoon: „Vreselijk als rechters je gaan vertellen hoe je je grenzen moet beschermen”, zei Trump tegen de grensbewakers.

Daarmee drijft Trump een conflict op dat eerder deze week al op het hoogste niveau belandde. De hoogste Amerikaanse rechter John Roberts liet woensdag een verklaring uitgaan waarin hij de president weersprak. Nee, er bestaan „geen Obama-rechters of Trump-rechters”, aldus de opperrechter aan het Supreme Court, alleen „toegewijde rechters die hun best doen om allen die voor hen verschijnen recht te doen. Onafhankelijke rechtspraak is iets waar wij allen dankbaar voor zouden moeten zijn.”

De vermaning was aan de president niet besteed. Hij twitterde direct terug: „Sorry Chief Justice John Roberts, er zijn wel degelijk Obama-rechters.”

Waarnemers van het Supreme Court betitelen de verklaring van Roberts als hoogst uitzonderlijk – aan aanvallen van president Trump op de onafhankelijke rechtspraak zijn ze gewend geraakt. Feit is dat rechters van het Supreme Court zelden naar buiten treden over actuele zaken. Een uitzondering was de progressieve rechter Ruth Bader Ginsburg die Trump in 2016 als een „nepperd” betitelde. Zij bood daarvoor later haar excuses aan.

De recente aanvallen van Trump zijn stevig verankerd in zijn jarenlange tirades tegen de rechterlijke macht en in het politiseren van rechterlijke benoemingen. Daar bedient hij de roerige én diep-conservatieve elementen in zijn achterban mee. In zijn verkiezingscampagne noemde Trump het oneerlijk dat een rechter die een fraudezaak tegen Trump University voorzat, „van Mexicaanse afkomst” was. De magistraat, in de VS geboren, zou volgens Trump bevooroordeeld zijn tegen een politicus die een muur beloofde te bouwen aan de grens van Mexico.

Het nawijzen van partijdige ‘Obama-rechters’ is de keerzijde van Trumps eigen benoemingsbeleid. Hij afficheert de rechters die door het Witte Huis aan de Senaat ter benoeming worden voorgedragen nadrukkelijk als conservatief. In zijn campagne beloofde hij al rechters te benoemen die pro life (tegen abortus) zijn. De benoeming van de zeer conservatieve rechter Kavanaugh verhief hij dit najaar tot thema voor de midterm verkiezingen.

    • Bas Blokker