Opinie

Trump wil ‘America first’, dan handel, dan pas vrijheid en recht

Saoedi-Arabië

Het blijft ook na twee jaar onrustbarend - zeker als het zwart op wit staat, compleet met uitroeptekens. Het wereldbeeld van de Amerikaanse president is zo onomwonden zelfzuchtig dat het niet onweersproken mag blijven.

Het was bekend dat Donald Trump graag het beste wil voor zijn land, desnoods ten koste van andere landen. Het was bekend dat hij de wereld definieert als de uitkomst van transacties. Het was bekend dat hij in het Midden-Oosten vanaf dag één koos vóór Saoedi-Arabië en Israël en tegen Iran en de Palestijnen.

Het is sinds deze week ook duidelijk dat Trump zichzelf nog altijd kan overtreffen in diplomatieke botheid. Zelfs de moord op de journalist Jamal Khashoggi en de hongersnood als gevolg van de oorlog die Saoedi-Arabië in Jemen voert, zijn niet genoeg om de president van zijn lijn af te brengen.

In een verklaring zette hij uiteen waarom hij achter Saoedi-Arabië blijft staan. Hij noemt de moord op de journalist een „afschuwelijke misdaad” en erkent dat humanitaire steun voor Jemen „wanhopig noodzakelijk” blijft. Maar hij spaart het regime dat Khashoggi op zijn geweten heeft en Jemen bombardeert.

Trump gaf daarvoor drie redenen. De Saoedi’s besteden 450 miljard dollar aan de VS en dat is uiteraard goed voor de VS. Een kwart daarvan gaat naar de Amerikaanse wapenindustrie, en ook dát is goed voor de VS. Op zijn verzoek houden de Saoedi’s de olieprijs laag en dat is goed voor de VS én de wereld.

Verblind door goedkope olie en verlekkerd door wapenverkopen houdt Trump vast aan zijn bondgenootschap met een familie-dictatuur met Middeleeuwse normen die er niet voor terugdeinst een moordcommando naar Turkije te sturen om een journalist op gruwelijke wijze te vermoorden.

Zelfs nadat de CIA, aldus uitgelekte berichten, heeft geconcludeerd dat de Saoedische kroonprins opdracht heeft gegeven tot de moord beschermt Trump Mohammed bin Salman. Hij kan ervan geweten hebben – misschien ook niet, schreef de president.

Trumps verklaring zat ook vol fouten. Hij nam voetstoots van Riad aan dat Khashoggi lid was van het Moslimbroederschap, maar veel mensen bestrijden dat. Hij schatte de Saoedische investeringen in de VS hoger in dan ze zijn. Én hij overdreef de rol van Iran in het conflict in Jemen, terwijl hij de bemoeienis van Saoedi-Arabië bagatelliseerde.

De presidentiële verklaring is onzindelijk omdat Trump – weer eens – de waarheid geweld aandoet. Maar de verklaring is vooral kwalijk omdat Trump handel belangrijker vindt dan het recht.

De verdediging van Saoedi-Arabië is een vrijbrief voor andere autocratische regimes die het niet zo nauw nemen met persvrijheid en mensenrechten, die democratie zien als een obstakel op de weg naar rijkdom en macht voor de elite. Van deze president hebben autocraten weinig te vrezen. Trumps verklaring wijst de weg naar een wereld waar het recht van de sterkste prevaleert en waar voor de zwakkeren geldt: pech gehad.

Trump ontdoet het Amerikaans buitenlands beleid van elke idealistische pretentie. Dat is tot op zekere hoogte verhelderend. Het is niet consequent op zondag foute regimes vermanend toe te spreken, om ze op maandag wapens te leveren. Trump heeft die sluier van hypocrisie weggerukt. Iedereen weet nu waar hij aan toe is: in de strijd om een betere wereld geven de VS voorlopig niet thuis.

In het Commentaar geeft NRC zijn mening over belangrijke nieuwsfeiten. De commentatoren schrijven deze artikelen in samenspraak met de hoofdredactie.