Opinie

    • Arjen Fortuin

Floortje en de diplomatieke antwoorden

Zap In de eerste aflevering van haar nieuwe programma bezocht Floortje Dessing ambassadeur Renée Jones-Bos in Rusland. Juist toen ze wel uitgekeuveld leken, kwam er een spectaculaire wending.

Ambassadeur Renée Jones-Bos met Floortje Dessing in Moskou (BNNVARA).

Je zou zeggen dat het diplomatieke leven veel te aangeharkt is voor Floortje Dessing, maar naar eigen zeggen is de opperreiziger van de Nederlandse tv al jaren gefascineerd door het leven van ambassadeurs. Donderdag begon dan ook de het vierdelige Floortje en de ambassadeurs (BNNVARA).

Die was gewijd aan Renée Jones-Bos, Nederlands ambassadeur in Rusland. We zagen hoe Dessing werd rondgeleid door de schitterende vertrekken van de ambassade (waar Jones-Bos en haar man ook wonen). Kroonluchters, klassieke meubelen, het ene kunstwerk na het andere. „Het is natuurlijk ook een beetje bedoeld om indruk te maken”, glimlachte de ambassadeur.

Terwijl de camera langs een kolossale foto van Erwin Olaf gleed en er een zeer verantwoord achtergrondmuziekje klonk, begon ik mij af te vragen of Floortje Dessing na jaren van avonturen in stoffige oorden haar innerlijke Ivo Niehe had losgelaten.

Niet dat ze de relevante vragen niet stelde. Uiteraard informeerde ze naar de moeizame relatie met de Russen (MH17, Krim, Skripal). In een van de praalzalen van de ambassade wilde ze weten of het huis niet werd afgeluisterd. Maar veel diplomaten beschikken over angstaanjagende conversatievaardigheden, zo ook Jones-Bos en haar man.

Of haar huis veilig was, wist Jones-Bos niet: „Het is zoals het is.” Waarop het echtpaar het gesprek soepel verlegde naar hoe het voor de luistervinken zou moeten zijn om ook hun echtelijke ruzies te moeten meebeleven. Aárdige mensen. Dessing mocht aanschuiven bij het ontbijt in een opmerkelijk kleine keuken.

Jones-Bos (65) is een van de besten in haar vak. Ze was eerder ambassadeur in Washington en secretaris-generaal van het ministerie van Buitenlandse Zaken – en in die functies de eerste vrouw. Geroutineerd corrigeert ze haar chauffeur („Niet doen, Nikolaj”) als die dreigt te spookrijden om een file te ontwijken.

Hackoperatie Russische spionnen

Juist toen ik het idee kreeg dat Dessing wel uitgekeuveld was met de ambassadeur en haar heerlijk babbelende echtgenoot („ik ben denk ik een blije man”), kreeg de aflevering een spectaculaire wending. Plotseling werd in Nederland op een persconferentie bekend gemaakt dat Russische spionnen waren betrapt bij een hackoperatie en had de ambassadeur geen tijd meer voor het bezoek.

Dessing leek wel blij te zijn met een beetje actie, al bestond de dag voor haar vooral uit wachten en constateren dat de beveiliging was opgeschroefd. Nikolaj zat de hele dag voor de deur in zijn bolide, klaar om te vertrekken. „Dat heb ik liever niet” zei de ambassadeur vriendelijk en zeer beslist toen Dessing vroeg of ze bij een voorlichtingsbijeenkomst voor het ambassadepersoneel mocht zijn.

De volgende dag was er weer tijd. Jones-Bos deelde geen details, maar gaf aan dat ze niet verrast was; in grote lijnen wist ze wat er speelde. Waarop mij de gedachte inviel dat men het bezoek van Dessing opzettelijk had laten samenvallen met de spionage-onthulling – het zou een briljante zet zijn geweest om ook de dynamiek van het ambassadeleven te tonen.

De ambassadeur leek daarna wat opener over wat ze zoal recht moet zien te breien bij de Russen: „Er gebeuren voortdurend dingen en daar moet je mee dealen.” Zo kwam de val van Halbe Zijlstra ter sprake, waarbij Dessing suggereerde dat Jones-Bos toen wel had staan stampvoeten. „Maar niet professioneel”, luidde het, eh, diplomatieke antwoord. Iets zei me dat de Moskouse ambassadevloeren soms dreunen van dat niet-professionele stampvoeten.

    • Arjen Fortuin