Kamer wil opheldering over militaire steun Syrische rebellengroepen

Minister Stef Blok heeft informatie met de media gedeeld over de namen van de strijdgroepen in het gebied. Deze informatie zou staatsgeheim zijn.

Minister Blok tijdens een conferentie. Foto Lex van Lieshout/ANP

De Tweede Kamer, inclusief de coalitiepartijen, wil opheldering van het kabinet over het nieuws dat Nederland militaire steun heeft gegeven aan Syrische strijdgroepen - in tegenstelling tot wat minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok (VVD) eerder beweerde. Tot dusver hield de minister vol dat de hulp in Syrië “civiel van aard” was.

Nieuwsuur en Trouw onthulden woensdagavond dat vrijwel alle goederen die Nederland aan de groepen heeft geleverd, voor de strijd zijn ingezet. Het gaat onder meer om pick-uptrucks, wapens en voedselpakketten.

Staatsgeheim

Het ministerie deelde ook, ogenschijnlijk per ongeluk, informatie over welke strijdgroepen betrokken zijn in Syrië. Die informatie was aangemerkt als staatsgeheim. Onder meer de namen van Jabhat al-Shamiya en Hama Rebels Gathering worden in de stukken vernoemd. Jabhat al-Shamiya (ook bekend als het Levant Front) wordt beschuldigd van standrechtelijke executies, verkrachtingen, martelingen en ontvoeringen.

Lees ook: Blok trekt lessen uit omstreden steun aan oppositie in Syrië

De namen van de 22 groepen zijn nooit eerder officieel genoemd om de groepen te beschermen. Het ministerie van Buitenlandse Zaken noemt het delen van de stukken tegenover de NOS “een fout die we niet hadden mogen maken”. Volgens de omroep werden de stukken woensdagavond laat weer van de site van de rijksoverheid verwijderd, waardoor ze niet langer openbaar zijn.

Blok: menselijke fout

Minister Blok reageerde donderdag zelf ook op de onthullingen. Hij noemde het “betreurenswaardig” en “onjuist” dat de namen van de strijdgroepen zijn gepubliceerd, meldt persbureau ANP. Volgens de minister is er sprake van een menselijke fout. De groepen waarvan de namen zijn geopenbaard, worden op de hoogte gesteld.

In september bleek al dat Nederland geld geeft aan Syrische strijdgroepen. Sommige hiervan zouden mensenrechten hebben geschonden, onthulden Nieuwsuur en Trouw destijds, en waren eerder als “terroristisch” bestempeld door het Openbaar Ministerie.

De kwestie kwam minister Blok op felle kritiek te staan. De Tweede Kamer ging in debat over de steun aan de rebellengroepen. Partijen als het CDA en de ChristenUnie vonden dat Blok onaanvaardbare risico’s had genomen. De minister verdedigde zich door te benadrukken dat de oorlog in Syrië “zeer ingewikkeld” is. Nederland was sinds 2015 betrokken in Syrië. In september werd de hulp aan de oppositie gestaakt.

    • Floor Bouma