Opinie

    • Arjen Fortuin

Marco Kroon doet zijn persoonlijk relaas bij Pauw

Zap Majoor Marco Kroon vertelde in de talkshow van Jeroen Pauw over zijn gijzeling in Afghanistan. Hij zegt daar ook verkracht te zijn.

Majoor Marco Kroon bij Pauw (BNNVARA)

Je kon de wending in het gesprek een beetje zien aankomen, maar de schok was er niet minder om toen de geridderde én omstreden oorlogsheld Marco Kroon woensdagavond bij Pauw bij het pijnlijkste deel van zijn relaas kwam. Hij had net in detail verteld hoe hij tien jaar geleden door onbekenden in Afghanistan was opgepakt, met een zak over zijn hoofd was weggevoerd, was geschopt en geslagen, was ontkleed en met wat vodden in een kamer was opgesloten.

Later hadden ze hem in die kamer op een tafel vastgebonden. „Ik kan het woord nog steeds niet zeggen, schrijven was makkelijker”, onderbrak Kroon zijn verhaal – verwijzend naar het boek (Kroongetuige) waarin hij alles óók uit de doeken doet. Uiteindelijk hield hij het op „iets waar je als man niet op zit te wachten”. En het in al zijn abstractie heel akelige: „Je weet dat als je weerstand biedt, de schade groter kan zijn. Dan kun je overlijden”

Jeroen Pauw noemde het woord uiteindelijk wel, toen hij vroeg waarom Kroon zelfs zijn vrouw niet over de verkrachting had verteld. Geen schaamte, dacht Kroon zelf. Hij wilde de geheime missie waar hij deel van uitmaakte niet in gevaar brengen. Praten had tot een onderzoek (en volgens hem tot opschorting) geleid. De missie ging vóór.

Bovendien was er nog méér te vertellen: hij had de dader later een aantal keer gezien en was op een avond naar de man op zoek gegaan. Om hem te arresteren, aldus Kroon. Hij vond de man, die herkende hem, waarna Kroon hem doodschoot. „Het voelde niet vervelend”, bekende hij Pauw. Ook had hij de kalasjnikov van de dode op het lichaam leeggeschoten en diens papieren meegenomen om identificatie te bemoeilijken.

Het volledige interview

Kroon zat in de studio in het gezelschap van de twee advocaten, die hem bijstaan sinds hij een klein jaar geleden met een veel minder gedetailleerde versie van dit ‘geweldsincident’ naar buiten kwam. Toen weidde hij niet uit over wat nog eufemistisch een ‘vernedering’ heette en over het doden van de man. Ook al omdat ondersteunend bewijs door het Openbaar Ministerie niet werd gevonden, werd Kroon al snel gekwalificeerd als fantast of als iemand die leed aan een posttraumatisch stresssyndroom en zich daardoor zaken inbeeldde die nooit hadden plaatsgevonden.

Gedrag verklaarbaar

Veel aanvullend bewijs is er nog steeds niet, Kroon kan nog steeds een fantast zijn. Maar in het verhaal dat hij op televisie vertelde is zijn gedrag in elk geval verklaarbaar. Want in een omgeving waarin men je na zo’n arrestatie schertsenderwijs vraagt „of je nog in je reet bent geneukt” (de formulering van Kroon zelf) houd je dat liever voor je.

Lees ook: Melding over Marco Kroon bestaat – maar is geheim

Over het doden van de Afghaan zijn kritische vragen te stellen, waarvan ik niet durf te zeggen welke gevolgen die voor Kroon hadden gehad. Je begrijpt waarom er protocollen zijn waarin dit soort zaken gemeld moeten worden, óók als dat het einde van een missie kan betekenen.

Wat Kroon destijds niet kon bevroeden – en wat dit verhaal zo tragisch maakt – is dat hij een paar jaar later zou worden onderscheiden met de Willems-Orde. Het maakte hem tot een officiële oorlogsheld en tot een publiek figuur. Marco Kroon was ineens een beroemdheid met een afschuwelijk geheim.

Het verhaal van Marco Kroon past al lang niet meer in een film; het is materiaal voor een televisieserie geworden. Al staat die gedachte voorlopig nog in de schaduw van de werkelijkheid van een dapper man, wat hij zelf nog maar eens zijn ‘fucking pech’ noemde en de tien jaar schaamtevol zwijgen die daarop volgden.

Correctie 22/11: In een eerdere versie van dit stuk stond dat Jeroen Pauw het woord ‘verkrachting’ één keer noemde. Hij gebruikte het woord echter twee keer.

    • Arjen Fortuin