‘Heilzame’ bacteriën helpen niet tegen kinderdiarree

Probiotica Diarree en overgeven bij kleine kinderen met buikgriep gaan niet eerder over door het slikken van probiotica.

Lactobacillis bacteriën Foto iStock

Een zelfzorgmedicijn dat veel wordt aangeprezen om kleine kinderen sneller van de buikgriep af te helpen werkt niet. Kinderen die het middel kregen hadden niet minder last van diarree en overgeven, vergeleken met kinderen die een nepmedicijn (placebo) kregen.

Het gaat om een probioticum – een bacteriemengsel dat de darmen zou moeten helpen. Het teleurstellende resultaat is de uitkomst van twee grote en goed uitgevoerde onderzoeken die donderdag in het medisch-wetenschappelijke tijdschrift The New England Journal of Medicine (NEJM) verschenen.

In beide onderzoeken is gekeken of de bacterie Lactobacillus rhamnosus GG baby’s en peuters van 3 maanden tot 4 jaar oud sneller van een flinke buikgriep af helpt. De ouders waren ervoor met hun kinderen naar de dokterspost gegaan. De onderzoeken zijn uitgevoerd in Canada en de Verenigde Staten.

Bacteriemengsels

Probiotica zijn bacteriemengsels die invloed hebben op de samenstelling van de bacteriesoorten die in de darm leven. Ze worden aangeprezen om de darm te versterken en eventuele darmkwalen te verlichten. Probiotica-producten variëren van speciale yoghurts, zoals Yakult, tot inslikbare capsules waar de bacteriën in poedervorm in zitten. Probiotica zijn geen officiële geneesmiddelen.

„Probiotica worden vaak aanbevolen bij acute diarree in kinderen”, schrijft de Amerikaanse darmarts Thoma LaMont in een commentaar op de twee onderzoeken dat tegelijkertijd in de NEJM is gepubliceerd. Maar, schrijft hij, de onderzoeken waar de aanbeveling op is gebaseerdzijn vaak van magere kwaliteit. Er doen bijvoorbeeld weinig mensen aan mee, of de deelnemers weten dat ze een probiotica slikken, terwijl zulk onderzoek eigenlijk ‘blind’ moet worden gedaan, waarbij de deelnemers en beoordelaars niet weten of deelnemers een nepmiddel (placebo) of een echt probioticum slikken.

Aanbeveling

De nu onderzochte probiotica met Lactobacillus rhamnosus GG wordt bijvoorbeeld sinds 2014 ‘sterk aanbevolen’ voor kinderen met buikgriep door de Europese beroepsorganisatie van kinderartsen die zijn gespecialiseerd in maag, darm- en leverziekten. Die sterke aanbeveling in de Europese richtlijn is vreemd genoeg gebaseerd op wetenschappelijk bewijs van lage tot matige kwaliteit, staat in de tekst van de richtlijn van de specialistenorganisatie.

De Canadese onderzoekers schrijven in de inleiding van hun artikel dat 5 van de 12 belangrijke richtlijnen voor de behandeling van buikgriep en diarree probiotica aanbevelen, ondanks de zeer matige wetenschappelijke onderbouwing. Ondertussen „nemen steeds meer consumenten probiotica om darminfecties te behandelen” en is de handel in „probiotica een groeiende miljardenindustrie”. Beide nu gepubliceerde onderzoeken zijn hoofdzakelijk gefinancierd met overheidsgeld en uit fondsen van ziekenhuizen en onderzoeksinstellingen.

Geen verschil

In het Canadese onderzoek kregen 827 kinderen met buikgriepklachten een vijfdaagse kuur van probiotica of een neppilkuur. In de twee weken erna waren de darmklachten even ernstig, of de kinderen nu probiotica of placebo hadden gehad. Het Amerikaanse onderzoek, met 943 deelnemende kinderen, had dezelfde uitslag. De Amerikanen vonden ook dat het aantal besmettingen binnen het huishouden niet verschilde, en dat kinderen en ouders ook niet minder vaak van kinderdagverblijf of werk wegbleven als hun kind probiotica hadden gehad.

De onderzoekers en de commentator in de NEJM schijven dat zij vooral L. rhamnosus bij jonge kinderen met buikgriep onderzochten. Het is niet uitgesloten dat L. rhamnosus opandere manieren wel werkt. Of dat ander probiotica werken. Maar L. rhamnosus GG was tot nu toe wel favoriet bij buikgriep.

Lees ook: probiotica kunnen ook slecht zijn voor de darmflora.
    • Wim Köhler