Denen staken wapenleveranties aan Saoedi-Arabië

Denemarken hoopt dat meer EU-landen een wapenembargo instellen, vanwege de moord op journalist Khashoggi en de oorlog in Jemen.

Een luchtaanval op de hoofdstad van Jemen, Sanaa. Saudi-Arabië leidt een internationale coalitie die in Jemen vecht sinds 2014 tegen Houthi-rebellen. (Foto uit 2016.) Foto Hani Mohammed/AP

Denemarken schort de wapenexport naar Saoedi-Arabië op. Dat heeft de minister van Buitenlandse Zaken, Anders Samuelsen, donderdagochtend bekendgemaakt. Denemarken neemt dat besluit “in het licht van de aanhoudende en verslechterende situatie in Jemen en de zaak van de Saoedische journalist Jamal Khashoggi”.

Er worden geen wapens en ander militair materieel meer verkocht aan de Saoediërs. Het verbod geldt ook voor zogeheten dual-use-goederen, oftewel goederen die voor tweeërlei gebruik - civiele producten die ook te gebruiken zijn voor militaire doeleinden of bij het schenden van mensenrechten - kunnen worden ingezet.

Denemarken keurde vorig jaar tien exportlicenties goed voor wapenleveranties, aldus het ministerie van Buitenlandse Zaken. In een persverklaring noemt Samuelsen het Deense beleid “zeer restrictief”. Hij hoopt dat zijn beslissing andere landen ook zal doen besluiten de wapenleveranties te staken.

Lees hier hoe de zaak rondom de moord op de journalist Jamal Khashoggi zich ontvouwde

Frankrijk

Ook Frankrijk heeft Saoedi-Arabië donderdag sancties opgelegd. Achttien Saoediërs hebben een inreisverbod opgelegd gekregen, liet de Franse minister van Buitenlandse Zaken Jean-Yves Le Drian in een verklaring weten, aldus persbureau Reuters. Ook Frankrijk exporteert wapens naar Saoedi-Arabië maar heeft de handel nog niet opgeschort. “De moord op Khashoggi is een extreem ernstige misdaad, die bovendien indruist tegen de persvrijheid en de meest fundamentele rechten.” Volgens de minister verwacht Frankrijk van de Saoedische autoriteiten een “uitgebreide, gedetailleerde en transparante verklaring”.

Europees wapenembargo

De Deense minister Samuelsen refereert in zijn verklaring aan de discussie die wordt gevoerd onder EU-lidstaten. Het Europees Parlement riep vorige maand al op tot een gezamenlijk Europees wapenembargo tegen Saoedi-Arabië, om het land sancties op te leggen na de zaak-Khashoggi.

Federica Mogherini, de EU-buitenlandcoördinator, wil dat er een “transparant, geloofwaardig” onderzoek komt naar de dood van de Saoedische journalist, in het consulaat van Saoedi-Arabië in Istanbul in oktober. Donderdagochtend zei ze dat dat er nog niet is geweest, meldt persbureau Reuters.

Waarom het Westen zoveel wapens levert aan Saoedi-Arabië

Saoedi-Arabiës grootste leveranciers zijn, met afstand, de Verenigde Staten (61 procent van de gekochte wapens) en het Verenigd Koninkrijk (23 procent), blijkens de gegevens uit 2017 van het internationale agentschap SIPRI, dat de wapenhandel onderzoekt. Ook Frankrijk, Spanje, Duitsland, Italië en Zwitserland exporteren wapens naar het land. Daarvan heeft vooralsnog alleen Duitsland besloten de toekomstige leveranties aan de Saoediërs te staken. Bondskanselier Merkel wil dat ook de reeds Duitse goedgekeurde deals worden teruggedraaid.

    • Lisa Dupuy