De christelijke politiek is terug op het Binnenhof

Godsdienstvrijheid

De christelijke partijen in de Tweede Kamer hebben nog maar 27 zetels. Maar hun agenda domineert het buitenlandse beleid van het kabinet.

2018-11-08 21:09:44 VIANEN - Kees van der Staaij, fractievoorzitter SGP tijdens een gebedsdienst in de Grote Kerk van Vianen voor de Pakistaanse Asia Bibi, de christen die jarenlang in de dodencel zat. Bibi is inmiddels vrijgesproken van godslastering, ze kwam woensdag vrij. ANP PIROSCHKA VAN DE WOUW Piroschka van de Wouw

Er waait een christelijke wind door Den Haag. Deze week nam de Tweede Kamer twee moties aan rondom godsdienstvrijheid. Of beter gezegd, het gebrek daaraan in de wereld, zoals de hetze recent tegen de katholieke Pakistaanse Asia Bibi.

In de eerste motie, van het CDA, krijgt minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken, VVD) opdracht een speciale ‘thematische’ ambassadeur te benoemen die de belangen van gelovigen moet behartigen. De tweede, van de SGP, gaat over bevordering van „klassieke vrijheidsrechten”, inclusief religieuze vrijheid, onder jongeren in het buitenland. In mei kreeg de ChristenUnie al de handen op elkaar voor een motie waarin Blok om een actieplan voor godsdienstvrijheid wordt gevraagd. En dat terwijl de christelijke partijen (CDA, ChristenUnie en SGP) gezamenlijk maar 27 van de 150 zetels in de Tweede Kamer bezetten.

In het verleden draaide de christelijke agenda om ethische kwesties zoals abortus en euthanasie. Nu gaat het vooral om buitenlands beleid. De ChristenUnie liep voorop bij de oproep om Asia Bibi onderdak te verlenen. En ook bij de discussie over Nederlandse steun aan Syrische rebellen speelde de moslimachtergrond van de strijders en hun opstelling ten opzichte van christenen op de achtergrond een rol.

Als de ChristenUnie al twijfels had over regeren met liberalen, dan was daar vorige week weinig van te merken tijdens een debat met Blok. Het geloof is bij de VVD’er in goede handen, constateerde Tweede Kamerlid Joël Voordewind. Hij prees de minister voor het „voortvarend” uitvoeren van het regeerakkoord, waarin christenen nadrukkelijk als kwetsbare groep genoemd worden. Voordewind was „blij” dat Blok „godsdienstvrijheid weer duidelijk als speerpunt van het buitenlands beleid heeft gemaakt”.

SGP ziet verandering

De SGP regeert niet mee, maar leider Kees van der Staaij merkt dat er iets is veranderd: „Tijdens Rutte-II was de ruimte voor dit onderwerp wat weggezakt. Problemen van gelovigen werden een ingewikkeld punt gevonden.” Ook wat Martijn van Helvert (CDA) betreft gaat het de goede kant op, maar het kan beter. Hij vroeg Blok hoe het gesteld is met „de religieuze basiskennis” op diens departement. Van Helvert: „Nederland is een van de meest seculiere samenlevingen ter wereld.” Het risico van „seculiere eenzijdigheid” en „religieus analfabetisme” ligt op de loer.

Europarlementariër en SP’er Dennis de Jong is blij met de extra aandacht voor religie. Als protestantse socialist zet hij zich in Brussel al jaren in voor de godsdienstvrijheid. In een vorig leven was hij op Buitenlandse Zaken adviseur mensenrechten en godsdienst: „De houding toen was vaak: religie is op haar retour en behoeft geen speciale aandacht. Maar dat kan niet meer. Het gaat écht heel slecht met christenen in het Midden-Oosten.”

Oppassen voor eenzijdigheid

Tegelijkertijd waarschuwt De Jong voor religieuze eenzijdigheid: „Je moet geen speciale ambassadeur willen die alleen het christendom gaat verdedigen. Hij moet er voor alle levensovertuigingen zijn, dus ook voor humanisten en moslims.” Het voorkomen dat godsdienstvrijheid wordt vermengd met islamkritiek – ‘we zijn vóór, want tégen moslims’ – is „de grote uitdaging”.

Van der Staaij is daarvoor niet zo bang. „Het is juist andersom: de angst dat godsdienstvrijheid als anti-islam werd gezien, leidde ertoe dat men er liever over zweeg. Terwijl wij hier heel oprecht in staan.”

Sjoerd Sjoerdsma (D66) voelt zich niet ongemakkelijk bij de religieuze accenten die zijn coalitiepartners leggen. Die samenwerking is „mooi”, vindt hij, want D66 en de christelijke partijen „versterken” elkaars prioriteiten. „Wie had dat twee jaar geleden bedacht?” Simpel gezegd: zijn partners kregen godsdienst in het regeerakkoord, hij kreeg er extra aandacht voor de lhbti-gemeenschap en voor journalisten voor terug. „We kunnen op deze manier echt iets goeds doen.”

Maar de liberaal ging wel pas met de extra ambassadeur akkoord na garanties van zijn partners dat de motie ook over atheïsten gaat. In een eerdere versie was dat minder duidelijk. Nu rept de tekst ook over individuen die worden „vervolgd, gevangengezet of vermoord vanwege hun religieuze overtuiging, hun wens van overtuiging te veranderen, of omdat zij niet geloven of afstand nemen van religie”. Een fraai staaltje coalitiekunde.

Blok voelde zich vorige week duidelijk wel ongemakkelijk. Hij zei dat Nederland al een mensenrechtenambassadeur heeft, die ook over godsdienstvrijheid gaat. Maar Blok maakt er geen halszaak van. Godsdienstvrijheid kan een smeermiddel zijn voor de coalitie én de SGP. Van der Staaij: „Het kabinet weet dat het sommige partijen in de toekomst nog wel eens nodig kan hebben.”

    • Stéphane Alonso