Rus wordt toch geen president van Interpol

Internationale politieorganisatie

Hoewel het presidentschap van Interpol slechts een erebaan is, durfden de lidstaten het uiteindelijk niet aan een Rus te kiezen.

De Zuid-Koreaan Kim Jong-yang Foto Kang Kyung-kook/AP

Niet de Rus Aleksandr Prokoptsjoek, de vicepresident van de internationale politieorganisatie Interpol, is deze woensdag in Dubai gekozen tot de nieuwe president, maar de huidige interim-president Kim Jong-yang uit Zuid-Korea. Het presidentschap is een erefunctie. Het uitvoerend beleid ligt bij de secretaris-generaal, nu de Duitser Jürgen Stock.

Prokoptsjoek, die eerder zeven jaar het Russische bureau van Interpol leidde, gold als de grootste kanshebber. Maar er was ook veel kritiek op een mogelijke president uit een land waar leiderschap het niet zo nauw neemt met de regels. Rusland krijgt, net als verschillende andere landen, veel kritiek vanwege het misbruiken van Interpol voor de vervolging van politieke tegenstanders. Een Rus als president zou volgens deskundigen, politici en activisten tot nog meer misbruik van de organisatie kunnen leiden. Het Litouwse parlement zei dinsdag uit Interpol te stappen als de Rus zou worden gekozen. Rusland stelde in een reactie dat critici de verkiezing politiseren.

Het kiezen van een nieuwe president was nodig nadat eind september de Chinese president van Interpol, Meng Hongwei, in eigen land werd gearresteerd op verdenking van „ernstige schendingen van de wet”, mogelijk corruptie. Kort daarop diende hij zijn ontslag in. Meng was nog maar twee jaar in functie.

Interpol is ’s werelds grootste politiekoepel, waarin 194 landen samenwerken. Interpol beoogt informatie-uitwisseling tussen de politiekorpsen in de lidstaten te vergemakkelijken. De in het Lyon gevestigde instelling beschikt over uitvoerige databanken met informatie over wereldwijd gezochte personen (nu ruim 57.000 mensen), over gestolen goederen, cybercrime, kinderporno en terrorisme.

Interpol kan zelf geen arrestaties verrichten, maar de leden kunnen elkaar via het Interpol-systeem formele en informele verzoeken sturen om een bepaalde gezochte persoon aan te houden en uit te leveren: zogeheten red notices en diffusions.

Omdat landen er verschillende juridische praktijken op nahouden, verbiedt Interpol haar leden activiteiten te ondernemen van „politieke, militaire, religieuze of raciale aard”. Een speciale commissie houdt daarop toezicht. Maar niet iedereen houdt zich aan de regels. Sommige landen zetten hun Interpol-lidmaatschap in om politieke of religieuze tegenstanders in het buitenland te laten vervolgen. Rusland, Turkije, China, Egypte, Venezuela en Azerbajdzjan zijn herhaaldelijk ‘betrapt’ op het verzenden van onterechte aanhoudingsverzoeken tegen politieke tegenstanders. Die worden lang niet altijd uit de systemen gefilterd.

Minister Ferdinand Grapperhuis (Justitie en Veiligheid, CDA) zei eerder de zorgen over misbruik te delen, maar wees erop dat bij een vermoeden van misbruik leden de toegang tot systemen kan worden ontzegd.

    • Marcel Haenen
    • Eva Cukier