Migratie zet coalitie onder druk

België

Premier Michel wil ‘Marrakesh’ graag onderschrijven, maar onder druk van radicaal rechts stribbelt coalitiepartner N-VA nu tegen. Het drijft Michel in een hoek.

Kinderen in een vluchtelingenkamp in Fylakio, Griekenland/ Foto: ARIS MESSINIS/AFP

Ook binnen de Belgische regering leidt ‘Marrakesh’ tot grote spanningen. Eind september verwachtte niemand dat. Vol overtuiging verklaarde premier Charles Michel bij de Verenigde Naties dat België het verdrag zou tekenen. De Vlaams-nationalistische coalitiegenoot N-VA van Michels’ partij Mouvement Réformateur had zich tijdens de voorbereidende onderhandelingen tenslotte nooit geroerd.

Lees ook hoe Nederland tegen ‘Marrakesh’ aankijkt

Maar dat bleek een misrekening. Nadat de als redelijk gematigd beschouwde Oostenrijkse bondskanselier Sebastian Kurz eind oktober verklaarde dat zijn land niet zou tekenen, begon ook de N-VA te sputteren. ‘Marrakesh’ zou tot extra migratie naar Europa kunnen leiden. Bij de lokale verkiezingen in oktober verloor de partij stemmen aan anti-migratiepartij Vlaams Belang, die weer een factor van betekenis werd in de Belgische politiek. Een nog scherper profiel op ‘migratie’ is daarom voor de NV-A dus gewenst. Francken zei dinsdag dat de N-VA tegen blijft en dat Michel maar een oplossing moet zoeken.

Hoe die eruit moet zien is nu de grote vraag. Michel zweert nog steeds ‘Marrakesh’ te zullen tekenen. Hij kan ook niet anders, want de Franstalige oppositie verwijt de premier al langer een loopjongen van nationalistisch Vlaanderen te zijn. Nu buigen voor Francken zou politieke zelfmoord betekenen – in het voorjaar zijn de federale verkiezingen.

Tegelijkertijd heeft Francken dusdanig stelling genomen dat tekenen zonder voorbehoud voor de N-VA geen optie is.

Lees ook hoe in Duitsland het debat over ‘Marrakesh’ oplaaide

Volgens politicoloog Bart Maddens (KU Leuven) wordt ook in Belgie gehoopt dat de oplossing uiteindelijk in Europa ligt. „Een verklaring bij het verdrag van Marrakesh waarin nog eens wordt benadrukt dat de tekst niet bindend is, zou voor beide partijen een uitweg kunnen bieden”, zegt hij. Probleem is dat de Franse president Emmanuel Macron ‘Marrakesh’ bij een bezoek aan België maandag nog eens aanprees. Maddens: ,,Aangezien Frankrijk kennelijk geen twijfels heeft, zal het moeilijk zijn om op EU-niveau tot een oplossing te komen. Maar een tekst die ook door landen als Duitsland en Nederland wordt getekend, is misschien genoeg voor Francken om mee thuis te komen.”

    • Wilmer Heck