Haren stemt met tegenzin voor Groninger gemeenteraad

Gemeenteraadsverkiezingen

Haren gaat op 1 januari op in een nieuwe fusiegemeente. „Waarom zou je stemmen voor een gemeenteraad die je nooit gewild hebt?”

Amrut Sijbolts en Mariska Sloot van de lokale partij Stad en Ommeland lopen door het centrum van Haren. Foto’s Kees van de Veen

Een man met lang, grijs haar komt rustig het stembureau in het gemeentehuis van Haren binnenlopen. Dan pakt hij zijn stembiljet, scheurt het in vier stukken en doet het in een prullenbak. ‘Voor ongebruikte stembiljetten’ staat erop. „Ik wilde even duidelijk komen maken dat ik niet ga stemmen.”

De leden van het stembureau slaan het wat beduusd gade. Niet-stemmer Bert, die niet met zijn achternaam in de krant wil, is helemaal klaar met de politiek. Haren was woensdag een van de 37 gemeenten waarin gemeenteraadsverkiezingen werden gehouden. De gemeenten worden per 1 januari samengevoegd tot twaalf nieuwe gemeenten. Haren vormt dan, samen met het nabijgelegen Ten Boer en Groningen, een nieuwe gemeente, die ook Groningen heet.

De afgedwongen fusie zit veel Harenaren nog altijd dwars. „Met al onze bezwaren is niets gedaan. Het is een schande voor de democratie”, zegt Bert. Tegenstanders vrezen dat het groene gebied tussen Groningen en Haren zal worden volgebouwd en dat het dorpse karakter van Haren verdwijnt. Ook zijn er zorgen over de voorzieningen in het dorp.

Bevolking en bestuur verzetten zich om die redenen jarenlang, maar de Tweede en Eerste Kamer stemde dit jaar voor. Den Haag, en ook de provincie, denken dat het kleine Haren (ongeveer 20.000 inwoners) zich op lange termijn niet zelfstandig kan redden. Een overdreven en onbewezen stelling, vinden veel Harenaren. Zij spreken van een „annexatie”.

De stemming was soms „heel venijnig”, beaamt waarnemend-burgemeester Pieter van Veen (VVD). Zo moest gedeputeerde Patrick Brouns (CDA), woonachtig in Haren, na bedreigingen worden beveiligd.

Vrees voor lage opkomst

De vrees voor een lage opkomst in Haren is groot. Terwijl Haren zo’n „plichtsgetrouw volkje” heeft, zegt stembureaulid Lous da Costa. Bij de verkiezingen vier jaar geleden kwam 75 procent stemmen, ruim boven het gemiddelde van 54 procent. De precieze opkomst in Haren wordt pas vrijdag bekend.

Niet alleen sommige kiezers, maar ook lokale politici zijn afgehaakt. Zo zegde Wil Legemaat na ruim dertig jaar haar lidmaatschap van D66 op. Ze zat sinds 2010 in de Harense gemeenteraad. Legemaat zegt dat de landelijke en provinciale D66, die de herindeling steunden, „doof en blind” waren voor de Harense bezwaren. „Het dogma van het alsmaar opschalen is niet bespreekbaar binnen de partij”, zegt Legemaat.

Ze was niet de enige D66’er in Haren die dat vond: nog twee andere fractieleden verlieten de partij, in totaal zegde meer dan eenderde van de ongeveer negentig Harense leden dit jaar op. Terwijl D66 in 2014 in Haren nog met afstand de grootste werd (5 zetels) in de gemeenteraad. Legemaat twijfelde of ze woensdag moest gaan stemmen: „Waarom zou je stemmen voor een gemeenteraad die je nooit gewild hebt?”

Volg hier de uitslagen van de gemeenteraadsverkiezingen: Stembussen in 37 gemeenten zijn gesloten

Mariska Sloot, oud-wethouder van de lokale partij Gezond Verstand Haren, streed tot het allerlaatst tegen de herindeling. Ze roemt de gezellige, dorpse sfeer in Haren: „Kroegen zijn hier echt een tweede huiskamer.” Sloot prijst ook de vele burgerinitiatieven en korte lijntjes met het bestuur. „Groningen is een grote stad, met hele andere problemen en een andere mentaliteit.”

Toch weer kandidaat

Toch is Sloot weer kandidaat, voor Stad en Ommeland, de fusie van de lokale partijen uit Groningen, Haren en Ten Boer, die allemaal tegen de herindeling waren. Het was „een worsteling” voor haar partij, zegt ze, maar de fusie is „onomkeerbaar”.

Sloot, die inmiddels met trots een groen-witte sjaal van Stad en Ommeland draagt, kwam met partijgenoten tot de conclusie dat Harense invloed in de nieuwe raad zeer gewenst is. „Zodat we het gemeenteloket en het zwembad behouden. Niemand mag de dupe worden van de herindeling.”

Dat vindt ook Sander Claassen, Harenaar en kandidaat-raadslid van D66. Hij merkt dat de negatieve sfeer wat is omgeslagen. „Veel mensen zeggen: laten we niet in nostalgie blijven hangen. Ik wil me inzetten om de kleinschaligheid van Haren te behouden, maar de voordelen van een grote gemeente te benutten.”

Luister ook naar deze aflevering van onze podcastserie Haagse Zaken: Bestaat uw gemeente straks nog?
U kunt zich ook abonneren via iTunes, Stitcher, Spotify of RSS.
    • Pim van den Dool