Opinie

    • Frits Abrahams

Graag meer plaquettes

Laat de doden weer opstaan, denk ik weleens, als ik door Amsterdam dwaal. De interessante doden, bedoel ik dan, mensen die iets markants aan de samenleving hebben toegevoegd. We gaan vaak nogal achteloos met ze om.

Laatst liep ik op het Van Beuningenplein in de Staatsliedenbuurt langs een gevel waar op nummer 150 een plaquette is gewijd aan Gerrit Schulte, de legendarische wielrenner. Daar bleek Schulte op 7 januari 1916 geboren als zoon van een kleermaker. Toch staat hij eerder als Bosschenaar dan als Amsterdammer bekend, doordat hij op 22-jarige leeftijd met een vrouw uit ’s-Hertogenbosch trouwde en zich daar voorgoed vestigde.

In Frankrijk noemde men hem ‘Le fou pédalant’ omdat hij het als profrenner meer van zijn kracht dan van zijn inzicht moest hebben. Hij was te grof gebouwd voor de Tour de France, al won hij wel een etappe. Hij is vooral de wielergeschiedenis in gegaan als een prominente baanrenner. In 1948 werd hij in het Olympisch Stadion in Amsterdam wereldkampioen achtervolging door Fausto Coppi in de finale te verslaan.

Vandaar dit versje op de plaquette: „Gerrit, Gerrit, wat gaf je hem/ daar in Mokum van katoen/ in de achtervolgingswedstrijd/ was jij wereldkampioen!

Zelf zei hij over zijn rijstijl: „Ik ben een man van rukken en duwen, van bravoure en van bombarderen. Ik wil vuurwerk en als men wil losbandigheid omdat dit nu eenmaal in mijn aard ligt.” Hij stond bekend als een moeilijke, opvliegende man. In 1941 schorste de wielerbond hem voor een jaar nadat hij een official had geslagen. Schulte overleed in 1992. Hij kreeg ook een plaquette in de Karrenstraat in ’s-Hertogenbosch.

Ik ben dol op dergelijke plaquettes, we zouden er in Nederland royaler mee moeten zijn. Heeft de straat een interessante kunstenaar, politicus, wetenschapper of sporter als bewoner gehad? Graag zo’n koperen plaatje met de belangrijkste gegevens tegen de gevel. Het geeft de straat betekenis, hij heeft iemand voortgebracht en samen leven ze nog een tijdje door.

Er wordt vaak te lang mee gewacht. Op vijf minuten lopen van Schultes geboortehuis staat dat van Gerard Reve aan de Van Hallstraat 25-II. Daar werd in 2006 een vrij zielig houten kastje tegen de gevel gespijkerd met enkele basale gegevens. Reve werd hier op 14 december 1923 geboren. Het kastje bevat ook nog deze tekst: „Mededeling: Ik heb vernomen dat na zijn dood Reve is verschenen in een droom van Frans Lodewijk Pannekoek. Gerard zei: ‘Ik ben gekomen om onze ruzie bij te leggen.’ Einde mededeling. (V Brussel 2006).” Met deze mysterieuze mededeling van V Brussel zullen we het verder moeten doen.

Liever had ik hier een serieuze plaquette gezien. Een gedenksteen is er wel tien minuten, in wandeltempo, verderop aan het Haarlemmerplein waar Willem Drees op 5 juli 1886 geboren werd op nummer 23. Er is nu kledingzaak Tally-Ho gevestigd, ongetwijfeld een keurige zaak, maar Drees zou ik toch eerder met Peek & Cloppenburg vereenzelvigen. Deze steen werd pas op Drees’ honderdste geboortedag aangebracht, alsof hij het niet eerder had verdiend. Willem Drees!

Gelukkig werd hij 101 jaar oud, zodat hij de geboorte van zijn gedenksteen nog net heeft kunnen meemaken.

Correctie (22 november 2018): In een eerdere versie stond dat wielrenner Gerrit Schulte in 1950 de klassieker Parijs-Roubaix won. Dat is onjuist en is verwijderd. Fausto Coppi won die klassieker.

    • Frits Abrahams