Opinie

    • Marc Hijink

Facebook is de frikandel van het internet

Net als je denkt dat de bodem in zicht is, bericht The New York Times hoe de Facebookleiding de reeks schandalen van zich af probeerde te schudden. Het sociale netwerk dat nepnieuws en complottheorieën wil bestrijden, verspreidde zelf nepnieuws en complottheorieën om zijn straatje schoon te vegen, aldus de reconstructie.

Ik zal Facebook niet verwijten dat het probeert te overleven. Konkelfoezen hoort erbij: lobbyen, agendasetting, de aandacht afleiden. Het is wel ironisch dat uitgerekend het bedrijf dat zo’n machtige mediamachine bouwde, worstelt met zijn eigen publiciteit.

Facebook is niet dat wat het pretendeert te zijn – een netwerk dat de wereld in één grote, gezellige familie verandert. Hoe meer we over Facebooks interne werkwijze te weten komen, hoe ongeloofwaardiger de beloftes van Mark Zuckerberg en Sheryl Sandberg. Het leiderschap kan de verantwoordelijkheid over zoveel data, van zoveel gebruikers, niet aan. Te veel zelfoverschatting, te weinig zelfkritiek.

Op het gevaar af de vaderlandse snacksector op de kast te jagen: Facebook is de frikandel van het internet. Smaakt uitstekend, totdat je weet hoe ie gemaakt wordt.

Facebooks repliek is dat het leerde van fouten uit het verleden en de boel zal ‘fixen’. Zo zijn in een half jaar 5,4 miljoen haatzaaiende en 65 miljoen pornografische berichten verwijderd, en nog 1,5 miljard nepaccounts.

Dat is achterstallig onderhoud. Wat zijn de toekomstplannen? Eerder dit jaar was ik in Facebooks hoofdkantoor in Menlo Park. In de kantine hing een oproep voor een hackathon – codeknutselen – ‘to shape the future, take risks and move fast’. Met die risico’s zit het wel goed.

Deze week werden details bekend van een patent waarmee Facebook familierelaties kan destilleren uit foto’s. Elke pixel wordt omgekeerd om te zien wie je vader, dochter of vrouw is.

Van dit ‘huishoudensvoorspellingsalgoritme’ zou zelfs George Orwell even slikken. Foto’s worden gescand op lichaamsdelen, gezichten, geslacht, op objecten (‘katten, auto’s, tassen’), merken, gebouwen, planten, emoties en activiteit. Die data worden gekoppeld met surf- en klikgedrag.

Facebook wil gebruikers graag per huishouden rangschikken; veel aankoopbeslissingen worden in familieverband genomen. We kijken bovendien nog veel tv samen en op die tv-advertenties heeft Facebook het gemunt.

Foto’s zijn een dankbare databron om details over gezinssamenstelling te vergaren. Facebook wil niet meer gebruikers, maar rijkere profielen. Ik gok erop dat in de toekomst ook de informatie van zusternetwerken Instagram en WhatsApp samengevoegd wordt met de rest van Facebook. Facebook noemt deze gecombineerde groep nu al de ‘Facebook Family’, die bestaat uit 2,5 miljard unieke personen – een derde van de wereldbevolking.

Hun foto’s en video’s worden straks tot op het bot geanalyseerd, meer vlees waar Facebooks algoritmes op kunnen kauwen. Gebruikers, verpakt per gezin, panklaar voor gretige adverteerders. Iemand nog een frikandel?

Marc Hijink is techredacteur.
    • Marc Hijink