Nederlandse bodem zakt meer dan verwacht

Veenoxidatie Vooral in het westen van het land daalt de bodem hard, blijkt uit nieuwe metingen. Klimaatverandering speelt waarschijnlijk een grote rol.

Jan Bergmans en Francien van Hulten laten de scheuren in hun huis in Zevenaar te zien. Volgens het echtpaar zijn de scheuren het gevolg van de lange droogte van afgelopen zomer. Foto Bram Petraeus

De Nederlandse bodem zakt meer dan verwacht, vooral in het westen van het land. Klimaatverandering lijkt een grote rol te spelen bij deze versnelde bodemdaling. Dat stellen onderzoekers van het Nederlands Centrum voor Geodesie en Geo-Informatica (NCG) in een nieuwe zogenoemde Bodemdalingskaart die dinsdag is gepresenteerd.

Lees ook: Nederland zakt door het droge veen

De onderzoekers zeggen voor het eerst de effecten van bodemdaling te hebben kunnen meten in de bovenste paar meter. Deze ‘ondiepe’ bodemdaling wordt vooral veroorzaakt door de relatief warme zomers, die met name in het westen van het land leiden tot het uitdrogen van veenbodems. Het oxideren van veen is een onomkeerbaar proces, waarbij bovendien veel CO2 vrijkomt. De bodemdaling als gevolg van deze uitdroging is op verschillende plaatsen groter dan die door de bekende oorzaken, zoals gaswinning, zo stellen de onderzoekers.

De bodemdaling is vooral in de veen- en kleigebieden in het westen „duidelijk meetbaar”, en bovendien „merkbaar de afgelopen zomer”, in woningen die verzakkingen en scheuren vertonen. Ook in andere delen van het land zijn de effecten van de droogte op woningen merkbaar. Zo hebben in Zevenaar, in het oosten van het land, zo’n honderd mensen scheuren gemeld in hun woningen bij een actiecomité. Ze vermoeden sterk dat de scheuren zijn veroorzaakt door het inklinken van de kleigrond waarop hun huizen zijn gebouwd.

Het Planbureau voor de Leefomgeving waarschuwde twee jaar geleden al voor een schade van de bodemdaling aan bijvoorbeeld historische binnensteden van vele miljarden in 2050.

    • Arjen Schreuder