Nederland is voor het eerst per saldo importeur van gas

Aardgas Nederland importeert dit jaar meer gas dan het exporteert. De vraag is nu of het land niet te afhankelijk wordt van Rusland.

Een stikstofinstallatie van de Gasunie. fabriek wordt de komende jaren omgebouwd en uitgebreid om de afhankelijkheid van het Groningse gas te verminderen. De productie in Groningen is snel gedaald. Foto Sem van der Wal/ ANP

Door het terugvallen van de Groningse gasproductie is Nederland voor het eerst afhankelijk van de import van gas van buitenlandse leveranciers, waaronder het Russische Gazprom. „In maart is zo’n beetje het omslagpunt gekomen dat we per saldo gas importeren”, zegt gasexpert René Peters van TNO die zich op cijfers van de Gasunie baseert. „Toen was ons eigen gebruik van gas dus voor het eerst hoger dan onze productie.”

Ook uit cijfers van het CBS is het verlies van de Nederlandse export-status duidelijk. In de twaalf maanden tot en met augustus dit jaar bedroeg de import 55 miljard kubieke meter en de uitvoer 53,5 miljard.

De productie in Groningen is snel gedaald. In 2013 was die nog 54 miljard kuub, dit jaar komt die uit op ruim 20 miljard. De gasopbrengst van de zogeheten kleine velden in Nederland, vooral op de Noordzee, zit met 18 miljard aan zijn maximum.

Mede door de economische groei komt de binnenlandse vraag dit jaar rond de 40 miljard uit. Nederland importeert nu zo’n 5 miljard kuub uit Rusland, maar omdat de markt geliberaliseerd is en een deel van het gas wordt doorgevoerd, zijn precieze cijfers niet voorhanden.

De Russische aardgasgigant Gazprom speelt op de groeiende vraag in Noordwest Europa in met de aanleg van de pijpleiding Nord Stream 2, een Duits-Russisch project dat Russisch gas vanaf eind 2019 naar Europa moet brengen. Omdat Noorwegen niet méér kan leveren dan het nu doet, kan maar één land Nederland via een pijpleiding bedienen: Rusland.

In een gesprek met NRC waarschuwt de Amerikaanse ambassadeur Pete Hoekstra voor de afhankelijkheid van Rusland. Doel van president Trump is volgens Hoekstra dat Nord Stream 2 „niet afkomt en nooit gas zal transporteren”.

Premier Mark Rutte (VVD) noemde eerder de afhankelijkheid van Russisch gas geen probleem, als er maar „strakke afspraken bestaan.” Hij beschouwt het meer als een zakelijke kwestie dan een geopolitieke.

Volgens Hoekstra heeft Nederland inderdaad „helder” gemaakt dat Nord Stream 2 een zakelijk belang dient. „Als Nederland het geen punt vindt Rusland en Poetin te verrijken, is dat zijn politieke inschatting.”

De VS zouden liever zien dat Europa meer van het Amerikaanse vloeibare gas (lng) betrekt dat via schepen aangevoerd wordt.

Lees ook de serie over gas in Europa, waarin NRC de wenselijkheid onderzoekt van de gasrelaties tussen Rusland en Europa. Deel 3: Draait Nederland straks op Russisch gas?
    • Eva Cukier
    • Erik van der Walle