Opinie

    • Lotfi El Hamidi

Beter ten dele bekeerd dan ten hele gedwaald

Zoals veel Rotterdammers weten dat de fanatiekste Feyenoord-supporters van buiten de stad komen, zo kijken sommige moslims ook naar hun ‘nieuwe’ geloofsgenoten: bekeerlingen, dat zijn de ergsten. Buitenstaanders met een enorme bewijsdrang, die daarom te ver doorschieten in het volgen van de dogma’s van het geloof en zich daarmee vervreemden van anderen – ook van doorsnee moslims.

Dat geldt uiteraard niet voor iedereen. Maandagavond was ik in het Leidse Theater Ins Blau voor de solovoorstelling Bekeerling van Riza Tisserand. In een stand-upmonoloog vertelt de rapper, cabaretier en radiomaker een openhartig verhaal over zijn getroebleerde jeugd vol armoede, huiselijk geweld en vertwijfeling. Totdat hij in januari 2001 zich bekeerde tot de islam, waarin hij rust en houvast heeft gevonden en zijn leven nieuwe richting probeerde te geven. Acht maanden later kreeg hij 9/11 er gratis bij; toen behoorde hij opeens tot de meest gehate geloofsgemeenschap van de westerse wereld. Vanaf dat moment moest hij zich verantwoorden voor zijn bekering.

Tussen de soms flauwe grappen en politiek incorrecte uitspraken door is Tisserand het scherpst wanneer hij serieuze thema’s aansnijdt. Hoever ga je bijvoorbeeld voor je idealen? Hij noemt Nelson Mandela, van wie hij als jonge jongen onder de indruk was. Want 27 jaar vastzitten voor de strijd tegen apartheid, dat was nogal een opoffering. Zijn er zaken waar wij zo lang voor zouden willen brommen, vraagt hij zich hardop af. De zaal zwijgt in alle bescheidenheid.

Maar idealen kunnen ook destructief uitpakken. Tisserand brengt Marouane B. ter sprake, een niet zo veelbelovende rapper uit Arnhem die hij ooit in zijn radiostudio uitnodigde. Niet veel later was Marouane B. in Syrië en sloot zich aan bij IS, naar eigen zeggen om de bevolking te beschermen tegen Assad. Nu nodigde hij ‘zijn broeder’ Tisserand uit om af te reizen.

Marouane B., bij verstek veroordeeld tot zes jaar cel („Ik zit hem lachend uit”), is ook een soort bekeerling zoals we die de afgelopen jaren wel vaker voorbij hebben zien komen: voorheen hedonistische raddraaiers die via een korte weg op zoek gaan naar verlossing en uitkomen bij IS.

Tisserand was zelfverzekerd en brutaal genoeg om zulke verleidingen te weerstaan. Zijn voorstelling is dan ook geen apologie voor de islam of voor de renegaten die naar Syrië zijn afgereisd. Het is een zoektocht naar erkenning, een poging om zijn religie te verzoenen met zijn persoonlijkheid zonder zich te hoeven verantwoorden. Mensen zijn immers meer dan hun geloofsovertuiging. Dat zou zomaar ook een remedie kunnen zijn tegen radicalisering, het delen van persoonlijke verhalen. Beter ten dele bekeerd dan ten hele gedwaald.

Lotfi El Hamidi (L.elHamidi@nrc.nl@Lotfi_Hamid) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Tom-Jan Meeus.

    • Lotfi El Hamidi