Opinie

    • Frits Abrahams

Hét compromis: roetveegpiet

Een feest met twee gezichten, zó zou je de intocht van Sinterklaas kunnen samenvatten. Het ene gezicht was gemoedelijk als in zijn beste jaren, het andere stond strak van woede.

Met het gemoedelijke gezicht heb ik uren doorgebracht, eerst bij de livereportage op tv van de intocht in Zaandam, een dag later samen met duizenden mensen bij het Waterlooplein in Amsterdam. Niets aan de hand, zo te zien. Uitgelaten kinderen, vriendelijke ouders en legioenen vrijwilligers die in het gevolg van de Sint de scherpe kou blijmoedig doorstonden. De toewijding van al die mensen was aandoenlijk en had onbedoeld ook een demonstratief effect: kijk maar, wij gaan door, wat er ook gebeurt.

Het woedende gezicht heb ik nauwelijks gezien, alleen in een paar nieuwsflitsen op tv. Het kwam me bekend voor, ik kende het nog van bezoek aan voetbalstadions. Halfdronken, halfgedrogeerde koppen, schreeuwend en scheldend, morele verontwaardiging veinzend terwijl hoofdzakelijk de sensatie van de rel werd gezocht.

Vroeger maakten ze alleen de stadions onveilig, nu hebben ze het ook op asielzoekers en anti-Zwarte Piet-activisten gemunt. Ze voelen zich gesteund door extreem-rechts, dat tegenwoordig niet alleen in de sociale media, maar ook in de traditionele media zijn zegje mag doen.

Zo kon het gebeuren dat Dieuwertje Blok en de haren in Zaanstad van de intocht een gezellig feestje bouwden, terwijl tegelijkertijd op teletekst deze tekst verscheen: „In Rotterdam ontstond een vechtpartij tussen voor- en tegenstanders van Zwarte Piet. De ME werd ingezet om de groepen uit elkaar te drijven.”

Toen moesten de barre berichten over kloppartijen en arrestaties in Eindhoven, Tilburg (Brabant spreekt weer een ongemakkelijk woordje mee) en Leeuwarden nog binnenkomen. Het zal voor de boosdoeners wel aflopen met een taakstrafje hier en een voorwaardelijk gevangenisstrafje daar. Misschien kunnen de voetbalclubs van de daders – PSV en SC Cambuur – er nog een stadionverbod aan toevoegen – dat zou meer indruk maken.

Tijd voor de onvermijdelijke retorische vraag: ‘Hoe nu verder?’ Merkwaardig genoeg ben ik daar minder somber over dan veel ongeruste commentatoren. De wél rustig verlopen intochten tonen aan dat er onder de Nederlanders een tot dusver zwijgende meerderheid bestaat, die het Sinterklaasfeest per se wil behouden en bereid is om dat via een compromis te bereiken.

Dat compromis heet voorlopig roetveegpiet. Hij was in Zaanstad en Amsterdam al niet meer weg te denken, ouderwetse Zwarte Pieten met gouden ringetjes in het oor en opgeblazen lippen vielen nauwelijks meer te ontdekken. In de Amsterdamse optocht waren bijna alle deelnemers roetveegpiet, tot de muzikanten in de muziekkorpsen aan toe. Iedereen vond het best, het plezier was er niet minder om, zeker bij de kinderen, om wie het tenslotte gaat.

Ook die roetvegen zullen langzamerhand – er is geen haast bij – hun functie verliezen en verdwijnen. Zwarte Pieten zullen straks alleen nog Pieten heten – je kunt die benaming al regelmatig horen. Maar voor een compromis zijn alle partijen nodig. Met name de activisten van Kick Out Zwarte Piet. Zij zullen moeten beseffen dat ze meer kunnen bereiken met zachte drang dan via confrontaties met racistische voetbalhooligans.

    • Frits Abrahams