Heftige reacties op de Nederlandse cijfers

Deze rubriek belicht iedere maandag ontwikkelingen op de beurs. Deze keer: wat opviel aan het derdekwartaalcijferseizoen.

Beleggers zijn om verschillende redenen nerveus. Vielen de kwartaalcijfers ook maar een beetje tegen, dan kregen de aandelen het om de oren. Foto Evert Elzinga/ANP

Het derdekwartaalcijferseizoen is voorbij. In binnen- en buitenland hebben bijna alle beursgenoteerde bedrijven inmiddels hun driemaandelijkse rapport gepubliceerd. Wat viel op? Analisten lichten thema’s uit.

Eerst Nederland: daar deden de hoofdfondsen het behoorlijk goed, zegt vermogensbeheerder Wilfried Steentjes. Hij volgt 21 van de 22 AEX-aandelen die cijfers publiceerden. „Bij twaalf daarvan was de winst hoger dan wat analisten hadden verwacht, bij negen was het lager.”

Volgens Corné van Zeijl van Actiam was Ahold „by far de uitschieter”. De winst bij het moederbedrijf van Albert Heijn steeg met 26,7 procent tot 459 miljoen euro. Dat zagen beleggers niet aankomen. Van Zeijl: „Vooral in de Verenigde Staten heeft Ahold een grote inhaalslag gemaakt, met name de internetdochter deed het goed.”

Iets langer dan een jaar geleden betrad Amazon de Amerikaanse supermarktmarkt met de overname van Whole Foods. Steentjes: „Iedereen dacht dat Ahold daar kapot aan zou gaan. Die vrees blijkt ongegrond.” Sinds de kwartaalcijfers van 8 november steeg het aandeel met ruim 12 procent.

Goed. Dat waren de kwartaalcijfers. Het echte verhaal van het afgelopen kwartaal zit ’m in de reacties op die cijfers. Steentjes: „Als je mij begin oktober had gezegd dat bij twaalf fondsen de winst hoger uitvalt dan verwacht, dan zou ik zeggen: de AEX staat op dit moment hoger.” Maar sinds het cijferseizoen op 16 oktober begon, is de hoofdgraadmeter met 0,2 procent gedaald.

Cijfers kijken terug, koersen vooruit. Brexit, Italië, handelsconflict, afremmende economische groei: er zijn vrolijker tijden geweest. Het maakt beleggers nerveus. Vielen de resultaten ook maar een beetje tegen, dan kregen de aandelen het om de oren. Philips presteerde beneden verwachting en daar ging de koers: in één dag zakte die met 8,7 procent. Arcadis verlaagde zijn verwachting voor 2018. Het aandeel stond na de daghandel 18 procent lager.

Vorige week werd bekend dat de Duitse economie in het derde kwartaal was gekrompen. Ook de Nederlandse groei loopt terug. Lees ook: De beer van de recessie snuffelt vast wat rond

Tekenend is volgens Steentjes de koers van ING. De winst viel in het derde kwartaal hoger uit. In reactie hierop steeg de koers om vervolgens een daling in te zetten. Inmiddels staat die lager dan voor de kwartaalcijfers. Ook opvallend: er is geen topman geweest die zich na de publicatie van de cijfers uitsprak om beleggers gerust te stellen. Steentjes: „Dat kunnen ze ook niet. Er zijn te veel onzekerheden.” Dat voedt angst bij beleggers.

VS beter, Europa slechter

Analisten verwachtten dat Europese bedrijven een winstgroei van gemiddeld 13 procent zouden neerzetten, zegt Van Zeijl. Het werd 11 procent. In de VS gingen marktvorsers uit van 21 tot 23 procent winststijging. Dat werd 28 procent. Van Zeijl: „Voor Europa was het afgelopen kwartaal het slechtste in vier jaar, in de VS het beste in tien jaar.”

Europa heeft het zwaarder omdat het naast het handelsconflict worstelt met onderwerpen als Brexit en Italië. Ook, zegt Van Zeijl, kent Europa meer bedrijven die gevoeliger zijn voor economische conjunctuur.

Het Chinees-Amerikaanse handelsconflict kwam dit kwartaal voor het eerst terug in de cijfers, zagen Olaf van den Heuvel en Spencer Hogeweg van Aegon Asset Management. Het grootste slachtoffer was de Duitse auto-industrie: van BMW tot Volkswagen en Daimler AG, autobouwers deden het slecht. De verkopen in China vielen tegen. Dit was ook terug te zien bij Caterpillar, dat waarschuwde voor hogere kosten door stijgende materiaalprijzen.