Brieven

Brieven

Open access

Waarom die tijdschriften

Ik had vroeger een hoogleraar die Russisch had geleerd, want in zijn vakgebied waren de Russen toonaangevend en zij publiceerden in het Russisch, en niet in Science of Nature. Wetenschappers moeten, met andere woorden, actief op zoek gaan naar informatie, in plaats van wachten tot die hun op een presenteerblaadje wordt aangereikt. De gerenommeerde tijdschriften publiceren ook niet alles wat voor een bepaald vakgebied van belang is.

Ik heb het hier over de tijd voor het internet . Toen waren de wetenschappelijke tijdschriften – naast conferenties – hét middel om kennis te nemen van wetenschappelijke vooruitgang en om daarover te publiceren.

De discussie die op dit moment in de krant gevoerd wordt over open access (zie NWO, luister eerst eens naar wetenschappers, 15/11), gaat nog steeds uit van het publiceren in een tijdschrift, ook al zal dat dan online staan. Waarom moet dat zo? Waarom publiceren de wetenschappelijke instituten – en voor mijn part wie daarvoor wil doorgaan – niet zelf op internet? Dat kost niets, er zijn geen barrières en werkelijk alles zal beschikbaar zijn – eindelijk ook eens de onderzoeken waarbij geen spectaculair resultaat is behaald. Het zal dan wat meer inspanning en vooral initiatief vragen van de onderzoekers die op zoek zijn naar informatie, maar dat hoort er nu eenmaal bij. En je mag van een onderzoeker toch wel verwachten dat hij of zij in het eigen vakgebied kaf van koren kan onderscheiden; daar zijn geen peer reviews voor nodig. Al kunnen die laatste natuurlijk nog gewoon gepubliceerd worden, door wie zich daartoe geroepen voelt. De vraag die overblijft is: waarmee kunnen wetenschappers nog pronken, als ze geen publicaties in de hoogst aangeschreven vaktijdschriften meer op hun naam hebben staan? Ik denk, nog steeds: het aantal citaties (ondanks alle kritiek die ook op dat model wordt geleverd).

Open access (2)

Maar niet voor mij

Toen ik nog een voltijdbaan had, had ik nauwelijks tijd om iets te publiceren. Nu ik thuis werk als adviseur/auteur/redacteur/uitvinder heb ik meer tijd om me in de vakliteratuur te verdiepen en daarop voort te bouwen. Het gevolg is dat ik als thuiswerker drie keer zo veel heb gepubliceerd als toen ik nog in dienst werkte en dat het peil onmiskenbaar is gestegen. Stel nu dat ik voor die publicaties zou moeten betalen, zoals in het openaccessmodel de bedoeling is. Werkgevers worden geacht dat te doen voor hun werknemers. Ik heb geen werkgever dus zou zelf moeten dokken. Dat kan ik niet, en het is het me ook niet waard. Ik hoef niet zo nodig een lijst van publicaties in gerenommeerde tijdschriften op te bouwen want ik ben met pensioen. Al wat ik wil, is mijn gedachten en bevindingen met vakgenoten delen, hen laten profiteren van mijn vernieuwde inzicht en de wetenschap vooruit helpen. Open access zou dat verhinderen. Wat een gemis.

Blockchain

Reddende technologie?

In het artikel Cryptomunt is de nieuwe zeppelin (16/11) wordt distributed ledger technology (DLT), bijvoorbeeld blockchain, met de burgerluchtvaart vergeleken en ik weet niet of die vergelijking een gelukkige is. De luchtvaart heeft zich inderdaad ontwikkeld tot een relatief zeer veilige vorm van transport. Maar ook extreem vervuilend. Dit betoog voor DLT volgt de klassieke lijn. Het probleem dat veroorzaakt wordt door technologie (vertrouwen), lossen we op met meer technologie. Ik moet dan vanzelf denken aan baron von Münchhausen.


reactie via nrc.nl
    • A.J. Dijkstra
    • Ed van Steijn