De metamorfose van Memphis, met de hulp van God

Memphis Depay Na moeilijke jaren verkeert international Memphis Depay in topvorm. Het christelijk geloof heeft hem kracht en rust gebracht.

Memphis Depay – hier temidden van zijn ploeggenoten na zijn verzilverde penalty tegen Frankrijk (afgelopen vrijdag) – maakte de afgelopen jaren een grote ontwikkeling door. Foto ANP Pro Shots

Memphis Depay staat voor een groep dove en blinde kinderen op de campus van de universiteit in Cape Coast, Ghana. Hij spreidt zijn armen, houdt met zijn rechterhand zijn goede vriend en spiritueel coach Thomas Kemp vast, die in een gebed zijn dank uitspreekt. „Vader, ik wil u bedanken voor iedereen die hier is. Vader, ik wil u bedanken dat u deze mensen hebt samengebracht. Vader, bedankt voor dit complex.”

Het is een van de intrigerendste scènes in de minidocumentaire Memphis: the Genesis van FOX Sports, die vorige maand werd uitgezonden. Memphis verbleef afgelopen zomer in Ghana, het geboorteland van zijn vader, voor een goededoelenproject van zijn stichting.

Het zijn fraaie beelden, met dansende, zingende kinderen, die te pas en te onpas vingers in hun beide oren steken. Het is, zoals bekend, het gebaar van Memphis (24) als hij scoort, waarna hij richting hemel wijst. Het is inmiddels verworden tot symbool van zijn christelijke geloof en zijn herwonnen zelfbewustzijn.

„Als ik op het veld sta, presteer ik het beste als ik mezelf afsluit voor mijn omgeving”, zegt Memphis in de documentaire. „Ik lees de Bijbel en volg Gods woord, daarom wijs ik altijd omhoog, want als ik Zijn woord volg, hoef ik me geen zorgen te maken.”

Bevrijd

Hij lijkt bevrijd, op en naast het veld, Memphis Depay. Heerlijk om hem te zien voetballen, afgelopen vrijdag tegen wereldkampioen Frankrijk (2-0). De enige ster aan het front, na het adieu van de topgeneratie. Zo snel, krachtig, elastisch en soms virtuoos, met zijn ‘panenka’ als bezegeling van een glansrijk optreden.

„Hij speelt met zoveel vertrouwen. Hij was geweldig”, zegt bondscoach Ronald Koeman. Tegen Duitsland en België, vorige maand, was hij ook onstuitbaar geweest. Maandagavond kan Oranje groepswinnaar worden in de Nations League, het semi-vriendschappelijke landentoernooi, als het minimaal een punt haalt tegen Duitsland, in Gelsenkirchen.

Onbetwiste aanvalsleider

Memphis is in korte tijd uitgegroeid tot de onbetwiste aanvalsleider van dit vernieuwde, energieke Oranje. Het spat er van af, het spelplezier, de wil, de overtuiging – bij hem, bij iedereen. Zijn verhuizing van de linkerflank naar een centrale rol is een van de meest zichtbare en bepalende ingrepen geweest van Koeman, sinds zijn aantreden begin dit jaar. In zijn tweede wedstrijd, tegen Portugal (3-0), liet hij hem voor het eerst als spits beginnen. Vanaf dat moment ging het lopen bij Oranje.

„Ik heb Memphis altijd gevolgd”, vertelt Koeman, vrijdagavond. In de winterstop van het seizoen 2016-2017, toen Memphis op een dood spoor zat bij Manchester United, wilde Koeman hem op huurbasis naar zijn toenmalige club Everton halen. Hij sprak met hem in Manchester, maar het kwam niet tot een overeenkomst: Memphis vertrok voor 16 miljoen euro naar Olympique Lyon.

Door Memphis weg te halen van de linkerflank ontlast Koeman hem grotendeels van zijn verdedigende taken, is het idee. Koeman: „Ik vind dat hij geen speler is die te veel met een back bezig moet zijn, om daar maar achteraan te gaan, omdat hij met iets meer vrijheid [wil spelen].” Met zijn snelheid, explosiviteit en doeltreffendheid geldt Memphis bovendien als de gevaarlijkste aanvaller van dit Oranje, wat een centrale positie rechtvaardigt.

Memphis Depay na een actie tegen Frankrijk, afgelopen vrijdag. Foto JOHN THYS/AFP

Met 16 goals en 13 assists staat hij vierde op een ranglijst van meest effectieve aanvallers in de vijf grote Europese competities in kalenderjaar 2018, achter Luis Suárez, Lionel Messi en Cristiano Ronaldo. Wat daarmee samenhangt is dat Memphis ook bij Lyon centraal is gaan spelen.

„Ik las ergens dat de trainer van Lyon hem [voor het eerst] in de spits had gezet, maar volgens mij had die trainer heel goed gekeken naar de wedstrijd tegen Portugal”, zei Koeman. Hij voegde nog toe: „Ik wil mezelf niet op de borst slaan, hoor.”

De wereld lag aan zijn voeten

In een breder perspectief zegt Koeman dat Memphis zich „ongelofelijk ontwikkeld” heeft. „Ieder moment van de dag als we ergens mee bezig zijn, is hij geconcentreerd. Hij voelt zich lekker, hij voelt de ontwikkeling met de jongens, hij heeft een bepaalde rol in de groep. Dat zie je terug.”

Lees nog eens het interview met Memphis Depay uit oktober 2016

Het is de gedaanteverwisseling van Memphis. De wereld lag aan zijn voeten, toen hij in 2015 van PSV naar United vertrok, en daar het beladen rugnummer 7 kreeg. Het liep uit op een mislukking, hij kwam op een zijspoor, werd ongelukkig. Onbegrepen en onbemind. Het ging vaker over de celebrity Memphis dan over de voetballer Memphis.

Lyon was zijn uitweg, begin vorig jaar. Daar nam hij zich voor het op zijn eigen manier te doen, zich niet te laten leiden door adviezen van anderen, zoals hij bij United veelal had gedaan. Hij vond in Lyon de rust die hij in Manchester nooit wist te vinden.

Hij omarmde het geloof. Hij is christelijk opgevoed, maar deed er na zijn jeugd weinig tot niks mee. In de laatste periode bij Manchester leerde hij de Engelsman Thomas Kemp kennen, een spiritueel figuur, die uitgroeide tot een vriend van hem. Hij trekt nu bijna twee jaar op met Kemp.

Memphis, in de documentaire: „We doen heel veel samen. We bidden samen, we helpen mensen. In Lyon hebben we daklozen geholpen door ze eten te geven.” Kemp spoorde hem aan op zoek te gaan naar zijn roots in Ghana. Kemp: „Het belangrijkste is dat je zelf weet wie je bent. Dan doen meningen van anderen er niet toe. Als je die echo in je hart niet hebt, kom je er nooit achter.”

Sinds zijn jeugd had Memphis geen contact meer met zijn Ghanese vader. Die verliet hem toen hij vier jaar was, wat ook de reden is dat hij niet zijn achternaam op zijn shirt wil. Mede door het geloof heeft hij zijn vader nu kunnen vergeven, hij heeft hem onlangs opgezocht.

Publieke hoon

„Hij zoekt zijn rust in het geloof. Ik ook. Dat helpt heel goed”, zegt international Georginio Wijnaldum, die Memphis goed kent van hun gezamenlijke tijd bij PSV. Vaak kreeg Memphis de publieke hoon over zich heen – zoals die keer dat hij zich bij Oranje meldde met een hoed.

Op dat soort randzaken moet hij niet worden afgerekend, zei Wijnaldum, vorige maand in een persgesprekje: „Hij leeft gewoon zijn leven, hij is een mens, die vrijheid moet hem worden gegund.”

Memphis heeft een carrière gehad „met vallen en opstaan”, zegt Wijnaldum. „Ik vind het knap hoe hij zich staande houdt, hij staat meer dan andere spelers in de spotlights. Je ziet dat hij steeds weer opkrabbelt. Ik denk dat hij bij het Nederlands elftal heel goed is, hij is bepalend voor ons.”

Lees ook de column van Wilfried de Jong: God heeft het druk met Memphis. En andersom

Zo ook vrijdag – heerlijke pot, heerlijke avond. Het loopt tegen middernacht als Memphis de hoek om komt, voor zijn mediaverplichtingen. De motor van de spelersbus draait al, de perschef spoort aan tot haast. Rustig, bedachtzaam praat Memphis, met soms een stilte. „Ik houd van de Kuip”, zegt hij, de jongen die groot werd bij PSV.

„We moeten gewoon zo door blijven gaan. Ik ben trots op de groep, hoe we spelen, wat we laten zien.”

Een uur eerder was hij op zijn knieën gezakt op het gras, na het eindsignaal. Hij wees naar de hemel. Boven de Kuip was de halve maan zichtbaar, de tribunes trilden van genot, van de kou – het was goed zo. Memphis zag het – en hij knikte naar boven.

    • Steven Verseput