Opinie

    • Rosanne Hertzberger

May’s jaloersmakende onverstoorbaarheid

Theresa May danst. Ze zwaait haar armen houterig heen en weer en maakt huppelpasjes. Ze deed het op handelsmissie in Afrika tijdens een optreden van schoolkinderen en bij het bezoek van een groep Nigeriaanse scouts. En toen ze afgelopen oktober haar Brexit-koers op het congres van de Conservatieve Partij verdedigde, betrad ze opnieuw met een soort robotdanspassen het podium. Uit de speakers klonk Abba’s Dancing Queen.

De volgende ochtend hadden miljoenen mensen haar op sociale media uitgelachen, alweer. Maar die wereldwijde stortvloed van hoon lijkt haar weinig te doen. Ze doet het gewoon weer, en weer, en weer. Omdat ze daar zin in heeft, en omdat het haar niet zoveel kan schelen wat mensen over haar als persoon denken. Wat een jaloersmakende onverstoorbaarheid! Wat een vrouw!

Die danspassen waren slechts een voorproefje, een waarschuwing aan de wereld voorafgaand aan de presentatie van het Brexit-akkoord: deze vrouw trekt zich nergens iets van aan. Dat toonde ze donderdag opnieuw tijdens een persconferentie. Een handvol bewindspersonen was die dag uit haar kabinet vertrokken waar ze net het recente Brexit-akkoord had gepresenteerd en verdedigd.

Aan het eind van de dag stonden de nieuwsmedia klaar bij Downing Street 10, de koppen al in aanslag: ‘Einde May’. In plaats daarvan kondigde ze, nog net niet dansend, aan dat ze helemaal niet zou opstappen. Wilden ze haar weg hebben? Dan moesten ze met een motie van wantrouwen komen. Ze zouden haar fysiek uit Downing Street moeten wegsleuren. Ze zei er nog net niet ‘For England!’ bij.

Het is een verademing om zo’n onverzettelijke vrouw aan het werk te zien. Theresa May heeft een overdaad aan wat zo vele vrouwen ontberen: precies datgene doen wat jou op dat moment het beste lijkt en de kritiek van je laten afglijden. Regelmatig lees ik pleidooien voor een kwetsbaarder leiderschap, met gevoelens en twijfels en tranentrekkende persoonlijke anekdotes. Ruimte voor de ‘vrouwelijke zachte kant’, zeg maar.

Maar op dagen als deze ben ik dolblij dat May daar geen enkel gehoor aan geeft. Net als Merkel draagt zij haar mantelpak als een pantser en geeft ze geen krimp in woelige tijden.

Alsof er niets was gebeurd, ging ze tijdens de persconferentie verder met wat ze de hele dag al had gedaan: haar deal verdedigen. Er lag een document met afspraken – dat was al een wonder op zich – en dat was ook de enige geloofwaardige deal, een compromis. De enige Brexit waarbij het Koninkrijk maximaal Verenigd kan blijven, de kans op oud-Ierse oorlogssfeer beperkt zal zijn en de kans op ontwrichtende economische schokken ook.

Ondertussen is iedereen op zijn eigen manier woest: de Noord-Ieren, de Arbeidspartij, de harde Brexiteers. Maar geen van allen hebben een geloofwaardig alternatief met voldoende democratische steun. Het kán domweg niet allemaal tegelijkertijd. De enige democratische optie is een nieuw referendum over dit akkoord, maar ook dat zou de verwarring alleen maar groter maken. Wat zou de vraagstelling moeten zijn? Waar tussen kunnen de Britten nog kiezen? En hoe moet zo’n keuze worden geïnterpreteerd?

Ondertussen is het ronduit griezelig om te zien hoe geen enkele leider in het Verenigd Koninkrijk bereid lijkt te zijn om frontale botsingen en grote crises te vermijden. May was niet aanwezig bij de grote herdenking van de Eerste Wereldoorlog in Parijs, maar bij een eigen Britse herdenking. Ik weet niet wat daar precies is gezegd over de oorzaken van de Eerste Wereldoorlog, en hoe je zoiets voorkomt, maar ik vermoed dat dat oorlogsjubileum weinig indruk heeft gemaakt en weinig heeft gedaan om Britse politici te overtuigen van het belang van vrede.

Helemaal niemand op dat eiland lijkt zich te herinneren hoe grote conflicten tussen Europese grootmachten of tussen groepen in Noord-Ierland er ook alweer uitzien. Iedereen rijdt met volle kracht op elkaar in. De kans dat deze deal de komende weken alsnog de prullenbak in gaat is groot, dankzij dat volstrekte gebrek aan pragmatisme en verantwoordelijkheid voor het Britse volk bij alle betrokkenen.

Aan May heeft het in ieder geval niet gelegen. Ook als ze moet vertrekken, zal ze dat met opgeheven hoofd doen. Dansend, hoop ik.

Rosanne Hertzberger is microbioloog.
    • Rosanne Hertzberger