Zij zou alvast doorlopen

In deze rubriek elke week iets wat zoek is. Deze aflevering: elkaar niet kunnen vinden. Ook iets kwijt of juist gevonden? Stuur een mail aan kwijt@nrc.nl.

Illustratie Roland Blokhuizen

Je portemonnee of je sleutels kwijtraken is erg. Maar een mens uit het oog verliezen en uren ronddwalen voordat je elkaar weer treft kan verpletterend zijn. Dat is prachtig verbeeld in de film Ascenseur pour l’échafaud van Louis Malle uit 1958. Het is een regenachtige avond en Florence (Jeanne Moreau) zoekt Julien, haar minnaar. Ze hadden op een terras in Parijs afgesproken maar hij is niet komen opdagen.

Dat verontrust Florence. Het plan was namelijk dat hij haar man zou ombrengen en dat ze er met zijn tweeën vandoor zouden gaan. Wat Florence niet weet is dat Julien vast zit in een defecte lift.

Ze zoekt hem in alle cafés en winkels waar hij weleens komt. Niemand heeft hem gezien. Ze loopt en loopt, haar haren zijn nat, haar gezicht wordt verlicht door de straatlantaarns en de etalages. IJle trompetklanken maken duidelijk dat het niet goed gaat aflopen. Het is Miles Davis zelf die de muziek bij deze film noir maakte.

Ik dacht aan zo’n soort film toen ik eens midden in Amsterdam mijn vrouw kwijtraakte. Het was op het Koningsplein. Ik moest even in de Universiteitsbibliotheek zijn, zij zou alvast doorlopen naar een winkel op de Grimburgwal. Ik stond na drie minuten weer buiten en liep over de Heiligeweg naar die winkel. Onderweg zag ik haar niet, en ook in de winkel was ze nog niet aangekomen. Terug. Niet gezien. Weer terug. Gevraagd in de winkel. Nee, daar was ze niet geweest. Weer terug. Na twee uur ging ik op zoek naar een politieagent. Misschien was er iemand neergestoken, aangereden of onwel geworden.

Toen zag ik haar opeens, op het Koningsplein, even radeloos als ik. Het bleek dat ze ook voortdurend heen en weer had gelopen tussen de Universiteitsbibliotheek en de Grimburgwal. Maar dan via het Spui. Een parallelle route, voor haar even vanzelfsprekend als voor mij de Heiligeweg.

Als ik het verhaal vertel zegt iedereen: „Maar waarom hebben jullie elkaar niet even gebeld?” Omdat de mobiele telefoon toen nog niet bestond. Als dat wel zo was geweest was het allemaal niet gebeurd.

En als Florence en Julien een iPhone hadden gehad? Florence had niet zo hoeven zoeken, Louis Malle had zijn meesterwerk niet kunnen maken en Miles Davis had zijn beroemde soundtrack niet gecomponeerd. De smartphone heeft ons heel wat gebracht, maar de kunst is er veel dramatische mogelijkheden door kwijtgeraakt.

    • Warna Oosterbaan