Piet houdt zijn ‘klantvriendelijke, bruine kleur’

Pro-Zwarte Piet Op de eigen intocht die René de Reus organiseert is piet ‘gewoon zwart’. Maar sponsoren trekken hun handen van zijn feest af.

René de Reus Foto Nick Somers

Als Sinterklaas zaterdag aanmeert op de Zaanse Schans, blijft Zaankanter René de Reus thuis. „Gigadruk” is hij met het organiseren van zijn eigen sinterklaasfeest. Zijn Sint komt precies een week later aan, ook in Zaandam, op een steenworp van de Schans. Maar bij zijn sinterklaasfeest, verzekert René, zal geen roetveegpiet te vinden zijn. „Wij hebben traditionele pieten”, zegt hij met besliste stem, „en niet anders.”

Eigenlijk had het Sinterklaascomité Zaanstad van De Reus, één van de stichtingen in de streek die zich jaarlijks met de sinterklaasviering bezighouden, een rol moeten spelen bij de landelijke intocht, georganiseerd door omroep NTR. De Reus is een liefhebber met ervaring. Al jaren regisseert hij de intocht in de stad. In de herfstmaanden verandert zijn woonkamer in „een pakhuis vol met spullen”, vertelt hij. „Duizenden kilo’s pepernoten en speelgoed, klaar om uitgedeeld te worden.”

Maar na een conflict met de omroep over de kleur van de pieten trok De Reus zijn medewerking in. Over wat precies het twistpunt was, verschillen beide kanten van mening. Maar zeker is dat de pieten van het Sinterklaascomité Zaanstad zaterdag niet op de kade staan.

Lees ook: Nee, Zwarte Piet verdwijnt niet uit het Sinterklaasjournaal

Pikzwarte schmink

Met sommige veranderingen kan hij prima leven, zegt De Reus, werkzaam in de telecom. De oorringen en de aangezette lippen: hoeft niet. De zwartste tint schmink: ook nergens voor nodig. „Bij anderen zag je dat nog wel,” zegt hij. „Píkzwart, eng werd je ervan.”

Drie jaar geleden ging De Reus daarom met enkele honderden andere sinterklaasverenigingen om tafel. Samen met het landelijke Sint- en Pietengilde, dat zich als hoeder van de sinterklaastraditie heeft opgeworpen, bogen ze zich over het uiterlijk van Piet. De uitkomst: weg met de oorringen en aangezette lippen. Maar ook: geen roetvegen of regenbogen op het gezicht. Piet kreeg, in de woorden van René, „een klantvriendelijke, bruine kleur”.

En daar blijft het bij, als het aan De Reus ligt. Hij staat niet alleen. Terwijl de landelijke intocht op de schop ging en de steun in het land voor de klassieke Zwarte Piet beetje bij beetje slinkt, liet vorig jaar 85 procent van de scholen nog zwarte pieten opdraven bij de viering, blijkt uit een enquête van onderzoeks- en adviesbureau DUO. Volgens het Sint- en Pietengilde kiezen zeker achthonderd intochtcomités dit jaar voor traditionele pieten bij hun viering. Het overheersend gevoel is dat er nu wel genoeg water bij de wijn is gedaan.

Ook dit jaar weer vragen tegenstanders of het niet anders kan. „Nou, nee”, zegt De Reus dan. „Je gaat van een auto met vier wielen toch ook geen auto met drie wielen maken?”

Onderhandelen is zinloos, volgens De Reus. „Je hebt altijd wel weer wat. Straks mogen kruidnootjes ook geen kruidnootjes meer heten.”

Lees ook: Pietdiscussie? Luister nou eens

Extra beveiligers

Door zich terug te trekken uit de landelijke intocht, kwam het Zaanse Sinterklaascomité in het middelpunt van de belangstelling te staan. Sindsdien stromen de aanmeldingen van vrijwilligers die voor Zwarte Piet willen spelen binnen.

Maar met de extra aandacht komen ook extra kosten, zegt De Reus, die schat dat hij dit jaar nog eens vijftien beveiligers moet inhuren bovenop de vijf à tien die hij in voorgaande jaren inzette. Daar zit geen vrijwilliger bij. „Dat kost zo 5.000 euro extra.”

Ondertussen ziet De Reus hoe sponsoren hun handen van zijn feest aftrekken. Één voor één, de landelijke ketens voorop trokken ze zich terug. Zelfs op die hele grote supermarktketen uit de Zaanstreek hoeft hij niet te rekenen.

Het is om moedeloos van te worden, zegt De Reus. „Zet het er maar bij: ‘Sinterklaascomité zoekt dringend hulp’. Ik heb er pijn in mijn buik van.” Of de moeizame zoektocht naar geldschieters hem heeft doen twijfelen aan zijn zaak? Nooit. „We trekken ons er niets van aan. Piet blijft gewoon.”

De storm waait wel over, zo is de hoop in het kamp der voorstanders. Als ze het debat maar lang genoeg uitzitten, zitten ze goed. „Over een paar jaar komt de publieke omroep hopelijk geld tekort voor al die praatprogramma’s. Dan stopt die discussie meteen. Piet is Piet. Klaar.”

    • Rik Rutten