Opinie

    • Frits Abrahams

De tranen van Bram

Televisiemakers houden van sentiment. Slikken en snikken, dat is het doel waar ze het liefst naar streven. Blinkt er een traantje? Breekt daar iemand? Snel inzoomen op die natte ogen.

We konden het onlangs weer zien gebeuren in TV Show op reis van Ivo Niehe, waarin Bram Moszkowicz, de advocaat die vijf jaar geleden uit zijn ambt werd gezet, de hoofdgast was. Niehe confronteerde Bram in de studio met een opgenomen interview met zijn zoons Micha en Nathan. Zij mochten vertellen hoe hun vader zijn dramatische verlies had beleefd en hoe zij over hem dachten. Terwijl ze vol liefde over hem praatten, kregen we af en toe een shot van de ontroerd luisterende Bram.

In de regiekamer zaten ze te smullen, wij kijkers sniften met Bram mee, want wie zou er niet zulke aardige, empathische kinderen willen hebben? De opgeroepen emoties verhulden bijna de nauwelijks verborgen boodschap van de uitzending: ach, vaderlief, toe pleit maar weer.

Daarvoor zat Bram in die studio. Hij is voor het leven uit zijn beroep verwijderd en hij vindt dat hij een tweede kans verdient. Hij weet nog niet zeker of hij die kans zal grijpen, maar hij overweegt het wel. Ja, hij gaf toe dat hij veel domme fouten had gemaakt. Hij had te veel hooi op zijn vork genomen, maar dat kan gebeuren als je veertig mensen op je kantoor de kost moet geven. En ja, natuurlijk had hij die verplichte cursus moeten volgen. Stom, stom!

En die facturen voor niet geleverde diensten, wilde Niehe nog weten. Hier had Bram de grens van zijn deemoed bereikt: „Met die kwalificering heb ik nog steeds moeite.”

Bram probeerde niet boos te worden. Het lukte hem goed, behalve toen hij over het onderwerp ‘beeldvorming in Nederland’ begon. Daar was hij slachtoffer van, vond hij. „Beeldvorming is funest als die niet goed is, in mijn geval is dat zo geweest, het is misschien nog zo. Daar kun je niet van winnen”, zei hij opgewonden.

Het was een grappige wending in het gesprek. Daar zat een van de beste beeldvormers van Nederland, iemand die jarenlang vrijwel ongehinderd in alle talkshows zijn zelfbeeld en het beeld van zijn cliënten respectievelijk kon cultiveren en opkalefateren.

Bram was niet van het scherm weg te slaan. En wat deed hij nu bij Niehe? Wéér dat beeld van hem oppoetsen en bijstellen. Laten zien dat hij een goede vader was van fijne jongens, dat hij zich ook wel schuldig voelde over een aantal – nee, niet álle – fouten, dat hij ervan geleerd had en dat hij daarom weer terug moest kunnen in zijn ambt.

En het werkte. Ik heb de afgelopen dagen veel mensen gesproken die getroffen waren door die uitzending. Erger nog, mij gebeurde hetzelfde. Het leek me destijds wel verstandig hem definitief uit zijn ambt te zetten; het Hof van Discipline was duidelijk genoeg geweest over zijn gebrek aan discipline – lees er het oordeel nog maar eens op na. Maar de macht van het beeld is zo groot dat ook ik na dat smartelijke halfuurtje bij Niehe dacht: ach, vaderlief…

De beeldvorming beschuldigen en haar tegelijkertijd naar je hand zetten door jezelf als slachtoffer ervan af te schilderen – dat kan alleen een groot pleiter. Als ik ooit nog eens iemand om zeep help, al of niet met voorbedachten rade, zal ik hem hard nodig hebben.

    • Frits Abrahams