Bespaar de garnaal een omweg

Wat eten we? Bijna alle Hollandse garnalen zijn duurzaam gevangen garnalen. Maar dat maakt ze nog niet allemaal even lekker. De lekkerste garnalen eet je op zee, of zo snel mogelijk daarna.

Het was een prachtige grauwe Noordzee-dag. Vanaf Stellendam vertrok de GO-58, de garnalenkotter van Koos de Visser (echt). Aan boord – naast één Nederlandse verslaggever – journalisten uit België, waar consumenten veel minder dan in Nederland, bekend zijn met MSC, het keurmerk voor duurzaam gevangen vis. Dat moet anders, vindt MSC, en nodigde hen uit. Niet dat het slecht gaat met de garnaal. Afgelopen jaar was zelfs een uitzonderlijk goed jaar. Geen visser kan zich herinneren dat er ooit zoveel garnalen waren. Maar MSC is er niet alleen voor de garnalenstand, duurzame visserij is er voor de hele zee, waar we volgend jaar of over dertig jaar ook nog uit willen eten.

In Nederland is sinds vorig jaar 98 procent van de garnalenvissers MSC-gecertificeerd. Ze moeten ook wel, want de supermarkten, het grootste afzetkanaal, verkopen alleen nog maar MSC-garnalen. En het loont ook, want ze krijgen er per kilo meer voor dan voor niet gecertificeerde garnalen. Nu de kiloprijs laag is – zo’n 3 euro – is dat mooi meegenomen. Maar in België werkt het anders: de visserij is daar nog niet om en de klant is minder kritisch.

In de kajuit liggen witte bolletjes en bakjes gepelde garnalen. Lekker, het is lunchtijd. Maar nog geen uur later kijkt niemand nog om naar de garnalen die in Nederland gevangen, in Marokko gepeld, en ironisch genoeg weer aan boord van een garnalenkotter geëindigd zijn. Want al snel zakken de netten naar de bodem en dan eten we verse garnalen, recht uit de zee. Via een lopende band worden de ‘maatse’ van de ondermaatse garnaaltjes en een paar platvisjes en krabbetjes gescheiden om gekookt te worden. En dan pel en eet je ze meteen, nog half-lauw. Lekkerder krijg je ze nergens.

De aanwezige Belgen zijn net Nederlanders. „Mogen we in plaats van een klein zakje misschien een grote zak mee naar huis?” Maar het verschil is: Belgen eten veel meer ‘grijze’ garnalen dan Nederlanders. Garnalenkroketjes, garnalencocktail, tomate crevette, als borrelhapje, thuis of ‘op restaurant’. „Wij eten de helft van uw garnalen op”, zegt een journalist. Het klinkt overdreven maar blijkt te kloppen. Nederlanders vinden Hollandse garnalen duur – een bakje van 100 gram gepelde garnalen kost in de supermarkt nu ongeveer 5 euro. Belgen letten meer op smaak dan op prijs, zegt de Vlaamse.

‘Verse’ garnalen

De Consumentenbond schreef vorig jaar kritisch over Hollandse supermarktgarnalen. ‘Verse’ garnalen bleken helemaal niet zo vers. Omdat ze zo lang onderweg zijn en in de winkel liggen, bij elkaar meer dan een maand, worden ze geconserveerd met benzoëzuur. De machinaal in Nederland gepelde garnalen, een fractie van het totaal, bleken niet minder gepoederd. Niet zo lekker, de garnalen worden er zuurder van. En als je te veel gebruikt ook niet zo gezond.

Ongepelde garnalen vind je niet in de supermarkt. Daarvoor moet je naar de visboer of de afslag en dan maar hopen dat ze je eerlijk vertellen hoe duurzaam ze gevangen zijn. Neem ze in een koeltas mee naar huis, leg een oude krant op tafel en pellen maar. En leer het de kinderen, die blijken in geen tijd de snelste pellers.

    • Martine Kamsma