Opinie

    • Clarice Gargard

Wat het kinderpardon over ons zegt

Terug naar je eige land, heet de documentaire van Tim Hofman die hij voor het BNNVARA-programma Boos over het kinderpardon maakte. In een van de scènes worden politici bij de Tweede Kamer ondervraagd door Nemr, een negenjarig Irakees-Nederlands jongetje dat uitgezet dreigt te worden. Volgens VVD-minister Cora van Nieuwenhuizen zou Hofman een asielkind gebruiken om politiek te bedrijven. Want er is natuurlijk niets ergers dan kinderen willen beschermen en daarbij hun hulp inschakelen – die ze, zoals Nemr, zelf aanbieden.

Het fragment op het Binnenhof ging viral. Nemrs gesprek met VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff riep veel verontwaardiging op. De jongen vertelde met zachte stem en zijn karakteristieke slis dat hij bang was om dood te gaan in Irak. „Ja, dus”, reageerde de politicus kil. Op sociale media werd ‘Ja dus’ tot de nieuwe VVD-slogan gedoopt.

Hofman kreeg veel bijval, maar ook kritiek, omdat hij met het inzetten van een kind op de emotie zou spelen. Een kind mag niet gebruikt worden voor politieke doeleinden, maar de politiek mag wel een kind uitzetten naar een gevaarlijk land. Maar zowel rechtse als linkse politici schijnen liever niet geconfronteerd te worden met het volk waarvoor zij zeggen te werken. Alsof je als winkelmanager ook nog eens je ontevreden klanten te woord zou moeten staan.

Dijkhoff blijkt zich na het incident „ongelukkig” gevoeld te hebben, vertelde collega Van Nieuwenhuizen aan het AD. In de Volkskrant vertelde staatssecretaris Mark Harbers (Asiel, VVD) dat hij niet van mening is veranderd over het kinderpardon, maar „toch hartstikke menselijk” is. Emoties mogen klaarblijkelijk niet gebruikt worden om een kind te helpen, maar wel om het hachje van een politicus te redden.

De voorstanders van een ruimer kinderpardon zijn steeds feller omdat er al jaren niet wordt geluisterd. Zij worden vaak als ‘te activistisch’ of ‘opportunistisch’ gezien. Asieladvocaten worden beschuldigd van het geven van valse hoop voor eigen gewin. De winst zit hem er dan vooral in of een kind in Nederland mag blijven. Dat zal je bankrekening niet zo goed spekken als – ik noem maar wat – het salaris van een staatssecretaris Asiel.

Het kinderpardon is al jaren een ondoorgrondelijk dossier. Je komt als kind in aanmerking voor een verblijfsvergunning als je langer dan vijf jaar in Nederland woont, jij, je ouders, broers of zussen niet gearresteerd worden, er contact wordt onderhouden met vreemdelingendiensten en je meewerkt aan het vertrek – dat je eigenlijk niet wil.

Daarnaast blijkt de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) onderbemand te zijn en onzorgvuldig te werk te gaan. De Raad van State die de IND zou moeten controleren, vertrouwt te veel op haar oordeel, waardoor de kinderen uiteindelijk aan het kortste eind trekken – zonder dat een van beide instanties grondig onderzoek doet.

In Terug naar je eige land zie je naast Nemr ook de Nederlandse Kingsley uit Nigeria die kanker had en Maksim die autisme heeft, maar naar Oekraïne moest en nu met een depressie kampt. Zij staan symbool voor de vierhonderd vluchtelingenkinderen die slachtoffer zijn van regels die kant noch wal raken.

Vaak wordt er beargumenteerd dat de wet niet over moraliteit gaat. Maar hoe wetten zijn opgesteld zegt wel iets over de moraal van het land waarin ze gemaakt zijn.

Het zegt iets over Nederland dat het als voorloper het huwelijk tussen twee partners van hetzelfde geslacht gelijkgesteld heeft. Blijkbaar weten zij die de regels maken niet zo goed of vierhonderd kinderen in hun eigen land laten opgroeien ook hoort bij wie we willen zijn.

Clarice Gargard is programmamaker (BNNVARA) en freelance journalist.
    • Clarice Gargard