SCP: Eritreeërs integreren niet of nauwelijks

Immigratie

Uit onderzoek blijkt dat Eritreeërs in Nederland het op alle vlakken moeilijk hebben. Het SCP pleit voor een gerichte aanpak.

Eritreeërs hebben grote moeite hun weg in Nederland te vinden. Ze voelen zich eenzaam, ontheemd, vinden de Nederlandse taal erg lastig en krijgen geen werk. Dit blijkt uit onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) naar Eritrese statushouders in Nederland dat deze vrijdag verschijnt.

De afgelopen jaren kregen in Nederland minstens 17.000 Eritreeërs een verblijfsvergunning. Ze zijn na de Syriërs de grootste groep recente vluchtelingen. Dit is het eerste, uitgebreide onderzoek naar deze groep.

Omdat Eritreeërs lastig op grote schaal te ondervragen zijn – ze zijn bang voor de overheid en spreken de taal slecht – koos het SCP voor diepte-interviews met 26 statushouders, afgenomen door Eritreeërs die al langer in Nederland wonen. Daarnaast zijn 22 deskundigen geïnterviewd.

Om de Eritrese geïnterviewden niet af te schrikken, is niet nadrukkelijk gevraagd naar de invloed van de Eritrese overheid op het leven. De ‘lange arm’ van de Eritrese overheid is berucht en bemoeilijkte de integratie van eerdere groepen Eritreeërs.

Eritreeërs in Nederland hebben meestal een helse tocht door de woestijn achter de rug. Onderweg hebben ze landgenoten zien sterven – iemand die te zwak is, wordt achtergelaten. De meeste Eritrese vrouwen nemen in een vluchtelingenkamp in Soedan een prikpil, voordat ze de tocht naar Libië ondernemen. Verkrachting onderweg komt zo vaak voor, dat het wordt ingecalculeerd.

Eritreeërs ontvluchten de armoede, het dictatoriale regime en de eindeloze dienstplicht. Eenmaal in Nederland is het verschil in levenswijze immens. Het doorzettingsvermogen en initiatief dat de vluchtelingen op hun vlucht aan de dag legden, lijkt in Nederland op slag verdwenen, schrijven de SCP-onderzoekers.

Lees ook: Eritrese problemen: angst, alcohol, frustratie, geweld

Op alle vlakken hebben ze het moeilijk. Bovenop de trauma’s van het vluchten, komt de stress van een onzekere asielprocedure en gezinshereniging. Ze voelen zich verantwoordelijk voor achtergebleven gezinsleden, maar zijn vaak niet in staat om die naar Nederland te halen. Als het lukt, gaat het vaak mis: relaties lopen stuk, huiselijk geweld komt regelmatig voor.

Het Nederlandse inburgeringsbeleid verwacht van statushouders dat ze zelf een taalcursus zoeken. Dat lukt Eritreeërs niet. Ze kiezen een goedkope school of eentje die dicht bij huis is, maar die niet per se het beste aansluit. De taal zelf is ook een enorme opgave door hun vaak lage opleiding.

SCP-onderzoeker Leen Sterckx vindt het belangrijk dat er een aanpak komt die zich specifiek op Eritreeërs richt. „Doe je dat niet, dan ben ik bang dat deze mensen levenslang aansluiting missen in onze maatschappij.”

Eritreeërs willen graag werken en geld verdienen, blijkt uit het onderzoek. Thuiszitten ervaren de mannen als zwaar. Het meester-leerlingsysteem – al werkend een vak leren – bestaat nauwelijks in Nederland. Zonder diploma’s kom je niet aan de slag. Laagdrempelige, tijdelijke werktrajecten bieden uitkomst, zegt het SCP.

    • Sheila Kamerman
    • Martin Kuiper