Alsnog twijfel binnen coalitie over Marrakesh-akkoord

In Den Haag wordt gesproken over een soort inlegvel dat moet garanderen dat de afspraak over veiligere migratie juridisch niet bindend is.

De deelnemers aan het global compact tijdens een top afgelopen mei. Foto EPA

Gaat Nederland het global compact van Marrakesh, het VN-akkoord met afspraken over migratie wereldwijd, toch niet tekenen? Die optie komt voorzichtig op tafel nu partijen steeds openlijker afstand nemen van de tekst, waar ruim 180 VN-lidstaten twee jaar over hebben onderhandeld.

Woensdag spraken coalitiepartijen in een extra ingelaste raad over de positie van het kabinet. Daar is nog geen gezamenlijk standpunt uit voortgekomen, maar de kwestie leidt tot verdeeldheid en wrevel: een paar weken geleden was het nog onomstreden dat Nederland zijn handtekening zou zetten onder het akkoord, dat VN-lidstaten op 10 en 11 december in de Marokkaanse stad Marrakesh tekenen. In het akkoord spreken landen af dat ze zich inzetten om migratie wereldwijd beter te reguleren en veiliger te maken. Ze zeggen mensensmokkel te zullen aanpakken en zich in te zetten voor betere omstandigheden.

In Den Haag wordt nu heimelijk gesproken over een extra ‘verklaring’ als mogelijke uitweg uit deze impasse, een soort inlegvel dat expliciet moet garanderen dat de tekst juridisch niet bindend is. Dat was ook de oplossing waarmee het associatieverdrag met Oekraïne in 2014 toch kon worden goedgekeurd door de Tweede Kamer. Tegen dat verdrag had de Nederlandse bevolking ‘nee’ gezegd in een referendum. Over dat ‘inlegvel’ zou ook in Europees verband worden gesproken.

Eind oktober bleek dat, naast de VS, ook Oostenrijk zich terugtrok uit het compact. In België ligt de optie van een extra verklaring ook nadrukkelijk op tafel.

Met name VVD en CDA uiten openlijk twijfel over de juridische status van het document. D66 en ChristenUnie benadrukken dat ze achter de principes van het global compact staan. Staatssecretaris Mark Harbers (Migratie, VVD) komt naar verwachting volgende week met een brief.Het kabinet heeft het akkoord altijd voluit gesteund, Rutte zei eerder al dat het akkoord niet juridisch bindend is. Tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen van de Eerste Kamer Op 20 oktober zei premier Rutte nog: „Het migratieakkoord van Marrakesh is geen juridisch bindend document. Het bevestigt expliciet de soevereiniteit van lidstaten, dus het voegt geen verplichtingen toe aan nationale en internationale regels waaraan Nederland zich houdt.” En: „Dat past volledig in de lijn van het migratiebeleid van dit kabinet.”Forum voor Democratie was de eerste die het global compact ter discussie stelde. Ook de PVV, SGP en 50plus willen dat Nederland het niet ondertekent. Zij vrezen ervoor dat burgers met het niet-bindende verdrag toch hun gelijk kunnen halen bij de rechter.

De ophef staat niet los van de Provinciale Statenverkiezingen in maart. Het thema migratie is een vlaggenschip met grote symbolische lading.

    • Floor Boon