Gevluchte Rohingya in Bangladesh weigeren terugkeer naar Myanmar

700.000 gevluchte Rohingya leven momenteel in Bangladesh. Zij willen niet terug omdat ze in eigen land vrezen voor hun veiligheid.

Rohingya-vluchtelingen tijdens een demonstratie donderdag tegen repatriëring naar Myanmar. Foto K.M. Asad/EPA

Een plan van Bangladesh en Myanmar om gevluchte Rohingya te laten terugkeren naar dat laatste land, lijkt te mislukken. Een eerste groep vluchtelingen had donderdag de terugreis moeten inzetten, maar volgens persbureaus Reuters en AP bleek niemand daartoe bereid.

Vorig jaar vluchtten zo’n 700.000 Rohingya de grens naar Bangladesh over. Het volk vormt in het boeddhistische Myanmar een moslimminderheid, en wordt in het land van politiek leider Aung San Suu Kyi behandeld als tweederangsburgers. De vluchtelingenstroom kwam in 2017 op gang doordat het regeringsleger keihard had teruggeslagen als reactie op aanvallen van Rohingya-rebellen. Militairen en boeddhistische burgers zouden zich vervolgens schuldig hebben gemaakt aan moorden op en verkrachtingen van Rohingya.

Sinds begin dit jaar onderhandelen Bangladesh en Myanmar over de terugkeer van de Rohingya. Vorige maand lukte het de twee landen afspraken te maken: Bangladesh zou de repatriëring organiseren, terwijl Myanmar klaar zou staan om de vluchtelingen te ontvangen. Donderdag moesten de eerste 150 vluchtelingen terugkeren, gevolgd door nog eens tweeduizend Rohingya in de komende weken. Op vrijwillige basis, want Bangladesh heeft beloofd niemand te dwingen om terug te gaan.

‘Ernstig risico’

Lees ook deze dertien vragen over de Rohingya: Wat te doen met een volk dat nergens welkom is?

Volgens honderden Rohingya die donderdag tegen de plannen demonstreerden, is de tijd echter nog niet rijp om weer naar huis te gaan. Ze willen pas terug naar Myanmar als ze er zeker van zijn dat ze volledige burgerrechten krijgen en geen gevaar meer lopen. Dat is nu nog niet zo, vrezen de vluchtelingen.

VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR is het met hen eens. “We willen dat de vluchtelingen terug gaan, maar dan wel op vrijwillige basis, veilig en ordelijk”, aldus een woordvoerder tegenover persbureau AP. VN-mensenrechtenbaas Michelle Bachelet zei eerder deze week al dat repatriëringsplannen een “ernstig risico” vormen voor de levens van degenen die terugkeren.

Hoe het nu verder gaat met de terugkeerplannen van Bangladesh en Myanmar, is nog onduidelijk. De voorzitter van de commissie die in Bangladesh over vluchtelingen gaat, zei tegen AP dat er op dit moment weliswaar geen schot in de zaak zit, maar dat het land de vluchtelingen “blijft motiveren terug te gaan”.

    • Vincent Sondermeijer