Anti-Zwarte Piet activist Jerry Afriyie tijdens een demonstratie van de actiegroep 'Kick Out Zwarte Piet' voor de ingang van Ahoy in Rotterdam.

Foto Bart Maat / ANP

Leider Kick Out Zwarte Piet: ‘Dit is pesten en dat moet stoppen’

Jerry Afriyie Leider van Kick Out Zwarte Piet Jerry Afriyie erkent dat veel mensen Zwarte Piet leuk vinden. Maar het is „als in een klas waar gepest wordt. Dan gaan we ook niet met de meerderheid overleggen of dat moet stoppen.”

Kick Out Zwarte Piet demonstreert dit weekend bij zeventien lokale sinterklaasintochten. Na vier jaar van veelal door politie-ingrijpen en tegenacties mislukte protestpogingen laat Nederlands bekendste anti-Zwarte Piet-actiegroep de landelijke intocht dit jaar schieten. Leider Jerry Afriyie (37) ziet geen heil in herhaling.

Waarom die nieuwe strategie?

Afriyie: „Wij willen geen vast onderdeel van de festiviteiten worden. Als je je inzet op zo’n manier dat iedereen kan raden wat je gaat doen, wordt het een grap. Maar voor ons is het een serieuze zaak. Ieder jaar wachten we af wat de NTR en gemeenten doen en kijken we wat nodig is om vooruit te komen. Deze zeventien gemeenten zijn geselecteerd op basis van lokale verzoeken. We laten zo zien dat het een nationaal probleem is. Het gaat er niet om of er wel of geen zwarte mensen in je gemeente wonen, of dat er maar twee zijn en dat die het niet erg vinden. We zijn één land. Als ik alleen ben, zeg ik toch ook geen negatieve dingen over iemand alleen omdat diegene er niet bij is?”

Willen jullie ook een nieuwe wegblokkade voorkomen door niet naar één stad af te reizen?

„Nee, wij zijn niet bezig met wat pro-Pieters eventueel doen. Onze tegenstanders zijn de NTR, de gemeenten en de organisaties achter de lokale intochten. Bovendien, als mensen zien dat je demonstratierecht wordt afgenomen, dan legt dat iets bloot. Wanneer je je als zwart mens telkens heel erg moet inzetten om een toegezegde demonstratie door te laten gaan, toont dit dat wij als land nog een weg te gaan hebben. Daarom zijn wij ook zo blij met de uitspraak van de rechtbank Leeuwarden. Het is een duidelijke les voor gemeenten en burgers die het recht in eigen hand willen nemen.”

Lees ook: Amsterdamse Sint komt niet per stoomboot en Piet is een vriend

Er is al veel veranderd rondom Zwarte Piet. Is er inmiddels geen compromis mogelijk?

„Ons einddoel is dat heel Nederland overgaat op de Amsterdamse aanpak: alleen roetveegpieten of een andere oplossing waarbij raciale kenmerken geen rol spelen. Wij wilden eerst dat Zwarte Piet meteen helemaal afgeschaft zou worden. Roetveegpiet en geleidelijke afbouw werden toen het compromis. Amsterdam en Utrecht hebben er vier jaar over gedaan en tijdens die jaren hebben wij activisten die daar wilden protesteren tegengehouden. Maar elk jaar dat Zwarte Piet op straat verschijnt, weten wij dat heel veel mensen met een knoop in de maag thuiszitten en ik weiger iets dat racistisch is, niet als racistisch te benoemen. Het is een gegeven, een diagnose die is gesteld. Als je mij of de zwarte gemeenschap niet wil geloven: er zijn witte organisaties die hetzelfde zeggen. De Kinderombudsman heeft zich tegen Zwarte Piet uitgesproken, het College voor de Rechten van de Mens, de Verenigde Naties. Sinds wanneer tellen dit soort uitspraken niet mee?”

Nederland is het in meerderheid niet met jullie eens. Is er een kans dat jullie ongelijk hebben?

„Dan zou mijn ervaring verkeerd moeten zijn, en dan zou de ervaring van vele mensen verkeerd moeten zijn. Omdat wij hier veel mee bezig zijn, zoeken mensen vaak contact met ons om hun verhaal te delen. Ze vertellen dat ze Zwarte Piet genoemd worden, pepernoten en apengeluiden naar zich geslingerd krijgen in de bus, of dat hun kinderen onder de douche hun huidskleur willen afschrobben, omdat ze gehoord hebben dat ze vies zijn als Zwarte Piet. En dit zijn dingen die ik zelf ook heb meegemaakt.

„Maar blijkbaar zijn we in een situatie beland dat wanneer zwarte mensen hun negatieve ervaringen delen, zij niet serieus genomen worden. Het is ongehoord dat als een zwart persoon bezwaar maakt, mensen een ander zwart persoon zoeken die het anders ziet om het ongelijk van de eerste aan te tonen. Ik heb er begrip voor dat kinderen worden geïndoctrineerd, maar op een gegeven moment moet je de pijn van een ander serieus nemen. Het is als in een klas waar gepest wordt. Dan gaan we ook niet met de meerderheid overleggen of dat pesten moet stoppen. Nee, het wordt meteen aangepakt. Het moet niet doorslaggevend zijn dat er ook mensen zijn die het leuk vinden.”

Lees ook: Pietdiscussie? Luister nou eens

De aanpak van de NTR biedt ruimte voor een geleidelijke afbouw van Zwarte Piet…

„Nee, de NTR speelt met emoties. De ene keer zijn er tien, dan dertig, dan weer vijftien zwarte pieten. Het proces is niet geruststellend, want het is onduidelijk. Elk jaar moet ik gissen of ik mijn kinderen laat kijken omdat ik niet weet waarmee ze geconfronteerd worden. Het is geen proces, geen stijgende lijn waarvan je weet ‘we komen er wel’. Zij hebben veel invloed op de viering, maar verschuilen zich achter anderen. Ze zeggen dat ze volgen, maar zij wórden gevolgd. Bijna alle scholen en lokale intochten sluiten aan op hun verhaallijn.”

Maar de publieke omroep moet toch rekening houden met héél Nederland?

„Op een gegeven moment moet je je verantwoordelijkheid nemen. Ik heb twee kinderen. Als zij ruzie maken, kan het niet zo zijn dat ik de ruzie gewoon volg. Mijn verantwoordelijkheid als ouder is te luisteren naar wat zij bepleiten. Als mijn zoon zegt dat ze gezellig een spelletje aan het doen zijn, maar mijn dochter zegt dat het niet meer leuk is, dan kan ik niet zeggen: ‘Ik volg de discussie en kijk wel of jullie er uitkomen.’ De NTR is al te lang aan het experimenteren. Je kunt mij niet vertellen dat het ook oké zou zijn om homofobie of antisemitisme op televisie ‘langzaam af te bouwen’.”

Dinsdag schreef De Telegraaf dat jullie je salonfähig presenteren, maar samen met andere groepen eigenlijk „een radicaal antiwesterse agenda” hebben.

Lees ook NRC Checkt: ‘Kick Out Zwarte Piet in Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland’

„Ik schrok heel erg van dat artikel. Er klopt niets van en ze hebben geen wederhoor gevraagd. Wij zijn helemaal niet aan die groepen gelinkt. Majority Perspective ken ik alleen uit de pers, de Grauwe Eeuw vindt ons te soft. De citaten kloppen niet, behalve die bij de bijeenkomst van Antifa tegen neonazi-geweld. Toen ik zei ‘het is oorlog’ bedoelde ik: ‘Neem het superserieus wat je hier ziet, deze mensen zijn al een gevaar voor een deel van ons, wacht niet tot ze dat zijn voor de hele samenleving.’ Het enige wat je bereikt met dit soort artikelen, is dat je het leven van mensen onzekerder maakt, dat je hen tot public enemy maakt. Er wordt zo een bepaalde stemming gecreëerd. En we hebben gezien met zwarte leiders in het verleden: dan gebeurt er iets en vijftig jaar later worden ze geëerd. Daarom zeg ik altijd: ik volg mijn hart en verantwoord mij alleen bij de volgende generatie.”

Correctie (19 november 2018): De steun onder de Nederlandse bevolking voor de snelwegblokkade door pro-Pietdemonstranten is 40% en niet 35%, zoals eerder gemeld.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.

    • Kasper van Laarhoven