In beeld

Ten minste één worstenbroodje per dag

De bedrijfskantine Fotograaf Folkert Koelewijn trekt langs Nederlandse bedrijfskantines en brengt in beeld hoe onze lunch eruitziet.

Bart Houben (41) is eigenaar van Houben Worstenbrood in Eindhoven. In zijn bakkerij, of eigenlijk liever „ambachtelijke fabriek”, begint het bakken om half zeven ’s ochtends. „Een fabriek klinkt veel spannender, zoals in Sjakie en de Chocoladefabriek.” Houben heeft vijftien mensen in dienst. In de bakkerij eten de mannen snel iets tussendoor, op de momenten dat ze moeten wachten tot het brood gerezen is. De lunch bestaat uit zelf meegebrachte boterhammen, „maar iedereen die hier werkt neemt ook minstens één worstenbroodje per dag”. Komen die dan nooit je neus uit? „Tuurlijk niet. Deze zijn écht heel lekker.”
Foto Folkert Koelewijn
Op dagen dat de leraren van OBS Nelson Mandela in Rotterdam tot laat op school moeten zijn, haalt directeur Norine Meinster eten. Pizza, Chinees, patat of, zoals op de foto, roti. Alles uit de buurt, vertelt Meinster, die zelf niet op de foto staat. „En we sluiten af met een lekker ijsje. Of, als er veel knoflook in het eten zat, met kauwgom.” Veertien klassen heeft de basisschool, op twee locaties. Lunchen doen de leraren sinds dit schooljaar niet meer samen, ze eten samen met hun klassen in de pauze. „Dat zijn voor ons heftige dagen”, aldus Meinster. „Maar voor de kinderen is het een stuk rustiger.”
Foto Folkert Koelewijn
Het Rotterdamse kantoor van Kneppelhout en Korthals Advocaten staat precies tussen de Erasmus- en Willemsbrug in – tiende verdieping, uitzicht over de Maas. Maar voor de lunch zakken de advocaten af naar de begane grond, omdat-ie daar zo goed is. „Meer salades dan kroketten, als je begrijpt wat ik bedoel”, zegt partner Ingomar Souren (links op de foto). Normaal gesproken gaan ze niet op een rijtje zitten, en er is één ongeschreven regel: „We eten met z’n allen, en er wordt niet over werk gepraat.” Kantinemedewerker Manorma kookt eens in de zoveel tijd Surinaams. „Dat is dan binnen vijf minuten uitverkocht.”
Foto Folkert Koelewijn
Op de Van Ghentkazerne in Rotterdam wonen en trainen per jaar zo’n 450 mariniers in spe. Doordeweeks dan, in het weekend is iedereen naar huis. Die doordeweekse dagen verlopen volgens een vast ritme: om zes uur ’s ochtends begint voor de eerste ploeg het ontbijt, om kwart over elf volgt de warme lunch, en dan om kwart over vier is het tijd voor avondeten. Leen Brand (54, niet op de foto) ziet er samen met een team op toe dat de mariniers elke dag voldoende te eten hebben. Hij is assistent-manager bij Paresto, de cateraar van Defensie. Per marinier, zo rekent hij voor, gaan er ongeveer zeven boterhammen per maaltijd door.
Foto Folkert Koelewijn
Met zeven werknemers en soms een paar oproepkrachten runt Bianca di Lollo (47, tweede van rechts op de foto) haar wellness-bedrijf in de Achterhoek. Bezoekers, alléén vrouwen, kunnen er terecht in een Oosters badhuis of voor een behandeling in de schoonheidssalon. Di Lollo – ze nam de achternaam van haar Italiaanse man aan, vertelt ze – had eerder al een eigen salon. Zo samen zit het team van Di Lollo zelden, pauzes worden aangepast op de boekingen van klanten. „Dan denk ik: oh ja, er moet ook nog gegeten worden.”
Foto Folkert Koelewijn
De dag op de bouwplaats, hier in Vlaardingen, verloopt volgens een strak tijdschema: kwart voor zeven een bakkie en overleg, kwart over zeven beginnen, ontbijt van negen tot half tien, om elf uur nog een „bakkie pleur” en dán, van half één tot één: de lunch. Of nou ja – lunch: „Wij noemen het de middagschaft”, zegt Simon Verkade (38, rechts op de foto), die werkt in het bouwbedrijf van zijn familie. Hun middageten nemen de bouwers zelf mee, in de zomer bewaren ze het in een koelbox. De keuze? Brood met kaas, brood met worst of brood met hagelslag, meestal. Verkade: „Bij sommigen nog door hun moeder gesmeerd.”
Foto Folkert Koelewijn
In zijn winkel Gomsa, in het Haagse Zeeheldenkwartier, verkoopt Fathi Khayati (59) Oosterse meubelen en verlichting, helemaal in de sfeer van duizend-en-een-nacht. Khayati (rechts op de foto) leerde zelf al jong borden graveren, lang vóórdat hij voor de liefde vanuit Tunesië naar Nederland kwam. Alaa (links) helpt twee dagen in de week, student Julius is er iedere zaterdag. Dan lunchen ze samen, met vers brood, salades en door Alaa zelfgemaakte Syrische kaas. Of soms, zoals deze zaterdag: een patatje pindasaus. Tijdens de lunch is het mannen onder elkaar, vertelt Khayati. „Mooi weer, mooie vrouwen. Daar worden we vrolijk van.”
Foto Folkert Koelewijn
Aan zoutwatermeer De Grevelingen, bij de haven van Bommenede, werken zo’n 18 boswachters voor Staatsbosbeheer met een wel heel bijzonder uitzicht. Onder hen Wendy Janse (29), tweede van links op de foto, en haar collega’s Nellie, Piet en Camiel. Staatsbosbeheer beheert het meer en de eilandjes, doet aan onderhoud, en geeft rondleidingen. Janse is verantwoordelijk voor dat laatste deel. De boswachters zijn uiteraard zo veel mogelijk buiten, ook voor de lunch. Janse: „Ik neem altijd mijn verrekijker mee, je weet nooit wat er langskomt. Een paar weken terug zag ik nog een visarend.”
Foto Folkert Koelewijn
Het seizoen loopt nu tegen zijn einde, maar in het voorjaar werken er in de Westlandse kwekerij van de familie Huysman zo’n vijfentwintig mensen die de hele dag aardbeien plukken. In het najaar loopt dat terug naar ongeveer vijftien, tot ze in de winter nog maar met z’n drieën overblijven, vertelt Sandra Huysman (43, niet op de foto). Veertien jaar geleden maakte de familie de overstap van radijs naar aardbeien. „Een hele mooie teelt”, noemt Huysman het, één waarbij meer mensenwerk komt kijken. Pauzeren doen de werknemers altijd samen. „Dat is goed voor de saamhorigheid.”
Foto Folkert Koelewijn
Ook in attractiepark Toverland in het Limburgse Sevenum is het deze woensdag Halloween. Het park organiseert verschillende griezelavonden, compleet met ijsheksen, zeewezens en enge clowns. Op deze foto poseert het ‘vrolijke’ deel van de personages, onder wie tovenaarsleerlingen Bertus en Jaapie (midden). Zij zijn er overdag voor de kinderen. In deze tijd van het jaar maken de werknemers van Toverland lange dagen. Eenmaal uit hun rol eten ze natuurlijk geen zuurstokken. In een grote tent, waarin ook de make-up wordt gedaan, is een lopend buffet. De keuze? „Pasta, rijst, iets met aardappelen...”
Foto Folkert Koelewijn