Opinie

Cryptomunt is de nieuwe zeppelin

Technologie Bitcoin is al achterhaald, maar is wel een noodzakelijke tussenfase voor een technologie die deugt én nodig is, schrijft .

Het Duitse luchtschip Graf Zeppelin, dat in 1928 de eerste commerciële trans-Atlantische lijndienst begon Foto Roger Viollet/Getty Images)

Terwijl pioniers als Albert Plesman en Anthony Fokker rond 1920 de burgerluchtvaart letterlijk van de grond probeerden te krijgen, vlogen de zeppelins al over de Atlantische Oceaan. Zulke sigaarvormige ‘luchtschepen’ werden gezien als de optie voor grootschalig personenverkeer door de lucht. In 1932 kwam zelfs een trans-Atlantische lijndienst tot stand. De ramp met de Hindenburg in 1937 – om te kunnen zweven waren ze gevuld met het explosieve waterstofgas – maakte hier een abrupt einde aan. Maar was hiermee de grootschalige luchtvaart ten einde?

Het duurde nog enige tijd voordat vliegtuigen grotere aantallen passagiers aankonden. Maar de combinatie van lichte materialen, sterke aandrijving en veilige procedures bereidden de weg voor grootschalige, veilige en betaalbare burgerluchtvaart over grote afstanden van nu.

Op dit moment wordt veel geschreven over de problemen van blockchain, de technologie achter cryptovaluta en andere toepassingen die het moeten hebben van betrouwbaarheid. Blockchain staat een netwerk van transacties toe waarmee niet kan worden gesjoemeld, omdat iedereen een real time-kopie van de database (‘ledger’) van transacties op zijn computer heeft staan. Eenmaal opgeslagen is er niets meer aan te veranderen. Het netwerk wordt niet centraal beheerd maar door de deelnemers in het netwerk samen (‘distributed’). Blockchain is een voorbeeld van deze distributed ledger technology (DLT).

Maar de ‘cryptobubbel’ is geknapt. Het vergt enorme rekenkracht om cryptomunten als Bitcoin te maken, waardoor het energieverbruik door computers gigantisch is. De vermeende democratische zegeningen van decentrale technologie, nagestreefd door libertijnse tech-ideologen, ontpoppen zich als rauw kapitalisme, waarbij een kleine groep onevenredig veel verdient, ten koste van massa’s onwetenden, die tevergeefs hopen om snel fortuin te maken.

Lees ook: De belofte van de bitcoin is totaal veranderd

Maar zoals de zeppelin niet de toekomst van de luchtvaart bleek, zo zijn de huidige generaties cryptovaluta grotendeels ongeschikt voor grootschalige toepassing in het economisch en maatschappelijk verkeer.

De crypto- en blockchain-sector is ambigu. Al sinds de jaren 90 sleutelen universiteiten en onderzoekscentra aan distributed ledger-technologie. En ja, ook een leger computerprogrammeurs met geheel eigen ideeën nemen de wereld mee in een reallife-experiment, buiten de veilige muren van het laboratorium. Mensen doen daar aan mee zonder de risico’s te kunnen inschatten van financiële constructies die op basis van Bitcoin.

Nouriel Roubini, de econoom die de financiële crisis in 2007 correct voorspelde, noemt blockchain „de meest gehypete en minst nuttige technologie in de geschiedenis van de mensheid”. Daar zit veel in, maar het is niet relevant om het zo te bekijken. Vergeet de huidige generatie cryptovaluta! DLT is een noodzakelijke ontwikkeling, die volgt op de internetrevolutie van de afgelopen twintig jaar.

Consumentenverwachting

Sociale netwerken, smartphones, de cloud en big data hebben niet alleen veel plezier opgeleverd, maar ook onze verwachtingen als consumenten onomkeerbaar veranderd: we wensen instant-bevrediging. Maar de bedrijven die daarin moeten voorzien met producten en diensten staan met hun verouderde automatiseringssystemen nog met één, soms twee benen in de pre-internetwereld en kunnen nauwelijks concurreren met de winnaars van nu, zoals Amazon of Apple.

Vergeet de cryptomunten van nu met hun gebreken; technologie is al veel verder en zal ons verder helpen

De realiteit is dat complexe waardeketens, met een enorme variëteit aan fysieke, financiële, en administratieve stromen en processen, gestroomlijnd moeten worden om aan de ‘one-click’ klantverwachtingen te kunnen voldoen. Partijen moeten daarom wel gaan samenwerken in wat je ‘digitale ecosystemen’ kunt noemen. Real-time beschikbare en gestandaardiseerde data, en automatische contractuele afhandeling en betaling zijn daarbij een noodzakelijke voorwaarde.

Zulke ecosystemen bestaan bij de gratie van trust – vertrouwen en betrouwbaarheid ineen. Als data gestandaardiseerd, gevalideerd, onwijzigbaar vastgelegd en in real-time beschikbaar zijn, kan er op vertrouwd worden. De realiteit is dat DLT technisch dé manier is om dit mogelijk te maken.

Garbage in, garbage out

Het adagium garbage in, garbage out – als je ergens rommel ingooit, zal er ook rommel uitkomen – geldt echter ook hier. Want DLT kan natuurlijk ook uitstekend onjuiste data onwijzigbaar vastleggen. Alles valt en staat dus met de authenticiteit van de invoer, en de identiteit van de gebruikers. Hier is dus een enorme rol weggelegd voor traditionele leveranciers van trust, zoals de notaris, de accountant, de overheid en de bank.

Dat is dan ook het werkelijke doel van blockchain: niet decentralisatie of het leveren van diensten zonder tussenpersoon, maar het in real-time beschikbaar maken van gevalideerde data waar gevalideerde partijen op kunnen en durven vertrouwen als middel. Alle problemen van nu over betrouwbaarheid van data – van fake news en duistere algoritmes tot de uitdagingen bij de bescherming van persoonsgegevens – onderstrepen enkel de noodzaak.

Het verwijt dat de huidige cryptovaluta ‘op lucht’ zijn gebaseerd, is een achterhoedegevecht. Er bestaan al DLT-platformen die niet meer energie verbruiken dan normale computercentra, die niet afhankelijk zijn van het ‘delven’ van die valuta, en die in bijna real-time contractafhandeling mogelijk maken in zo’n ecosysteem, en op basis van de meest moderne versleuteling.

Lees ook: Leuk die blockchain, maar wat kan je ermee?

Filosoof en econoom Haroon Sheikh pleit er in zijn boek Embedding Technopolis voor om technologie zo toe te passen dat je een snel veranderende wereld toch „bewoonbaar” houdt: niet door technologie te ontkennen, te bestrijden of juist totaal te omarmen, maar door deze „harmonieus” in bestaande tradities in te passen. Laten we de kans grijpen om DLT als nuttige technologie te leren gebruiken, ter meerdere eer en glorie van onze democratische verworvenheden en een gelijkwaardige samenleving.

En ja, net als met de Hindenburg in 1937 is de ‘luchtballon’ van de crypto-valuta letterlijk en figuurlijk gebarsten, en vallen er slachtoffers. Maar zoals dit ten slotte de burgerluchtvaart niet heeft gehinderd zich te ontwikkelen tot een relatief zeer veilige vorm van transport, zo zullen we ook generaties veilige en betrouwbare distributed ledger-technologie op zien komen die ons vooruit helpen in een digitale wereld.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.