Brexitblog

May stelt nieuwe Brexitminister aan

Dit waren de belangrijkste Brexit-ontwikkelingen van donderdag

We sluiten het blog van donderdag af. Dit waren de belangrijkste Brexit-ontwikkelingen op een dag die niet makkelijk was voor premier Theresa May:

  • Vier leden van Mays kabinet stapten op uit onvrede met de overeenkomst die de premier sloot over uittreding van het Verenigd Koninkrijk uit de EU. In totaal hebben daarmee nu al tien bewindslieden hun positie verlaten omdat ze het niet eens zijn met Mays Brexit-beleid.
  • 's Morgens sprak May het parlement toe. "We kunnen kiezen", zei ze. "Geen deal, geen Brexit, of voor deze overeenkomst gaan, die in het beste belang van het Verenigd Koninkrijk is."
  • Mays partijgenoot Jacob Rees-Mogg, een Brexiteer in hart en nieren, kondigde aan een motie van wantrouwen in te dienen tegen May. Als het uiteindelijk tot een stemming komt onder haar Conservatieve partijgenoten, kan die mogelijk tot een einde van haar premierschap leiden.
  • De premier besloot de dag met een speech waarin ze haar handelen verdedigde. "Leiderschap komt neer op het nemen van de juiste beslissingen, niet de makkelijke." May beloofde de ingeslagen weg door te zetten. "Ik geloof met elke vezel van mijn lijf dat we de goede koers varen; ik weet wat ik moet doen om recht te doen aan de Britse stem."

May na chaotische dag: ik breng Brexit tot een goed einde

Theresa May heeft zojuist in 10 Downing Street - en niet op de stoep voor de ambtswoning zoals gebruikelijk - opnieuw geprobeerd om publiekelijk steun te winnen voor haar koers. In een vrij korte verklaring sprak zij onder meer over de "zware verantwoordelijkheid" die haar ambt met zich meebrengt, "vooral nu".

Ook refereerde de premier naar collega's zoals Dominic Raab die vandaag hun ontslag indienden:

"Ik heb altijd onze gemeenschappelijke belangen voorop willen stellen en niet mijn eigen. Mijn collega's willen hetzelfde, maar doen het anders - zij doen wat hen goed dunkt. Ik respecteer dat. Het spijt me dat ze zijn opgestapt, maar ik wil hen wel bedanken."

Later in haar verklaring hamerde May op de noodzaak om als parlement het eens te worden: "Ik begrijp dat er mensen niet blij zijn met sommige concessies. Maar we kunnen alleen tot een overeenkomst komen als we ons hier gemeenschappelijk inzetten. Als we dat niet doen, gaan we grote onzekerheid tegemoet." Het was een subtiele, doch stevige reactie op alle kritiek die zij vandaag te verduren kreeg van zowel haar partijgenoten als van oppositiepartij Labour. Een tweede steek onder water volgde: "Leiderschap komt neer op het nemen van de juiste beslissingen, niet de makkelijke."

In de toespraak bleef Mays commentaar op de gevreesde vertrouwensstemming van Tory Jacob Rees-Mogg in eerste instantie uit. Ernaar gevraagd door de aanwezige pers praatte May aanvankelijk om die aanval heen, maar sloot af met de volgende woorden: "Ik zet door." Tot slot hamerde May vooral op haar overtuiging dat het conceptakkoord waarmaakt wat de Brexit eerder heeft beloofd, zoals meer controle over Britse uitgaven in Europa en nieuwe handelsafspraken: "Ik geloof met elke vezel van mijn lijf dat we de goede koers varen; ik weet wat ik moet doen om recht te doen aan de Britse stem."

Twitter avatar BBCBreaking BBC Breaking News UK PM Theresa May says she believes with "every fibre of my being" that her approach on #Brexit is the right course for the country Follow live updates: https://t.co/Dj3XzFrbNK https://t.co/LP11yKb1PP

Wales en Schotland eisen meer inspraak in Brexit

In een felle gemeenschappelijke brief aan premier Theresa May dringen de premiers van Wales en Schotland donderdag aan op meer inspraak in Brexit. De premier van Wales Carwyn Jones tweette zojuist de brief die hij en zijn Schotse ambtgenoot, Nicola Sturgeon, naar May hebben verstuurd. De premiers stellen dat Wales en Schotland veel te weinig betrokken worden bij de onderhandelingen. Daarom willen ze snel met May rond de tafel:

Twitter avatar fmwales Carwyn Jones I’ve issued a joint letter with @NicolaSturgeon to the Prime Minister calling for an urgent meeting of the Joint Ministerial committee Rydw i a @NicolaSturgeon wedi anfon llythyr ar y cyd at y Prif Weinidog yn galw am gyfarfod brys o'r Cyd-bwyllgor Gweinidogion https://t.co/TyKWwCBKel

Nieuwe poll: 4 op 10 Britten tegen deal

Uit een opinieonderzoek vandaag nog gedaan door YouGov blijkt dat vier op de tien Britten tegen het conceptakkoord is zoals het er nu ligt, op basis van wat ze gezien en gehoord hebben.

Uit de peiling blijkt dat 42 procent de huidige plannen van May niet ziet zitten. 39 procent weet het niet en nog eens 19 procent is voor. Opvallend is dat zowel bij de 'oorspronkelijke' voor- als tegenstanders van de Brexit, de stemmen tegen het akkoord nu ongeveer gelijk opgaan. Van de groep die eerder 'remain' (in de EU blijven) stemde, is 47 procent tegen de huidige conceptdeal. Onder de oorspronkelijke Brexiteers ('leave') is dat momenteel 42 procent.

The British public does not back Theresa May's Brexit deal

Support - 19%
Oppose - 42%
Don't know - 39%

42% of Leave voters oppose the deal, as do 47% of Remain votershttps://t.co/DLVwqFaB0x pic.twitter.com/Lch2F0ICgy

— YouGov (@YouGov) November 15, 2018

Opvallend is ook de beperkte steun die May van haar eigen achterban krijgt. Volgens het opinieonderzoek ziet 41 procent van de Tory-stemmers de huidige deal niet zitten. Niet alleen blijkt het voor de Tory-premier lastig om het conceptakkoord aan haar eigen partij te verkopen; ook de steun binnen haar politieke achterban blijft volgens peilingbureau YouGov vooralsnog uit.

Ook SkyNews bracht donderdagavond polls naar buiten. Volgens de nieuwssite zou 54 procent van de ondervraagden een voorkeur hebben voor 'geen Brexit', uitgaande van drie mogelijke scenario's:

Twitter avatar EdConwaySky Ed Conway New @skydata poll:
Of the three Brexit outcomes Theresa May says are available, would you prefer a) her deal, b) no deal or c) no Brexit?
No Brexit 54%
No deal 32%
Her deal 14%

Minister Gove: alleen Brexit-minister als deal wordt heronderhandeld

De minister van Milieu en beoogde opvolger van Dominic Raab Michael Gove heeft donderdag gezegd dat hij het Brexit-ministerschap alleen accepteert bij nieuwe onderhandelingen. Dat meldt een verslaggever van dagblad The Telegraph. Volgens Britse media zou Gove, het brein achter Brexit, direct na het aftreden van Raab vanmiddag zijn gevraagd. Gove was destijds een van de drijvende krachten achter Vote Leave, de officiële organisatie die tijdens de campagne voor Brexit was, en hij wordt al veel langer genoemd als kanshebber voor de positie.

Twitter avatar Steven_Swinford Steven Swinford EXCLUSIVE: Michael Gove will ONLY become Theresa May's Brexit Secretary if he can renegotiate her deal and the November 25 EU summit is scrapped. And he is STILL weighing up whether to quit Cabinet... https://t.co/2ccBDfR22D

Ook zou Gove tegen The Telegraph hebben gezegd dat hij de positie alleen wil vervullen als de Brexit-top met de EU op 25 november komt te vervallen. Eind november moet de deal met Europa worden afgetimmerd, mits er geen "gekke dingen gebeuren", aldus EU-president Donald Tusk eerder vandaag. Helemaal opstappen is voor Gove ook nog niet uitgesloten, al zou dat een fikse klap voor May betekenen. Meer eurosceptici binnen haar partij dreigen namelijk met ontslag.

Weer een vice-voorzitter van Tories weg

Een vice-voorzitter van de Conservatieven en handelsgezant in Pakistan Rehman Chishti stapt ook op. Dat maakte hij donderdag aan het eind van de middag via Twitter bekend. Net als andere parlementsleden die al eerder vandaag hun ontslag aanboden, kan Chishti zich niet vinden in het conceptakkoord zoals dit er nu ligt omdat het VK te veel gebonden blijft aan Europa.

Twitter avatar Rehman_Chishti Rehman Chishti My letter of resignation sent to PM @theresa_may stepping down as Vice Chairman @Conservatives & PM Trade Envoy to Pakistan. 1. Cannot support Draft EU Withdrawal Agreement. 2. Very disappointed by lack of leadership shown by UK Gov to do morally right thing in Asia Bibi Case. https://t.co/hcaxba1hJr

Chishti staat niet alleen - de lijst van Mays gevallen kabinetsleden groeit gestaag. Lees hier een overzicht van de meest prominente namen.

Opgestapte onderminister van Brexit-zaken: nieuwe leider nodig

Het blijft rommelen bij het Brexit-ministerie. Volgens de krant de Evening Standard heeft Michael Gove de Brexit-ministerspost afgewezen. Gove, nu minister van Milieu en genoemd als opvolger van Raab, zou de functie donderdag direct hebben geweigerd.

De opgestapte onderminister van Brexit-zaken Steve Baker haalde donderdag fel uit naar May: volgens hem is een "nieuwe leider nodig". Op Twitter publiceerde hij even later de brief die hij al veel eerder heeft verstuurd aan Graham Brady. Brady is als voorzitter van het machtige Conservatieve 1922-Committee ('the ’22') de persoon die de eventuele no-confidence-stemmen tegen May in ontvangst neemt.

Twitter avatar mgarschagen Melle Garschagen Kijk, zo werkt het. Steve Baker heeft dus op 22 oktober al per brief vertrouwen opgezegd in May als partijleider. Dat wist Graham Brady, als voorzitter v het comité van backbenchers, dus al weken. Nu pas maakt Baker bekend dat hij dit gedaan heeft. https://t.co/cCMZtwcIYW

Een vertrouwensstemming onder de Conservatieven wordt pas daadwerkelijk in het Lagerhuis behandeld wanneer 48 parlementariërs zo'n brief aan Brady versturen. Tory-kopstuk Rees-Mogg stelde eerder vandaag al dat hij meerdere parlementsleden bereid heeft gevonden naar Brady te stappen. Sommige Tories kwamen er donderdag al voor uit een brief naar Brady te zullen sturen, veel gebeurt binnenskamers.

Als May zo'n motie verliest wordt zij als premier vervangen, maar daar zijn uiteindelijk wel weer 158 Conservatieve stemmen voor nodig. Het is maar zeer de vraag of die er ook komen. Mocht May opstappen, dan volgt er over haar opvolger een stemming.

Conservatief en Brexiteer Rees-Mogg: tijd voor een nieuwe premier

Parlementslid en leider van de eurosceptici binnen de Conservatieven Jacob Rees-Mogg wil een nieuwe Britse premier, die wél oprecht gelooft in de Brexit. Dat zei de politicus donderdagmiddag voor de verzamelde pers. Rees-Mogg zei zelf geen interesse in het ambt te hebben.

Als mogelijke kandidaten noemde hij voormalig minister van Buitenlandse Zaken en kopstuk van de Brexit-campagne Boris Johnson. Rees-Mogg zag ook in de donderdag opgestapte minister van Brexit-zaken Dominic Raab en in minister voor Internationale Ontwikkeling Penny Mordaunt een potentiële nieuwe premier. Het parlementslid wilde zijn actie geen couppoging noemen.

"Coup is the wrong word... what has been achieved today is not Brexit" - Tory MP Jacob Rees-Mogg, who has submitted letter of no-confidence in Theresa May over draft #Brexit deal https://t.co/ncEsM9o6Jm pic.twitter.com/rKeo4yBVtG

— BBC Politics (@BBCPolitics) 15 november 2018

Rees-Mogg wordt gezien als de leider van een interne opstand van 'Brexiteers' binnen de Conservatieven. De groep is het niet eens met Mays plannen voor een uittreding uit de EU, die in hun ogen niet ver genoeg gaan. Volgens Rees-Mogg heeft May alle belangrijke punten weggegeven bij onderhandelingen met Brussel. "Dit is geen Brexit, maar het falen van regeringsbeleid".

Volgens Rees-Mogg groeit het aantal parlementsleden dat brieven instuurt om zijn motie te steunen. Onder hen zouden "onverwachte namen" zijn. Rees-Mogg heeft 47 andere parlementariërs nodig om zijn motie in behandeling te laten nemen. Hij denkt dat May binnen enkele weken vervangen kan worden.

Twitter avatar Brexit Bloomberg Brexit If Theresa May is toppled, these are the rivals jostling to replace her https://t.co/b8ZQMdZ4Cm https://t.co/BwEI09A2y1

Ondertussen in Schotland en Ierland...

Het woensdag gepresenteerde conceptakkoord maakt niet alleen veel los in Londen. Ook in Schotland en Ierland wordt binnenskamers stevig onderhandeld over de toekomstige positie van het VK. De premier van Ierland Leo Varadkar liet via Twitter weten eerder vandaag in gesprek te zijn met politici uit Noord-Ierland. Hij lijkt voorlopig positief; volgens Varadkar blijven met het huidige akkoord de belangrijke afspraken uit het Goede Vrijdagakkoord van 1998 overeind. Dat akkoord is voor Noord-Ierland en Ierland ontzettend belangrijk omdat het de basis is voor de huidige vredesafspraken tussen de twee.

Twitter avatar campaignforleo Leo Varadkar Met with reps from Northern Ireland parties earlier to discuss the latest developments in the #Brexit negotiations. The draft Withdrawal agreement includes important assurances re the Good Friday Agreement & the need for continued close relations among all parts of these islands. https://t.co/VNRZxKaUAK

De Schotse premier Nicola Sturgeon stelde donderdag juist dat de steun voor Schotse onafhankelijkheid door Brexit alleen maar toegenomen is. Sturgeon: "De tijd voor een nieuw onafhankelijkheidsreferendum zal komen. En als het zover is, twijfel ik er niet aan dat de Schotten voor onafhankelijkheid zullen stemmen."

Woensdag kwam Sturgeon al met felle kritiek op het conceptakkoord omdat de belangen van de Schotten daarin volgens haar min of meer aan de kant geschoven zijn. Schotland stemde tijdens het Brexit-referendum in meerderheid tegen een vertrek uit de Europese Unie, net als Noord-Ierland. Eerder stelde Sturgeon nog dat ze in ieder geval wilde wachten tot de chaos rondom Brexit was gaan liggen voor ze een tweede onafhankelijkheidsreferendum zou opperen.

Donderdag kwamen er ook stevige woorden van secretaris Michael Russell (SNP), die namens de Schotten gaat over de relatie tussen Schotland en Engeland. De Brexit-deal is volgens hem "nagenoeg dood". Volgens Russell belooft de scheiding geen "betere toekomst maar betekent het een stap terug naar een geidealiseerd verleden."

Jacob Rees-Mogg probeert vertrouwensstemming May te forceren

Parlementslid voor de Conservatieven en leider van de eurosceptici Jacob Rees-Mogg dient later op de dag een motie van wantrouwen in tegen premier Theresa May. Dat heeft een woordvoerder van zijn fractie bevestigd aan diverse Britse media. Rees-Mogg dreigde eerder op de dag al het middel in te zetten.

Just out from interview with Raab (more in a moment) to find JRM letter to Sir Graham Brady is written pic.twitter.com/xPDEK4umZ7

— Beth Rigby (@BethRigby) November 15, 2018

De motie wordt in behandeling genomen als minstens 48 Conservatieve Lagerhuisleden die steunen. Dat zullen vermoedelijk Brexit-voorstanders zijn. Als 158 van de 315 Conservatieve parlementariërs voor de motie stemmen, betekent dat mogelijk het einde van Mays premierschap. Als een meerderheid de premier steunt, kan er minstens een jaar geen motie tegen haar worden ingediend.

Volgens Rees-Mogg is het conceptakkoord te zwak en lost het de beloften niet in die May aan de Britse bevolking heeft gedaan. De Conservatieve parlementariër is voorstander van een harde Brexit, waarin Brussel geen enkele zeggenschap meer heeft over Brits beleid. Het plan dat May momenteel voorstelt laat veel van de huidige betrekkingen met de Europese Unie intact. Volgens Rees-Mogg is de motie niet bedoeld als "coup" en is hij er niet op uit om de positie van May binnen de Torypartij over te nemen.

Surrealisme the day after

Door onze correspondenten Tijn Sadée en René Moerland.

Brussel en Londen: twee verschillende politieke realiteiten. Dat wordt pijnlijk duidelijk als the day after in het Europees Commissiegebouw de technische details van het woensdag bereikte conceptakkoord worden toegelicht. Brexit-onderhandelaar namens de Commissie Sabine Weyand, die de pers informeert, kijkt met regelmaat naar haar smartphone. Om te checken hoe het Theresa May op dat zelfde moment vergaat in Londen waar ze in het Lagerhuis op felle kritiek stuit.

Twitter avatar mgarschagen Melle Garschagen Bizarre situatie. May antwoordt nu al meer dan 2,5 uur lang vragen in een inmiddels leeggelopen Lagerhuis. Ze verdedigt haar deal, terwijl in de wandelgangen een coup mogelijk in voorbereiding is.

Een surrealistisch beeld. Wat is Weyands gedetailleerde uitleg nog waard als mogelijk Mays kabinet valt? Na elke derde vraag van een journalist aan Weyand komen er nieuwsflitsen binnen over een zoveelste kabinetslid van May dat opstapt. Zo onverstoorbaar mogelijk maakt Weyand haar verhaal af. Wat moet ze anders?

'Brexit blijft een wond'

Ook in het Europees Parlement (EP), vierhonderd kilometer verderop, in Straatsburg, is het surrealisme troef. Michel Barnier, Brexit-hoofdonderhandelaar namens de EU, staat daar op een perspodium met EP-voorzitter Antonio Tajani en europarlementariër Guy Verhofstadt, namens het EP medeonderhandelaar over Brexit. Ook het EP moet zich uitspreken over een finaal Brexit-akkoord.

Plechtig overhandigt Barnier het 585 pagina’s tellende conceptakkoord aan Verhofstadt. "Brexit blijft een wond, ik hoop dat de dag komt dat het Verenigd Koninkrijk terugkeert in de Europese familie”, zegt Verhofstadt.

Hij prijst Barniers werk: "Het verdedigt de integriteit van de EU en onze interne markt. Het voorkomt een economische ramp.” Als daarna journalisten het drietal bestoken met vragen – ‘Wat als May dit akkoord politiek niet overleeft?’- verlaten ze het podium. Geen commentaar. Ook zij weten dat de teller van ontslagnemende kabinetsleden in Londen, als direct gevolg van Mays Brexit-beleid, inmiddels op tien staat.

Wie vervangt Brexit-minister Raab?

Met het plotselinge vertrek van Brexit-minister Dominic Raab zit het VK zonder een aangewezen hoofdonderhandelaar. Wie Raab de komende tijd moet vervangen, is nog onduidelijk maar Britse media melden donderdag opnieuw dat het mogelijk om Michael Gove gaat, nu minister van Milieu. Volgens The Telegraph zou de baan hem zelfs al aangeboden zijn.

Gove staat bekend als Brexiteer die in het verleden heeft voorgesteld om in ieder geval tot een deal te komen en later de puntjes op de 'i' van het akkoord te zetten. Daarmee lijkt hij vooral een pragmatische Brexiteer die eerder bereid was Chequers, het eerste conceptvoorstel van May, te steunen. Raab liet donderdagmiddag weten nog steeds "veel respect" voor May te hebben, maar haar akkoord niet met "goed geweten" te kunnen steunen.

Ook secretaris ministerie Justitie trekt zich terug

Ranil Jayawardena van het ministerie van Justitie meldt donderdagmiddag via Twitter zijn ontslag. De Tory schrijft dat hij er niet in gelooft dat het conceptakkoord zoals het er nu ligt, de belofte van "een goede en eerlijke" Brexit inlost. Volgens Jayawardena blijft het VK met het akkoord te veel gebonden aan Europa.

pic.twitter.com/v3m1BhIMAN

— Team Ranil (@TeamRanil) November 15, 2018

'Brexit brengt VK en EU schade toe'

De Brexit brengt zowel het Verenigd Koninkrijk als de Europese Unie schade toe. Dat heeft voorzitter van het Europees Parlement Antonio Tajani donderdag gezegd in reactie op het bereikte akkoord tussen Londen en Brussel. “Er valt vandaag niets te vieren”, aldus de voorzitter.

Twitter avatar EP_President Antonio Tajani Brexit is most of all about people's lives. It is about the rights of our citizens, preserving peace in Northern Ireland and safeguarding jobs affected by the UK’s departure 🇪🇺🇬🇧 https://t.co/s8MJyRroLF

Wel zegt Tajani het besluit van het Britse volk te respecteren. Hij is optimistisch dat door het akkoord een nauwe toekomstige relatie tussen het Verenigd Koninkrijk en de EU gewaarborgd is. “Zoals ik altijd al heb gezegd, verlaat het Verenigd Koninkrijk de Europese Unie en niet Europa”, aldus Tajani.

Tajani stelt dat de Brexit “vooral om mensen” draait:

"Het gaat om de rechten van onze burgers, het behoud van de fragiele vrede in Noord-Ierland en het behoud van de werkgelegenheid als gevolg van het vertrek van het Verenigd Koninkrijk."

May in parlement: andere backstopregeling zat er niet in

In het Britse parlement verdedigde May donderdagochtend met name het 'backstop'-protocol zoals dat in de overeenkomst met de EU staat. Dat is de regeling die moet garanderen dat er geen harde grens komt tussen Noord-Ierland en Ierland. Voor de vier donderdag opgestapte kabinetsleden was met name de manier waarop deze backstop geregeld is in de overeenkomst de reden hun ontslag in te dienen.

Mocht er in de overgangsperiode tot eind 2020 geen akkoord gesloten worden over een grens tussen Ierland en Noord-Ierland, dan treedt een noodoplossing in werking. Die houdt in dat het VK met de EU een “gemeenschappelijk douanegebied” inricht voor deze twee landen.

Luid gejoel

Het grootste bezwaar voor de opstapte bewindslieden: het VK kan deze noodoplossing niet eenzijdig stopzetten. Dat moet een onafhankelijke commissie doen die de EU en het VK gezamenlijk inrichten. Londen levert daarmee soevereiniteit in, meent onder andere ex-Brexit-minister Dominic Raab.

May begrijpt die bezwaren, zei ze in het parlement. Maar volgens haar is de huidige backstopregeling een verbetering vergeleken met vorige voorstellen. Een andere afspraak zat er volgens haar niet in.

Onder luid gejoel van parlementsleden bleef May achter het gesloten akkoord staan. "We kunnen kiezen", hield May het Britse parlement tot slot voor. "Geen deal, geen Brexit of voor deze overeenkomst gaan.” Wel gaf ze toe dat de onderhandelingen met de EU een “ongemakkelijk proces” zijn geweest.

Pond weer iets omhoog na toespraak May

Het tumult in het Verenigd Koninkrijk is terug te zien in het pond. Donderdagochtend dook de waarde van de munt tot het laagste punt in bijna anderhalf jaar tijd, vrijwel meteen nadat de eerste bewindspersoon meldde op te stappen. Na de toespraak van premier May kroop de waarde van het pond sterling weer iets omhoog.

Hoe nu verder?

In het Lagerhuis wordt op dit moment nog fel gedebatteerd, maar uiteindelijk zal er een stemming moeten komen. Een meerderheid van de parlementsleden zal voor het conceptakkoord moeten stemmen. Vanmorgen (nog voor het aftreden van de vier kabinetsleden) waren 320 parlementariërs nodig voor een meerderheid. Maar hoe de twee grootste partijen, Labour en de Conservative Party, zullen stemmen laat zich moeilijk voorspellen.

Steun vanuit haar eigen partij is niet vanzelfsprekend. Bij de Tory's ondervindt May grote weerstand van een aantal prominente leden, onder wie Jacob Rees-Mogg. Hij dreigde eerder al met een vertrouwensstemming tegen May en stelde vanmorgen zeker 80 parlementsleden bereid te hebben gevonden om tegen het conceptakkoord te stemmen.

Over on @Conservatives' Facebook page, there's not much love for Theresa May pic.twitter.com/KRMPn1ovor

— Sebastian Payne (@SebastianEPayne) November 15, 2018

May zal daarom waarschijnlijk een handreiking moeten doen aan Labour. Dat zal zij buiten Labour-leider Jeremy Corbyn om moeten doen, die al tijden aanstuurt op nieuwe verkiezingen. Een stem voor het conceptakkoord vanuit kamp-Labour, zou daarmee eigenlijk een stem tegen de partijleider zijn.

Ook spannend is wat gedoogpartner DUP gaat doen. De Noord-Ierse partij wil dat een noodoplossing (de veelbesproken backstop) er niet toe leidt dat Noord-Ierland een aparte behandeling krijgt dan de rest van het VK. Hoe dat zich vertaalt in stemmen, is nog lastig te zeggen. Een bron zou tegen persbureau Bloomberg hebben gezegd dat de conceptdeal zoals deze er nu ligt, onaanvaardbaar is voor de partij.

De gebeurtenissen van vandaag en gisteren in beeld

Zij stapten op uit Mays kabinet...

Sinds donderdagochtend hebben vier nieuwe kabinetsleden zich bij Mays galerij der gevallen ministers en staatssecretarissen gevoegd. Wie zijn zij en waarom stapten zij op?

Prominente Tory dreigt met afzetten May

Het blijft spannend voor May in Westminster. Waar EU-president Donald Tusk eerder vandaag nog liet weten de overeenkomst 25 november vrijwel zeker besproken zal worden tijdens een Brexittop, ligt May nog steeds onder vuur bij de parlementsleden. Kritiek is er niet alleen van de kant van Labour; ook leden van Mays eigen conservatieve partij verzetten zich fel. Brexiteer en Tory-hardliner Jacob Rees-Mogg zinspeelde donderdag op een motion of no confidence tegen May, een indirecte maar keiharde dreiging om May uit haar rol als premier te zetten. Mocht het tot een vertrouwensstemming komen, dan zal May voor haar premierschap vechten, liet een woordvoerder van Downing Street direct weten.

Jacob Rees-Mogg threatens to write a letter seeking a confidence vote in Theresa May's leadership after several ministers quit over Brexit https://t.co/mqb4iO630w pic.twitter.com/XrrLPF5nic

— Bloomberg Brexit (@Brexit) November 15, 2018

Ook secretaris Onderwijsministerie stapt op

De onrust op de ministeries is niet alleen op het niveau van ministers en staatssecretarissen. Donderdagochtend stapte ook de parlementair secretaris van het ministerie van Onderwijs op. Parlementslid Anne-Marie Trevelyan kondigde kort voor de toespraak van premier May in het Lagerhuis aan op te stappen. Trevelyan werkte als zogenaamd Parliamentary Private Secretary in een politieke rol voor het ministerie.

It is with sadness that I have submitted my letter of resignation as PPS to the Education Ministers to the Prime Minister. It has been a joy and a privilege to have served in defence and education. pic.twitter.com/AWlMXNxtT0

— Anne-Marie Trevelyan (@annietrev) November 15, 2018

Labour-leider Corbyn haalt uit naar May

In het Britse parlement haalt Jeremy Corbyn, leider van de grootste oppositiepartij Labour, uit naar May. De premier moet volgens hem de overeenkomst ("een halfslachtige deal met barsten") terugtrekken. De deal voldoet volgens hem niet aan de eisen die de premier vooraf stelde. De Britse regering verkeert in chaos, stelt Corbyn.

Labour leader Jeremy Corbyn says MPs "will not accept a false choice between this bad deal and no deal", adding "this is not the deal the country was promised"

Live #Brexit updates: https://t.co/x82eDksQEU pic.twitter.com/SU8ZuAN9e7

— BBC News (UK) (@BBCNews) November 15, 2018

May: deze overeenkomst, geen Brexit of geen deal

"We kunnen kiezen", zegt May tegen het Britse parlement. "Geen deal, geen Brexit" - hier moet ze even stoppen vanwege de vele joelende parlementsleden - "of voor deze overeenkomst gaan, die in het beste belang van het Verenigd Koninkrijk is."

Theresa May: "We can choose to leave with no deal... risk no Brexit at all... or unite and support the best deal that can be negotiated"

PM defends draft #Brexit deal in the Commons

Live updates: https://t.co/x82eDksQEU pic.twitter.com/zQqIDuSDDV

— BBC News (UK) (@BBCNews) November 15, 2018

May spreekt in het parlement

Premier May is nu aan het spreken voor het Britse parlement. Ze verdedigt de overeenkomst die het VK met de EU heeft gesloten. Tijdens haar openingswoorden joelen sommige van de parlementariërs haar uit.

Staatssecretaris voor Brexit-zaken Suella Braverman stapt op

En dat is nummer vier: staatssecretaris voor Brexit-zaken Suella Braverman heeft ook haar ontslag ingediend bij premier May.

Net als bij de opgestapte staatssecretaris voor Noord-Ierland en de minister van Brexit-zaken is ook voor haar is de 'backstop' het grootste probleem, het protocol dat moet garanderen dat er geen harde grens komt tussen Noord-Ierland en Ierland. "[Dit] is niet Brexit. Dit is niet waar de Britse burger in 2016 voor gestemd heeft", aldus Braverman.

Twitter avatar SuellaBraverman Suella Braverman MP It is with deep regret and after reflection that I have had to tender my resignation today as a Brexit Minister. Thank you for the opportunity. I look forward to working to support Brexit from the Backbenches. This has not been an easy decision. https://t.co/C0kply8aLE

Voor het overzicht

(Ex-)minister Esther McVey is het derde kabinetslid van May dat donderdag zijn ontslag indiende. Eerder volgde Dominic Raab (minister van Brexit-zaken) en de staatssecretaris voor Noord-Ierland Shaeilesh Vara.

McVey zei dat de Britten zich hadden uitgesproken voor een vertrek uit de EU en dat "er geen belangrijker taak is voor de regering om dit besluit uit te voeren". De oud-minister hekelde dat Londen "39 miljard pond overhandigt aan de EU zonder hier iets voor terug te krijgen." Volgens McVey zorgen de jongste plannen van May er niet voor dat het Verenigd Koninkrijk de controle terug pakt, maar dat die wordt weggegeven.

Tweede minister weg

Het derde kabinetslid is opgestapt. Minister van Werkgelegenheid en Pensioenen Esther McVey heeft in een brief haar ontslag ingediend bij premier Theresa May.

Twitter avatar EstherMcVey1 Esther McVey Earlier this morning I informed the Prime Minister I was resigning from her Cabinet https://t.co/ZeBkL5n2xH

Het pond duikt

De financiële markten reageren op de perikelen in het Verenigd Koninkrijk. Het pond duikt donderdagochtend. Sinds staatssecretaris voor Noord-Ierland Shailesh Vara zijn aftreden aankondigde, staat de munt al 1 procent in de min – een relatief sterke daling voor zo’n gevestigde valuta. Volgens fina ncieel persbureau Bloomberg heeft de valuta in bijna anderhalf jaar tijd niet zo laag gestaan.

Labour: May is haar gezag kwijt, dit akkoord valt uiteen

De Britse regering valt uit elkaar na het vertrek van minister van Brexit-zaken Dominic Raab. Dat stelt de linkse oppositiepartij Labour donderdag in ronkende bewoordingen. Volgens de sociaal-democraten “valt dit zogenaamde akkoord voor onze ogen uiteen”.

Twitter avatar jon_trickett Jon Trickett The Govt is falling apart - for a 2nd time the Brexit Secretary has refused to back the PM’s Brexit plan. This so-called deal has unravelled before our eyes. Raab is the 20th Minister to resign from May’s Govt. She has no authority left & isnt incapable of delivering Brexit.

De woorden komen uit de koker van Jon Trickett, lid van het team van Labour-leider Jeremy Corbyn. Volgens hem heeft premier Theresa May “geen gezag meer over” na het vertrek van Raab. “Dit is het twintigste bewindslid dat opstapt uit Theresa May’s overheid in de twee jaar van haar premierschap”, aldus Trickett. “May [...] is duidelijk niet bij machte om een Brexit-akkoord te leveren dat de steun van haar kabinet krijgt – laat staan die van het parlement en het volk”.

Een dag eerder noemde Corbyn de door zijn politieke rivaal May gesloten overeenkomst al “een slecht akkoord dat niet in het belang is van het hele land”:

Twitter avatar jeremycorbyn Jeremy Corbyn This is a bad deal which isn't in the interests of the whole country. #WithdrawalAgreement #BrexitChaos https://t.co/vfUK2DgGUY

Labour bekleedt 259 van het 650 zetels tellende Britse Lagerhuis en is daarmee veruit de grootste oppositiepartij. Mays Conservatieven hebben 316 zetels - en zijn voor een meerderheid afhankelijk van de Noord-Ierse Democratic Unionist Party (DUP).

Wie volgt?

In de Britse pers gonst nu de vraag: wie volgt? De namen van Jeremy Hunt (Buitenlandse Zaken), Sajid Javid (Binnenlandse Zaken) en Michael Gove (minister van Milieu) gaan al rond. Volgens correspondent Melle Garschagen maken zij daarbij mogelijk een (cynische) afweging.

Twitter avatar mgarschagen Melle Garschagen De vraag is nu: wie volgt? Javid? Gove? Hunt? Kan je deze deal nog steunen, aanblijven en dan kans maken de volgende premier te worden als May weg is? Dat is voor ministers de afweging: welke weg leidt naar 10 Downing Street?

Britse minister van Brexit-zaken treedt af

Het tweede kabinetslid van premier May is opgestapt: de Britse minister van Brexit-zaken Dominic Raab is afgetreden. Eerder donderdagochtend legde de staatssecretaris voor Noord-Ierland zijn functie al neer.

"Ik begrijp waarom u gekozen hebt om dit akkoord te sluiten met de EU onder de voorwaarden die zijn afgesproken en ik eerbiedig de verschillende opvattingen die collega's onderling koesteren", schreef Raab aan May, die vervolgens twee redenen aangaf waarom hij zelf de deal niet kon steunen:

"Allereerst, geloof ik dat de regelgeving die voor Noord-Ierland is afgesproken een bedreiging vormt voor de integriteit van het Verenigd Koninkrijk. Ten tweede kan ik niet de tijdelijke backstop-regeling steunen, waarbij de EU een veto houdt over onze mogelijkheid om uit te treden."

Volgens Raab heeft nog nooit een "democratische natie getekend om zich te onderwerpen aan zo'n uitgebreid regime", dat extern wordt gecontroleerd. Raab is de tweede minister van Brexit-zaken die aftreedt. In juli stapte zijn voorganger David Davis op uit onvrede over de koers van May.

Lees ook dit profiel van Dominic Raab:Brexiteer met meer EU-expertise dan voorganger Davis
Twitter avatar DominicRaab Dominic Raab Today, I have resigned as Brexit Secretary. I cannot in good conscience support the terms proposed for our deal with the EU. Here is my letter to the PM explaining my reasons, and my enduring respect for her. https://t.co/tf5CUZnnUz

 

De donderdagochtend afgetreden minister van Brexit-zaken Dominic Raab. Foto Eric Vidal/Reuters

Een rapport als een ondoordringbare Victoriaanse roman

Kort na de persconferentie van premier May woensdagavond gaf de EU het voorlopige akkoord vrij: 585 pagina’s lang, vol ambtelijke taal en ellenlange paragrafen. Journalisten, bewindslieden en andere geïnteresseerden door heel Europa en daarbuiten zijn sindsdien druk bezig met het doorploegen van het lijvige rapport.

Hoe dat is, om in een nacht een document van bijna zeshonderd pagina’s te moeten lezen? Bij radioprogramma BBC 5live legde BBC's Europa-correspondent Kevin Connelly het uit:

“Het is alsof je een Victoriaanse roman ontvangt en twee uur krijgt om het te lezen en dat je dan gevraagd wordt wat je vindt van de verschillende personages en hoe je denkt dat het plot in elkaar zit. Of alsof je een iTunes-update krijgt, en je 35 pagina's aan wollige taal moet doornemen, en dat dan keer twintig."

Wie nog durft, kan de overeenkomst (pdf) hier vinden.

Staatssecretaris voor Noord-Ierland stapt op om 'slechte deal'

Twaalf uur na het akkoord over de Brexit is het eerste kabinetslid van Theresa May donderdagochtend opgestapt. Het gaat om Shaeilesh Vara, staatssecretaris voor Noord-Ierland. Het vertrek van Vara is pijnlijk, omdat juist de grenskwestie tussen Ierland en Noord-Ierland een van de hete hangijzers is tussen het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie.

Vara zegt dat hij "de terugtrekkingsovereenkomst die bereikt is met de Europese Unie niet kan steunen". De politicus, die bij het referendum voor blijven stemde, vindt dat het Britse volk zich heeft uitgesproken voor een vertrek uit de EU - en dat dit akkoord dat slechts halfhartig weet te bewerkstelligen. Het is nog onzeker of andere ministers of staatssecretarissen overwegen om op te stappen.

Toen May in juni eerder een principeovereenkomst met de EU bereikte, sneefden ook meerdere bewindslieden. Toen stapten twee politieke houwdegens op: minister van Buitenlandse Zaken Boris Johnson en minister voor Brexit-zaken David Davis.

Twitter avatar ShaileshVara Shailesh Vara MP With much sadness and regret I have submitted my letter of resignation as a Northern Ireland Minister to the Prime Minister. A copy of my letter is attached.
It has been a joy and privilege to serve in the Northern Ireland Office and I will always cherish the fondest memories. https://t.co/SN8j4OwhYD

Tusk: verlies-verlies-situatie, maar blij met deze overeenkomst

Tusk heeft, twaalf minuten later dan gepland, donderdagochtend zijn persconferentie in Brussel gehouden. Hoewel hij herhaalde dat de Brexit volgens hem een verlies-verlies-situatie is, zei hij blij te zijn met de huidige overeenkomst, die volgens hem de belangen van alle lidstaten behartigt. Het tot stand komen van de deal, zei Tusk, kostte “exceptioneel hard werk".

De EU-president hield het kort – binnen vijf minuten was hij klaar. De persbijeenkomst was vooral bedoeld als officiële overhandiging van het akkoord aan Tusk door EU-onderhandelaar Michel Barnier, die hem het 585 pagina's tellende document aanreikte onder het geluid van ratelende fotocamera's.

Het akkoord is "fair and balanced", zei Barnier in een toelichting. "Het heeft oog voor de standpunten van het Verenigd Koninkrijk, regelt de terugtrekking [van het VK uit de EU] op een georganiseerde manier, garandeert dat er geen harde grens komt tussen Ierland en Noord-Ierland en legt de basis voor een nieuwe samenwerking." Er is nog "een lange weg te gaan", zei Barnier. Ook van zijn kant is er nog werk te verrichten.

Niet te veel opmerkingen

De komende dagen wordt de tekst doorgenomen met het Europees Parlement en de lidstaten (Tusk: “Ik hoop dat ze niet te veel opmerkingen hebben”) waarna vertegenwoordigers van de landen aan het einde van de week bijeenkomen om het te bespreken. Als alles goed gaat, volgt zondag 25 november een bijeenkomst van de Europese Raad waar het laatste akkoord van EU-zijde gegeven zou worden.

Tusk: "Hoeveel verdriet het mij ook doet om jullie te zien vertrekken, ik zal mij inzetten om het zo pijnloos mogelijk te maken. Voor jullie en voor ons."

EU-onderhandelaar Michel Barnier overhandigt EU-president Donald Tusk de overeenkomst bij de persconferentie in Brussel. Foto Emmanuel Dunand/AFP

Kijk hier de persconferentie van Tusk terug

EU-president Donald Tusk gaf donderdagochtend in Brussel een persconferentie over de Brexit-overeenkomst. Die kun je hier terugkijken:

Dit schrijven de Britse kranten

Wat zien de Britten donderdagochtend op de voorpagina's van hun kranten? Van back May or sack May (Metro UK) tot oorlogskabinet (Daily Mirror) en "een verdeeld kabinet, een verdeelde partij en een verdeelde natie" (The Guardian), premier May komt er niet goed vanaf.

Dit schrijven de Britse krantenna het kabinetsakkoord over de Brexitdeal

Welkom in het nieuwe Brexitblog

De Britse premier Theresa May wacht donderdag direct een flinke klus: ze gaat allereerst langs het Lagerhuis om daar toelichting te geven op het akkoord. Ze moet immers nog een meerderheid meekrijgen in het parlement.

Ook in de EU wordt nog veel gesproken over de overeenkomst. Om 8.00 's ochtends geeft EU-president Donald Tusk al een persconferentie. De belangrijkste ontwikkelingen rond het Brexit-akkoord volg je hier.

Lees hier het liveblog van woensdagavond terug.

De Britse premier Theresa May woensdagavond na de besprekingen met haar kabinet over het voorlopige Brexit-akkoord. Foto AFP/Ben Stansall